ایمنی و نقش آن در کاهش اثرات بلایای طبیعی

گرد آورنده : مریم یارپزشکان مرکز بهداشت شهرستان شیراز – شهدای والفجر


 حوادث و بلایا به‌طور فزآینده‌ای بر سلامت انسان‌ها و توسعه اجتماعی و اقتصادی کشورها و جوامع انسانی تأثیر منفی می‌گذارد.

 

 

ریشه‌ها و علل اصلی وقوع بحران‌ها و حوادث خسارت‌بار را نه در طبیعت بلکه باید در ضعف و آسیب‌پذیری جوامع انسانی ناشی از توسعه نامتوازن و بی‌برنامه مانند گسترش سریع و ناایمن شهرها و برنامه‌ریزی غیرکارآمد اقتصادی و اجتماعی و در نتیجه مهاجرت روستاییان به شهر و ایجاد حاشیه‌های شهری پرخطر، استفاده بی‌رویه و مخرب از منابع طبیعی مانند آب و جنگل‌ها و امثال آن جست‌وجو کرد .
دو پدیده اصلی که جوامع بشری در قرن بیست‌ویکم را با بیشترین تهدید و مخاطره مواجه ساخته است تغییرات اقلیمی و گسترش سریع و بدون برنامه‌ریزی شهرهاست. براساس آخرین آمارهای رسمی بین‌المللی، جمعیت شهری جهان به سرعت رو به افزایش است . گسترش بی‌رویه شهرها و شهرنشینی میزان آسیب‌پذیری انسان‌ها در برابر حوادث و بلایا را به‌شدت افزایش داده است. تعدادی از مخرب‌ترین حوادث سال‌های اخیر مانند زلزله‌ هاییتی و زلزله و سونامی فوکوشیمای ژاپن قربانیان فراوان و خسارت‌های اقتصادی گسترده‌ای در پی داشته است. شهرها و کلانشهرهای متعددی در دنیا در معرض خطر حوادث گوناگون مانند زلزله، سونامی، زمین‌لغزش، سیل، طوفان، آتشفشان، آلودگی هوا، طوفان گرد و غبار و ... قرار دارند. افزایش نگران‌کننده خطرپذیری شهرهای جهان در برابر حوادث و بلایا ضرورت بازنگری اساسی در برنامه‌های توسعه ملی و شهرسازی و نیز ارتقا و تقویت برنامه‌ها و ابزارهای کاهش خطرپذیری و آمادگی و پاسخگویی را دو چندان نموده است. بر این اساس رویکردهای توسعه اقتصادی و اجتماعی در هر کشور منشاء و عامل تعیین‌کننده در ایجاد خطر حوادث و بلایا و نیز راه‌حل‌های مقابله با آن بشمار می‌رود.

1. عوامل ناشی از توسعه نامتوازن اجتماعی و اقتصادی
الف- ریسک‌های بوجود آمده از برنامه‌ریزی نا مناسب توسعه : مانند مهاجرت‌های گسترده از مناطق روستایی به شهری به دلایل گوناگون ازجمله مشکلات کشاورزی و معیشتی، تخریب محیط‌زیست و منابع طبیعی، بیکاری و تمرکز امکانات و پتانسیل‌ها در شهرها که موجب گسترش بی‌رویه شهرها و ایجاد حاشیه‌نشینی با ریسک‌های بالا ازجمله ساخت سکونت‌گاه‌های غیررسمی و نامقاوم در برابر حوادث می‌گردد.
ب – ریسک‌های ناشی از فقدان روش‌های همه‌جانبه نگر، چند بخشی و جامع در توسعه: مانند کمک به توسعه بخش صنعت برای افزایش تولید خودرو جهت رفع رکود و ایجاد اشتغال و حل مشکلات مالی صنایع ولی از طرف دیگر نادیده گرفتن شرایط و بسترهای لازم برای بهره‌برداری مناسب از خودروها مانند راه و فضای کافی که منجر به افزایش ریسک تصادفات، آلودگی هوا و افزایش احتمال مرگ و میر، خسارات ناشی از اتلاف وقت و کاهش کارآیی در محیط کار و نهایتا خسارات گسترده اقتصادی و اجتماعی و امثال آن می‌شود.
ج- نقش داده‌های اجتماعی ریسک در کاهش خطر و موفقیت توسعه: داده‌ها و اطلاعات گوناگون مربوط به آسیب‌پذیری‌های گوناگون مردم و جامعه محلی در زمینه‌های فیزیکی، اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی نقش اساسی در تدوین و اجرای موفق برنامه‌های کاهش خطر و مدیریت بحران دارد. همچنین داده‌های اجتماعی ریسک باید در تهیه و اجرای برنامه‌های توسعه اقتصادی و اجتماعی از ابتداء در نظر گرفته شود تا اولا برنامه‌های توسعه خود مبتنی بر اطلاعات آسیب‌پذیری بوده و عوامل زیربنایی ریسک را ایجاد ننماید و ثانیا بر تدوین و اجرای موفق برنامه‌های بخشی کاهش خطر بلایا مانند بخش‌های سلامت، برنامه‌ریزی شهری و روستایی، انرژی، محیط‌زیست، آموزش و امثال آن در چارچوب رویکرد توسعه ملی نظارت نماید.


2-عوامل فرهنگی موثر بر کاهش خطر بلایا و مدیریت بحران
تحقق اهداف برنامه‌های کاهش خطر حوادث و بلایا به ایجاد و تقویت فرهنگ ایمنی و پیشگیری از حوادث در جامعه کاملا بستگی دارد. برخی از مولفه‌های اساسی فرهنگ ایمنی به شرح ذیل است.
(Human dignity)
کرامت‌ انسانی
کرامت انسانی به‌عنوان اصلی‌ترین منبع ارزش‌های اخلاقی، از سلامت روحی و جسمی انسان در زندگی فردی و اجتماعی حمایت می‌کند. هرقدر کرامت انسان در جامعه و سیستم‌های اجتماعی بیشتر محترم شمرده شود، اولویت سلامت و ایمنی انسان در نهاد‌های رسمی و مدنی و برنامه‌ریزی‌های توسعه اقتصادی و اجتماعی و نیز تخصیص منابع ارتقا می‌یابد. جامعه‌ای که در آن ارزش نسبی ایمنی و سلامت انسان نسبت به دیگر مولفه‌های رشد و توسعه اقتصادی، اجتماعی، علمی و صنعتی پایین‌تر قرار داشته باشد، احتمالا در تعریف کرامت انسانی و احترام به آن دچار چالش و ضعف است.

باورها و اعتقادات:
اعتقادات و باورها نقش اساسی در آمادگی ذهنی و فیزیکی افراد جامعه برای پیشگیری و مقابله با آثار منفی حوادث و بلایا ایفا می‌کنند. اعتقاد قوی به این‌که انسان دارای اختیار و تعهد اخلاقی و دینی برای حفظ جان و سلامت خود و دیگران است و دارای این حق است که با اصلاح روش و الگوی زندگی خود از میزان عوامل تهدید‌کننده بکاهد، می‌تواند نقش موثری در ایجاد تاب‌آوری و کاهش خطر بلایا و آثار منفی آن داشته باشد. این امر نهایتا به اصلاح الگوهای رفتار اجتماعی در زمینه خطرپذیری حوادث ختم خواهد شد. بالعکس اگر اعتقادات و باورهای جبری مبنی بر این‌که حوادث و بلایا خارج از حیطه قدرت و اختیار انسان است و برای آن کاری نمی‌توان کرد، تأثیر منفی و بازدارنده در دستیابی به اهداف برنامه‌های پیشگیری و کاهش خطر حوادث خواهد داشت.

(Social solidarity)
همبستگی اجتماعی
سطح اولیه و بسیط روابط افراد در جامعه براساس عواطف و ارزش‌های نوعدوستانه همبستگی اجتماعی است. براساس تجارب موجود تاثیرات همبستگی و مشارکت اجتماعی در کاهش ریسک و مدیریت بحران بیشتر در کمک رسانی انسان‌دوستانه پس از حوادث مشاهده می‌شود و معمولا دارای ویژگی‌های ذیل است:
الف- براساس عواطف و ارزش‌های بشردوستانه است.
ب – معمولا کوتاه مدت و موردی است.
ج- تکلیف محور است وبرای ادای دین و انجام وظیفه انسانی صورت می‌گیرد.
د- اقدام محور است و به‌دنبال نتایج و خروجی‌های دراز مدت نیست.
ه-بیشتر پس از بروز حادثه، بحران و فاجعه صورت می‌گیرد. کاهش بلند مدت ریسک و پیشگیری حوادث هدف نیست.
و-شدیدا تحت‌تأثیر رفتارهای جمعی در جامعه است ولی در عین حال بیشتر رویکرد انفرادی دارد.
ز-اندازه و کیفیت آن براساس شدت و سرعت وقوع حادثه متغیر است. بیشترین مشارکت در زمان حوادث سریع‌الوقوع و ناگهانی ناشی از ریسک‌های متراکم مانند زلزله صورت می‌گیرد درحالی‌که مشارکت در ریسک‌های گسترده ولی غیرناگهانی و حوادث و بحران‌های تدریجی مانند خشکسالی، تصادفات جاده‌ای و بحران‌های اجتماعی بسیار کمتر است.

(Social cohesion)
پیوستگی اجتماعی
پیوستگی اجتماعی عاملی است که یک گروه یا جامعه را با هم نگاه می‌دارد حتی اگر افراد آن گروه دارای پیشینه یا شرایط متفاوتی باشند. این عامل از طریق ارزش‌ها و رفتارهای مشترک اعضای گروه قابل شناسایی است. قرارداد یا توافقات اجتماعی نقش مهمی درپیوستگی اجتماعی ایفا می‌نماید. قرارداد اجتماعی درکی میان اعضای یک جامعه است که هرکسی استاندارد‌های مشخصی برای منافع کلیت جامعه را رعایت می‌نماید. عناصرگوناگونی برای حفظ و موثر بودن پیوستگی اجتماعی در جامعه وجود دارد مانند اعتماد میان افراد و نهادهای عمومی.
پیوستگی اجتماعی نقش مهمی در پیشگیری و کاهش درازمدت خطر حوادث و بلایا ایفا می‌نماید. ویژگی‌های اساسی و تاثیرگذار پیوستگی اجتماعی در مدیریت ریسک بلایا عبارتند از:
الف – توافق و تعهد غیرمستقیم و ضمنی افراد جامعه برای اجتناب از اقدامات خطرخیز در سطح زندگی فردی و اجتماعی
ب- اعتماد افراد جامعه به درستی و اثربخشی اقدامات سازمان‌های رسمی و عمومی برای پیشگیری و کاهش خطر و مدیریت بحران
ج- مشارکت فعالانه و معنا دار افراد جامعه به‌صورت داوطلبانه در اجرای فرآیند‌ها و برنامه‌های عمومی پیشگیری و کاهش خطر بلایا و ارتقای آگاهی عمومی و آموزش همگانی
د- مسئولیت‌پذیری بیشتر نهادها و سازمان‌های متولی خدمات عمومی در زمینه ارایه خدمات متناسب با انتظارات و توقعات جامعه.
ه- توجه بیشتر جامعه و نهادهای مسئول برای ایجاد ظرفیت‌ها ی لازم و تخصیص منابع درازمدت قابل پیش‌بینی برای پیشگیری و اقدامات زیربنایی کاهش خطر حوادث و بلایا.
برای ارتقاء آگاهی و مشارکت جامعه در پیشگیری و کاهش اثرات مخرب حوادث و بلایا باید به عناصر بنیادین محیط اجتماعی مانند کرامت انسانی, اعتقادات و باورها، همبستگی اجتماعی، پیوستگی اجتماعی و اعتماد عمومی توجه بیشتر نمود و آنها را تقویت کرد. به‌طور ویژه تقویت عناصر پیوستگی اجتماعی می‌تواند کشور را در راه دستیابی به اهداف برنامه‌های پیشگیری و کاهش خطر حوادث و بلایا یاری نماید .

آینده، مارابا رخداد مسائل پیچیده، خطر پذیری های مختلف روبروخواهدکرد وسایه عدم قطعیت ها و ظهور رویدادهای شگفت انگیز منجر به شکست برنامه ریزی های مبنی بر روشهای سنتی می گردد. با افزایش تغییرات و دگرگونی ها در دنیای پویا وپیچیده امروزی و رخداد مسائل غیر قابل پیش بینی، اتکاء به روش های کنونی پیش بینی، پاسخگوی نیاز به مدیریت های کلان در جهت رویارویی با حوادث ناشی از بلایای طبیعی نمی باشد. آینده اندیشی و آمادگی برای رویارویی با شرایط مخاطره آمیز؛ ضرورت سیستمهای مراقبت بهداشتی و درمانی در حفظ و ا رتقای سلامت جامعه درشرایط ناشی از حوادث و بلایای طبیعی است .

بلایا درواقع رخدادهایی هستندکه ازمنظرسلامت عمومی، هیچکس نمیتواند بدون تغییراز آنهاخارج شود، درحالیکه اثر گذاری این تغییرات بر سلامت همه یکسان نیست. همچنین تحقق سلامت در تمامی ابعاد علاوه بر عوامل بیولوژیک به عوامل و شاخص های مختلف اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی ، زیست محیطی و جغرافیایی نیز بستگی دارد. در نتیجه ضرورت آینده نگری در حوزه سلامت و طب کاملا مشخص است.

امروزه پیشگیری از مصدومیتهای در بلایا درحال تغییردر مسیری است که بشرکمتربا این نوع از پیچیدگی ها،روبرو شده است.برای رویارویی با آینده نیازبه پیش اندیشی و تدبیر قبل از وقع حوادث و بلایای طبیعی است. تفاوت آینده پژوهی با دیگر تلاشهای آینده مدار بشر از جمله پیش بینی ، چند ساحتی بودن آن است . در حقیقت آینده پژوهی ادعای پیش بینی ندارد بلکه می کوشد پیامد رفتار نقش آفرینان را در شکل گیری آینده های بدیل در کانون توجه قرار دهد . در آینده پژوهی یک آینده مد نظر نیست بلکه تلاش آینده پژوه تصور چندین آینده محتمل و برنامه ریزی برای رسیدن به آینده مطلوب است.

آنچه اهمیت کاربرد آینده پژوهی درارتقای ایمنی و پیشگیری از مصدومیت های ناشیازحوادث طبیعی و مدیریت آینده نگرانه در بلایامشخص می نماید این واقعیت است که با تصور حوادث و بلایای محتمل آینده، ارائه راهکارهای مناسب برای آمادگی و پیشگیری و کاهش صدمات ناشی از بلایا به روش علمی قابل مدیریت هستند .

مزیت اصلی آینده پژوهی درارتقای ایمنی و پیشگیری از مصدومیت ها، شناخت امکان وقوع بلایای طبیعی آینده وجلوگیری ازغافلگیری دربرابر رویدادهای احتمالی آینده همچون سوانح طبیعی است. آینده پژوهی ویژگی تعاملی ومشارکتی دارد و زمانیکه فرآیند مناسبی برای آینده پژوهی به کارگرفته شود، ارتباطات افزایش یافته و برقراری ارتباط میان اجزای مختلف سیستم با هدف بررسی دقیق بلایای طبیعی و سوانح غیرمترقبه آینده، ساختاری تعاملی و کارآمد ایجاد خواهد نمود. دراین فرآیند افراد به جای نگاه کوتاه مدت به صورت نظام مند برافقهای زمانی بلند مدت متمرکز می شوند .

موضوع آینده پژوهی در ارتقای ایمنی و پیشگیری از مصدومیت ها ناشی از حوادث طبیعی موضوعی نسبتا جدید است و الگوهای آینده نگاری درمدیریت بلایا و مراقبت سلامت جدید است و نیاز به تکامل بیشتری دارد. باتوجه به نقش آینده پژوهی درساخت آینده بهتر و همچنین در جلوگیری از غافلگیری از حوادث و بلایای طبیعی و همچنین ماهیت زمان بر؛ پرهزینه ومشارکتی مطالعات آینده پژوهانه ؛ ایجاد بسترهای فکری، علمی وفرهنگی مورد نیازدر حوزه مدیریت سلامت در بلایا در کشور ضرورت است. همچنین لازم است برنامه های آموزشی در دانشگاه های علوم پزشکی با نگاهی آینده نگر مبتنی بر نیازهای جامعه باشد تا ضمن آموزش نظری به دانشجویان، مهارتهای بالینی آنها را برای مقابله با بلایای طبیعی را بالا برده و تلفات انسانی را در حین حوادث کاهش دهد .

در شرایط فعلی پیش بینی افق های دور که لازمه برنامه ریزیهای استراتژیک و بلند مدت است ، با دشواری صورت می گیرد و گاه چنان حوادث غیر منتظره ای روی می دهند که مانند " سونامی" بنیاد سیاست ها با استراتژی بلند مدت را به هم می ریزد. وجود این شرایط ، کشورها و موسسات را با یک تناقض اساسی روبرو می کند . چرا که بدون وجود استراتژی بلند مدت جایی برای مدیریت بهینه منابع بهداشتی و درمانی و سرمایه گذاری ها باقی نمی ماند.رای رهایی از این تناقض ، آینده پژوهی راه حلی نوآوارانه را در اختیار برنامه ریران قرار می دهد که بر پایه آن ها می توان برای افقهای 10 ساله ، 20 ساله، حتی برای 50 سال آینده برنامه ریزی نمود، بدون اینکه بلایا و حوادث بتوانند بنیاد برنامه ها و راهبردها را در هم بشکند.

ایمنی از مباحث مهم هر سیستم حمل و نقل می باشد، به ویژه در شبکه های حمل و نقل مسافر که دارای جایگاه خاصی است شبکه راه آهن به عنوان یک سیستم حمل و نقل ایمن و کارآمد در کشورهای جهان شناخته شده است.

شهرهای ایران عموما در معرض بلایای طبیعی مانند زلزله، سیل و خشکسالی هستند و عوامل بسیاری وجود دارد که آنها را در برابر این حوادث آسیب پذیر می سازد. زندگی روزمره ی انسان همواره دست خوش تغییرات ناگهانی شده و با خسارات قابل مواجه می شود و یا به کلی از بین رفته و در اغلب موارد جبران این خسارات بسیار مشکل بوده و یا با شرایط فعلی غیر ممکن است. لزوم آموزش کودکان به عنوان آسیب پذیرترین قشر به هنگام رخداد بلایای طبیعی، آشنایی، هشدار و رویارویی با خطرات آن امری ضروری به شمار می آید. آموزش به کودکان و نوجوانان به عنوان آینده سازان فردا، بهترین و اصولی ترین روش برای کاهش اثرات رخدادهای طبیعی است. بدیهی است که پیشگیری قبل از وقوع حادثه امری ضروری، ارزان و مقدم بر امداد و نجات پس از حادثه می باشد. از این رو نقش آموزش در رعایت نکات ایمنی قبل از وقوع حوادث به ویژه آموزش امداد و نجات که می تواند خسارت های ناشی از حوادث را کاهش دهد، حائز اهمیت است. هر جامعه یا سازمانی به افراد آموزش دیده نیاز دارد تا بتواند به طور مطلوب به اهداف خود در سطح جامعه یا سازمان دست یابد. آموزش تجربه ای است مبتنی بر یادگیری که می تواند عملکرد مردم یا عملکرد شغلی کارکنان یک سازمان را سامان دهد. بنابراین آموزش باید دارای دو ویژگی هدفمند ، مستمر و مداوم باشد

میزان تلفات و خسارات ناشی از بلایای طبیعی به خصوص حوادثی چون زلزله در ایران نشان می دهد که با وجود پیشرفت هایی که در این زمینه صورت گرفته اما هنوز کشور در برابر این گونه اتفاق ها آسیب‌پذیر است از این روی روز ایمنی در برابر بلایای طبیعی، زنگ هشداری جهت ارتقای آمادگی و آگاهی‌های عمومی در ارتباط با این مساله محسوب می شود .

مخاطرات طبیعی به­عنوان بخشی از واقعیت­های گریزناپذیر محسوب می­شوند که عمدتاً کنترل وقوع آن­ها خارج از عهده بشر است، مدیریت بلایای طبیعی به­ویژه سیلاب، مجموعه اقداماتی است که قبل از وقوع، در حین وقوع و بعد از وقوع بلایا برای کاهش هر چه بیش­تر آثار و عوارض آن­ها انجام می­گیرد. در این میان پدیده سیل یکی از حوادث پیش­بینی نشده و ویرانگر در مناطق روستایی کشور محسوب می­شود.

مخاطرات طبیعی با انواع گوناگون و گستر هی نفوذشان به عنوان پدید ه های تکرار شدنی و مخرب، همواره در طول دوران حیات کر ه ی زمین وجود داشته اند و پس از پیدایش بشر نیز همیشه خطری جدی برای انسان بودهاند. بنابراین برنامهریزی پیش از وقوع بحران ازمسائل مهمی است که امروزه پیش روی مدیران شهری به ویژه در حوزه ی مدیریت بحران قرار دارد. با توجه به اینکه ایران از کشو رهای بلاخیز دنیا به شمار میرود، مدیریت شهری قدرت و توانایی بالایی در مواجهه با حوادث ناگوار طبیعی داشته باشد و به منظور کاهش آثارسوء بحران های شهری برای ارتقاء و گسترش توانایی خود بطور مستمر تلاش نماید .

 

ارتقای آمادگی در برابر بلایا
بررسی و سنجش میزان آمادگی کشور برای رویارویی با حوادث غیرمترقبه به شاخص های و فاکتورهای متفاوتی چون وضعیت تجهیزات، آمادگی جامعه به لحاظ ارتقای آگاهی های ایمنی بستگی دارد و همچنین شرایط و سناریوهای مختلف مانند این که چه حادثه و با چه قدرتی و در کدام جغرافیا و در چه ساعتی از شبانه روز، این اتفاق به وقوع پیوسته است، بنابراین این بلایا به عوامل متفاوتی وابسته هستند و با در نظر گرفتن تمام این متغیرها می توان میزان آمادگی را در برابر حوادث سنجید اما بدون تردید در سال های گذشته دانش عمومی و وضعیت ساخت و ساز در کشور، دچار تحول اساسی شده اند و بسیار بهبود یافته اند.

وقتی حادثه بزرگی همانند زلزله در یک شهر یا منطقه روی می دهد بطور طبیعی تاسیسات آب و فاضلاب نیز همانند دیگر تاسیسات شهری در معرض آسیب قرار می گیرند. اگر چه آسیب پذیری بسیاری از این تاسیسات نسبت به دیگر تاسیسات شهری کمتر است ولی می تواند علاوه بر صدمات و خسارات مستقیم وارده در ترکیب با دیگر تاسیسات و ابنیه، خطرات و خسارات ثانویه ای را به دنبال داشته باشد. احتمال تغییر کیفیت آب و آلودگی آن در زمان وقوع حوادثی مانند زلزله و همچنین مشکلاتی که در آبرسانی بصورت اضطراری برای مراکز خاص مانند مراکز درمانی، بیمارستانی، آتش نشانی بوجود می آید نیز از جمله نگرانی های بعد از وقوع حوادث است که می باید پیشاپیش مورد پیش بینی و مطالعه لازم قرار گیرد. این نکته حایز اهمیت است که شرایط روحی روانی مردم بعد از وقوع حوادث سنگین، حساس و آزرده می شود لذا درک این شرایط و سرعت در پاسخگویی به نیاز های مردم، تمهیداتی فراتر از زمان عادی را می طلبد و کار کنان می باید برای آن آموزش لازم را فرا گرفته و آمادگی های مورد نیاز را هم با انجام مانور های عملی کسب نمایند .

اقدامات مورد نیاز برای ایمن سازی تاسیسات آب و فاضلاب

مهمترین اقدامات در این راستا، اقدامات پبشگیرانه است. بنابراین از هم اکنون در اجرای تاسیسات جدید، اعمال سیاست های سخت گیرانه درجهت بکار گیری مصالح مرغوب، استفاده از اتصالات مقاوم و قابل انعطاف و رعایت شرایط ایجاد مقاومت در مقابل تنش های زلزله و دیگر بلایای طبیعی الزامی گردد . در جهت ایمن سازی و مقاوم سازی تاسیسات، توجه به امر مطالعه و شناخت دقیق نقاط آسیب پذیر، اولویت بندی آنها، همچنین آموزش و توجیه نیروی انسانی بهره برداری، تهیه ملزومات اضطراری و ایجاد تمهیدات لازم برای اقدامات امدادی از قبیل تامین لوازم و وسایل انتقال، ذخیره و بهداشتی نمودن آب ضروری می باشد.

توجه به تدوین ساختار مناسب فرماندهی برای زمان بحران و تدوین شرح وظایف هر یک از اعضاء و مشخص نمودن شیوه ها و ابزارهای ارتباطی نیز کمک موثری برای مقابله با پیامد های وقوع بلایای طبیعی می باشد و بهرحال وقوع بلایای طبیعی جزیی از رمز و راز کائنات است که در نوع خود عرصه ای برای بروز قابلیت های بشری می باشد. امید است با هوشیاری، بهره‌گیری از قابلیت ها، ظرفیت ها و استفاده از توان و مشارکت عمومی، بلایای طبیعی و بحران های ناشی از آن بطور شایسته مدیریت گردد و تهدید های آن به فرصت هایی برای بهتر زیستن تبدیل شود .

منابع :

- مقاله نقش راهکارهایی مدیریت بحران در جهت کاهش خسارات ناشی از زلزله مطالعه ی موردی: شهر خرم آباد

نویسندگان دکتر غلامعلی خمر ، امین الله رخشانی فصلنامه جغرافیا و توسعه، سال سیزدهم، شماره 41 ، زمستان 1394

-مقاله علمی پژوهشی بررسی نقش مدیریت مشارکتی در کاهش آثار سیل (مطالعه موردی: روستاهای حوضه رودخانه زنگمار ماکو) نویسندگان سیدحسن مطیعی لنگرودی ، مجتبی قدیری معصوم ، حافظ اسکندری چوبقلو ، علی طورانی ، حمیده خسروی مهر

-مقاله تاثیر مشارکت جامعه در کاهش اثرات مخرب سوانح طبیعی نویسنده مصطفی محقق، مدیر برنامه جهانی کاهش خطر بلایا در مناطق شهری

-مطلب آموزشی با موضوع ضرورت ایمن سازی تاسیسات آب و فاضلاب و اقدامات مورد نیاز برای ایمن سازی تاسیسات آب و فاضلاب

-مقاله بررسی روش های مختلف پیشگیری و کاهش آثار بلایای طبیعی در راه آهن ژاپن نویسنده سمانه مختاری کارشناس خط و سازه های ریلی- دانشگاه علم و صنعت ایران

مقاله بررسی تاثیر آموزش در کاهش صدمات شهروندان در مواجه با سوانح و بلایای طبیعی نویسندگان پریسا علاقه بند اسکویی ، تورج روشنائی بدر

-مقاله اهمیت آینده پژوهی در ارتقای ایمنی در مواجهه با بلایای طبیعی نویسنده شیما طباطبایی

 

ماهنامه الکترونیکی سیب / تیر ماه 99

تاریخ به روز رسانی:
1399/04/02
تعداد بازدید:
345
نشريه الكترونيكي سيب
آدرس: شیراز، خیابان زند، جنب هلال احمر، ساختمان مرکزی دانشگاه علوم پزشکی شیراز-طبقه هشتم-مدیریت روابط عمومی-نشریه الکترونیکی سیب
کدپستی: 71348-14336 تلفکس: 32308200-071 تلفن: 32122713-071
کلیه حقوق این وب سایت برای نشریه الکترونیکی سیب دانشگاه علوم پزشکی شیراز محفوظ می باشد.
Powered by DorsaPortal