تفکر نقاد

گردآورنده: طیبه اله پناه زاده مرکزبهداشت شهدای والفجر

پیر شدن امری اجباری و اجتناب ناپذیر است اما رشد کردن ( عاقل شدن ) امری اختیاری و انتخابی است.

مهارت های زندگی

توانایی های روانی اجتماعی لازم برای رفتار انطباقی و مؤثر ،که افراد را قادرمی سازد تا به طور مؤثری با مقتضیات و چالش های زندگی روزمره مقابله کنند. آموزش این مهارت ها موجب ارتقای رشد شخصی و اجتماعی، محافظت از حقوق انسان‌ها و پیشگیری از مشکلات روانی، اجتماعی می شود .این مهارت‌ها عبارتند از مهارت‌های :

ü خودآگاهی/ همدلی

ü ارتباط مؤثر/ روابط بین فردی

ü تصمیم گیری/حل مسئله

ü مدیریت هیجان/ مقابله با استرس

ü تفکر خلاق/ تفکر نقاد

مهارت های زندگی مجموعه ای از توانایی های روانی اجتماعی هستند که زمینه سازگاری و رفتار مثبت و مفید را برای افراد فراهم می آورد.

بر اساس اعلام سازمان بهداشت جهانی، مهارت های زندگی شامل ده توانایی است.

مطالعات نشان داده اند که ارتقای مهارت های مقابله ای و توانایی های روانی اجتماعی در بهبود زندگی بسیار مؤثر است.

تعداد افراد مبتلا به افسردگی ، اضطراب ، تندخویی ، بدبینی ، ناسازگاری و به طور کلی اختلال های روانی اجتماعی روز به روز در جهان در حال افزایش است.

همه ساله ، سازمان های محلی ، منطقه ای و بین المللی آثار تکان دهنده و رو به رشدی را در این خصوص نسبت به سال قبل اعلام می کنند و تلاش می کنند با ریشه یابی مشکلات ، نسبت به پیشگیری ، درمان و مراقبت از افراد مبتلا اقدام کنند.

آموزش مهارت های زندگی یک برنامه پیشگیرانه و ارتقایی است که سعی دارد سطح بهداشت روانی جامعه را ارتقاء بخشد و با آسیب های روانی و اجتماعی که افراد را تهدید می کند مقابله کند.

مهارت های ده گانه زندگی عبارتند از :

1-

خود آگاهی

2-

همدلی

3-

حل مساله

4-

تصمیم گیری مؤثر

5-

ارتباط بین فردی

6-

ارتباط اجتماعی

7-

تفکر خلاق

8-

تفکر نقاد

9-

مدیریت استرس

10-

مدیریت هیجانات

این مهارت های دهگانه دریک تقسیم بندی کوچک تر به 5 مهارت تبدیل شده که دو به دو مرتبط هستند.

تعریف مهارت های زندگی

مهارت‌های زندگی، مهارت هایی هستند که :

      1. برای افزایش توانایی های روانی اجتماعی افراد آموزش داده می شوند

      2. فرد را قادر می سازند تا به طور موثر با مقتضیات و کشمکش های زندگی روبرو شود

      3. یادگیری مهارت های زندگی موجب افزایش ظرفیت روانشناختی اشخاص می شود .

بطور کلی هدف آموزش مهارت های زندگی ایجاد تغییر در دانش، نگرش و رفتارهای افراد است.

بنابراین هدف از آموزش مهارتهای زندگی عبارت است از :

تقویت و ارتقاء

پیشگیری از

دانش صحیح

اسطوره ها و بد فهمی ها

نگرش و ارزش های مثبت

نگرش منفی

رفتارها و مهارت های اجتماعی

رفتارهای مخاطره آمیز

عقلانی بودن 5 بعد دارد :

         - انتقادی)برای پرورش سنجش افراد، خوب و بد، درست و نادرست را مشخص کردن، یافتن حقیقت(

- خلاق)برای خلاق تر کردن(

- تعهدی)تعهد به کارگیری صحیح اطلاعات و کنترل احساسات)

- متنی)تفکر در زمینه یا متن اتفاق می افتد(

- تضمنی)آگاهی به اثر شرایط طبیعی و اجتماعی بر افکار(

تفکر نقاد

معنای لغوی critical thinking

Critic درا نگلیسی امروزی به سه معنا به کار می رود:

1.کسی که دائم به دنبال قضاوت های تند و خرد ه گیری و ایراد گرفتن از دیگران است.

2.کسی که در تحلیل، ارزش گذاری، یا بررسی آثار هنری و ادبی تخصص دارد.

3.کسی که درباره ی هر امری به نحو عقلانی و مستدل اظهار نظر می کند و درباره ارزش، درستی، حقانیت یا زیبایی آن نیز به نحو مستدل قضاوت می کند.

با توجه به ساخت کلمه ،"critical thinking" معنای مبسوط عبارت است از "اندیشیدن، همانند کسی که سنجش گر است". باید توجه داشت که هیچ گاه برای اشاره به این معنا از عبارت به معنای "ing" استفاده نمی شود. تاکید بر "Critical thought" تأکید بر این نکته است که اندیشیدن یک فرایند است.

تفکر نقاد

یک فرایند شناختی فعال، هدفمند و سازمان دهی شده است که به وسیله آن، تفکرخود و دیگران را بررسی کرده و درک خود از وقایع را روشن کرده و ارتقاء می دهیم.

تفکر نقاد

تعریف اصطلاحی تفکر انتقادی:

تفکر انتقادی یک فرایند قضاوت خود تنظیم و هدفمند می باشد که در نتیجه تفسیر، تحلیل، ارزشیابی و استنباط شکل می گیرد، همچنین تفکر انتقادی توضیح ملاحظات بدیهی، مفهومی، متدولوژیکی، معیاری و زمینه ای قضاوت است.

مفهوم اساسی تفکرانتقادی:

توانایی تفکر و اندیشه مستدل و منطقی پیرامون مسائل و تشخیص و قضاوت صحیح درباره آنها به منظور دستیابی به زندگی موفق و سعادتمند.

تقسیم بندی تفکر انتقادی در روانشناسی:

در روانشناسی تفکر انتقادی را به دو مؤلفه اساسی تقسیم می کنند: مؤلفه تمایلی) انگیزشی( تفکرانتقادی )ویژگیهای متفکرین نقاد( و مؤلفه مهارت های شناختی تفکر انتقادی که البته به غیر از مهارت های شناختی، مهارت های دیگری نیز برای تفکر انتقادی ذکر می شود که در این جا به طورکلی نام مهارت های تفکر انتقادی به آن داده شده است.

مفهوم تفکر انتقادی: ما تفکر انتقادی را مهارت قضاوت خود تنظیم هدفمندی می دانیم که حاصل مهارت های تعبیر و تفسیر، تجزیه و تحلیل، ارزیابی و استنباط علاوه بر توضیح ملاحظات مستند، مفهومی، روش شناختی، معیار شناختی یا بافتی است که قضاوت بر اساس آنها صورت می گیرد.

فوائد و ضرورت تفکر نقاد

ما چیزی جز تفکر خود نیستیم.

فکر صحیح به احساس خوب و نهایتا به عملکرد خوب منجر می شود.

با وجود فراوانی اطلاعات دچار سردرگمی نشویم.

تفکری فعال در مقابل منفعلانه داریم.

تفکر نقاد، آینه تفکر ماست.

آنکه خطاهای فکر را نمی داند خطرناک رفتار می کند.

با تفکر نقاد محترمانه و منصفانه برخورد می کنیم، آرامش داریم، قضاوت صحیح می نماییم آنگونه که هست می بینیم.

تیزبین و منطقی و دقیق می شویم.

اصولی برای فهم درستی یا نادرستی، مستدل بودن یا نبودن افکار و گفتار خود داریم.

از سفسطه تعصب و لجاجت دور می شویم.

اشتباه نمی کنیم و دیگران را به اشتباه نمی اندازیم.

از بت های ذهنی رهایی می یابیم.

تعصب لجاجت کنار رود.

همدلانه تر ، منصفانه تر، وسیع تر و عمیق تر می بینیم.

از حفظیات به استدلال می رویم.

تفکر فعال داشته باشیم.

با استفاده از سؤال ها, موقعیت ها را به طور دقیق بررسی کنیم.

خودمان فکر کنیم.

هر موقعیتی را از دیدگاه های مختلف مد نظر قرار دهیم.

در مورد عقایدمان به شیوه ای سازمان دهی شده بحث کنیم.به عقائد دیگران احترام گذاریم.

قضاوت صحیح پیدا کنیم.

همدل و اهل مدارا شویم.

درباره تفکر خود فکر کنیم.

بادیدن استدلال قوی تر تغییر کنیم.

از حقیقت نگریزیم.

احساسات

تفکر انتقادی درباره

حل مشکل

تعلیم و تربیت

پرستاری

عادت

پزشکی

شنیدن

رفاه

نوشتن

شهود

صحبت

مذهب

خلاقیت

خواندن

اصول تفکر نقاد

جسارت و پایداری در اندیشه ورزی

خودانگیختگی در تفکر)خودت فکر کنی- مستقل(

مشارکت فکری

تعامل عقل و عاطفه در تفکر انتقادی

شکاکیت

اعتماد به عقل انسان

منبع: درآمدی بر تفکر انتقادی، قاضی مرادی

 

 
ماهنامه الکترونیکی سیب/ تیر 99  

تاریخ به روز رسانی:
1399/04/02
تعداد بازدید:
154
نشريه الكترونيكي سيب
آدرس: شیراز، خیابان زند، جنب هلال احمر، ساختمان مرکزی دانشگاه علوم پزشکی شیراز-طبقه هشتم-مدیریت روابط عمومی-نشریه الکترونیکی سیب
کدپستی: 71348-14336 تلفکس: 32308200-071 تلفن: 32122713-071
کلیه حقوق این وب سایت برای نشریه الکترونیکی سیب دانشگاه علوم پزشکی شیراز محفوظ می باشد.
Powered by DorsaPortal