خطرهای اتوکلاو و راهکارهای کنترل آن‌ها در بیمارستان‌ها و دندانپزشکی مراکز بهداشتی درمانی

گرد آوری کنندگان:

رضا میرزایی، بهداشتکار دهان و دندان ،شبکه بهداشت ودرمان کازرون 

عاطفه سلیمانی،کارشناس بهداشت حرفه ای ،بیمارستان ولی عصر (عج)

 

اتوکلاو دستگاهی است که به طور گسترده در بیمارستان به ویژه آزمایشگاه‌ها و دندانپزشکی مراکز بهداشتی درمانی برای استریل کردن استفاده می شود. اتوکلاو در یک محفظه بسته در دمای بالای 100 درجه سانتیگراد آب را به بخار تبدیل می کند. دو نوع اصلی اتوکلاو وجود دارد:

اتوکلاو نوع صفحه بالا: این اتوکلاو شبیه زودپزهای خانگی است و درب آن توسط پیچ بسته شده و فشار آن را فشارسنجی در بیرون نمایش می دهد.

اتوکلاو نوع صفحه روبرو: این نوع اتوکلاو به خاطر راحتی استفاده به طور گسترده استفاده می شود. این نوع جعبه ای شکل و مجهز به واحد تبدیل آب به بخار هستند.

خطرهای دستگاه اتوکلاو به دو دسته خطرهای فیزیکی شامل الکتریسته، حرارت، بخار و فشار و خطرهای زیستی تقسیم می شود. خطر سوختگی معمولا بر اثر تماس با سطوح داغ هنگام تغذیه و تخلیه دستگاه اتفاق می افتد. انفجار دستگاه به علت افزایش فشار اتفاق می افتد که خود ممکن است ناشی از کاهش سطح آب و نقص در سامانه های کاهنده فشار باشد. قرار دادن مواد اکسید کننده درون اتوکلاو نیز از علل دیگر انفجار دستگاه است. ترکیب مواد اکسید کننده با مواد آلی و حرارت موجب انفجار می شود. خطرهای زیستی نیز معمولا براثر نشستی از دستگاه یا حین گذاشتن و بیرون آوردن تجهیزات از دستگاه بوجود می آید.

برای کنترل خطرهای یاد شده ترکیبی از تجهیزات ایمنی و اعمال ایمنی استفاده می شود.

الف) تجهیزات ایمنی شامل حفاظ های اینترلاک، ترازسنج سطح آب، سوپاپ اطمینان، فشار سنج، شیر اطمینان، شیر دستی و سوییچ های حساس به فشار هستند که با وظایف و کاربرد خاص تا حد زیادی از خطرهای اتوکلاو می کاهد.

ب) اعمال ایمنی هنگام کار با اتوکلاو

  • خودداری از بارگذاری یا خارج کردن وسایل و مواد حین کار دستکاه
  • پرهیز از تمیز کردن دستگاه در هنگام روشن بودن و اتصال به پریز
  • اطمینان از بسته بودن درب اتوکلاو و قفل کردن آن قبل از شروع چرخه دستگاه
  • خودداری از برداشتن اجسام تا زمان سرد شدن کامل
  • استفاده از گیره و انبر برای حمل اجسام برنده و داغ
  • بررسی درون اتوکلاو قبل از هر بار استفاده از نظر وجود هر گونه شئ باقی مانده
  • قرار دادن تجهیزات شیشه ای در سینی مقاوم به حرارت و خودداری از قرار دادن مستقیم سینی با محتویاتش در پایین یا کف اتوکلاو
  • باز کردن درب به آرامی و خودداری از نگه داشتن مستقیم دست سر و صورت جلوی دستگاه پس از تکمیل چرخه استریلیزاسیون
  • استفاده از دستکش های عایق در برابر حرارت برای بیرون آوردن اشیای داغ
  • خودداری از اتوکلاو کردن مواد خورنده، حلال ها، مواد فرار و مواد پرتوزا
  • باز کردن اندک درب ظروف شیشه ای برای جلوگیری از شکستن آن‌ها
  • استفاده از ظروف مقاوم در برابر حرارت برای گذاشتن اشیا درون اتوکلاو مثل شیشه بروسیلیکاتی، پلاستیک از جنس پلی پروپیلین و پلی کربن و فولاد زنگ نزن

منبع:کتاب ایمنی و بهداشت حرفه ای،مهدی جهانگیری و همکاران ،انتشارات دانشکاه علوم پزشکی شیراز ،چاپ اول 1397،صفحات 394-390

 
 
ماهنامه الکترونیکی سیب/ خرداد 99  

تاریخ به روز رسانی:
1399/02/30
تعداد بازدید:
398
نشريه الكترونيكي سيب
آدرس: شیراز، خیابان زند، جنب هلال احمر، ساختمان مرکزی دانشگاه علوم پزشکی شیراز-طبقه هشتم-مدیریت روابط عمومی-نشریه الکترونیکی سیب
کدپستی: 71348-14336 تلفکس: 32308200-071 تلفن: 32122713-071
کلیه حقوق این وب سایت برای نشریه الکترونیکی سیب دانشگاه علوم پزشکی شیراز محفوظ می باشد.
Powered by DorsaPortal