مصرف مواد

گردآورندگان: سیمین تاج دهقانی، طیبه اله پناه زاده- کارشناسان ارشد مرکزبهداشت شهدای والفجر شیراز

 

 در خصوص پیشگیری از مصرف الکل بیشتر بدانیم

 اعتیاد مسمومیت حاد یا مزمنی است که مضر به حال شخص و اجتماع می باشد و زاییده مصرف داروهای طبیعی یا صنعتی به شمارمی رود.

 خصوصیات اعتیاد

 این خصوصیات شامل: وجود یک تمنا و احتیاج به ادامه مصرف دارو و تهیه آن به هرطریق ممکن،  وجود یک علاقه مفرط و شدید یا یک گرایش به ازدیاد مصرف، یک وابستگی روانی یا جسمی به آثارداروهای اعتیادآور، به نحوی که وقتی داروبه فرد نرسد، اثر روانی و جسمی که به قطع دارو موسوم است و به قول معروف علائم خماری دروی ظاهر  می گردد.

 اصطلاحات حوزه اعتیاد

 اعتیاد(addiction) مصرف مکرر و فزاینده یک ماده که محرومیت از آن موجب بروز علائم ناراحتی و میل مقاومت ناپذیر برای مصرف دوباره و در عین حال به تخریب روانی و جسمی منجر می گردد، این اصطلاح در اصطلاحات رسمی جائی ندارد و جای خود را به اصطلاح وابستگی داده است اما برای کاربرد عام اصطلاح مفیدی است.

 مسمومیت (intoxication): مسمومیت سندرمی برگشت پذیر ناشی از مصرف یک ماده خاص که بر یک یا چند از اعمال روانی(حافظه، جهت یابی، خلق، قضاوت) و کارکرد رفتاری،اجتماعی، شناختی تاثیر می گذارد.

ترک، یک سندرم وابسته به ماده که پس از قطع یا کاهش مقدار دارو یا ماده ای که به طور منظم در یک دوره طولانی مصرف می شده است، ظاهر می گردد. این سندرم با علائم و نشانه های فیزیولوژیک (جسمی) و تغییرات روانشناختی نظیر آشفتگی احساس، فکر و رفتار مشخص می گردد.

  تحمل نیز پدیده ای است که در آن تجویز مکرر دوزی معین از دارو موجب کاهش اثر یا افزایش دوز مصرفی برای کسب اثر مشاهده شده از دوز اولیه گردد.

 الکل چیست؟

الکل یک ماده روان گردان است که هشیاری فرد را تغییر داده و ادراکات و رفتار را دگرگون می سازد، نوشیدنی های الکلی در نتیجه عمل تخمیر از انواع غلات ، سبزیجات و میوه ها بدست می آیند.

 روشی که الکل روی هر فرد مصرف کننده تاثیر می گذارد، به عوامل زیادی بستگی دارد از جمله: سن، وزن، جنسیت، وضعیت سلامت، میزان تحمل، انتظارات فرد از اثرات الکل، وضعیت خلق،  نحوه سوخت و ساز بدنی و محیطی که در آن الکل مصرف می شود.

 تشخیص فردی که الکل مصرف کرده

فرد معمولاً خلق بسیار شاد و سرحالی پیدا می کند، حافظه فرد خیلی زود تحت تاثیر قرار گرفته، قید و بندهای زیادی از رفتارهای او برداشته می شود، تصمیم گیری های فرد نیز در این حالت تحت تاثیر قرار می گیرند، این افراد ممکن است بسیار بی قرار ، پرخاشگر یا تکانشی شوند، در اثر مصرف زیاد الکل، کنترل فیزیکی از بین می رود و فرد تعادلش را از دست داده، تکلم بریده بریده و تاری دید پیدا می کند و درگیری های فیزیکی و درگیر شدن در رفتارهای جنسی پرخطر.

اثرات کوتاه مدت مصرف الکل

این اثرات عبارتنداز: شکسته شدن قید و بندها و ناتوانی در جلوگیری از بروز هیجانات، سرگیجه و برافروختگی چهره در نتیجه اتساع رگهانی خونی، افزایش ترشح اسید معده

اختلال عمومی در کارکرد مغز و دستگاه عصبی، ایجاد ناهماهنگی کلی در بدن، اختلال در مهارتهای حرکتی، افت سرعت واکنش به محرکهای محیطی، پرخاشگری، اختلال عمومی در حواس ، تاری دید و تکلم بریده بریده، تهوع و

فقدان هشیاری.

 اثرات بلند مدت مصرف الکل

مشکلات کبدی شایع ترین اختلال مرتبط با مصرف الکل می باشد. برخی از مصرف کنندگان الکل در اثر مصرف مزمن به هپاتیت الکلی یا التهاب کبدی دچار می شوند که علائم آن عبارت است از: تب ، یرقان و دردهای نامعمول شکمی، هپاتیت الکلی در صورتی که مصرف الکل ادامه داشته باشد می تواند منجر به مرگ نیز بشود. حدود 20 تا 30 درصد کسانی که مصرف سنگین الکل دارند، به سیروز کبدی یا زخم کبد مبتلا می گردند. مصرف طولانی مدت الکل با احتمال مبتلا به برخی انواع سرطان، بویژه سرطان‌های مری، دهان، گلو .ارتباط بسیار نزدیک دارد.

مصرف بلند مدت الکل می تواند به پانکراس آسیب رسانده و منجر به شکل گیری بیماری پانکراتیت یا التهاب لوزالمعده گردد . مصرف سنگین الکل فرد را در برابر ناراحتی های قلبی آسیب پذیر ساخته و احتمال حملات قلبی ، سکته و فشارخون را در افراد افزایش می دهد. الکل به طور کلی می تواند روی سیستم ایمنی بدن تاثیر گذارده و با تضعیف نمودن دفاع های بدن، فرد را در برابر بیماری های مختلف آسیب پذیر کند.

   مغز نوجوانان هنوز در حال رشد بوده و به اثرات الکل بسیار حساس است. مصرف زیاد الکل در این دوره می تواند قدرت تصمیم گیری و قضاوت فرد را به شدت مختل ساخته و یا عوارض بلند مدت و پایداری روی حافظه بر جای گذارد. الکل به طور متوسط 10 سال از عمر افراد مبتلا به سوء مصرف الکل می کاهد.

 اثرات روانی اجتماعی الکل

فرد ممکن است بسیار تکانشی، پرخاشگرانه و بدون فکر دست به رفتارهایی بزند که موقعیت اجتماعی او را تخریب کنند. برخی اوقات نیز این افراد در یک دوره اضطراب یا افسردگی قرار می گیرند. برخی از این مشکلات عبارتند از: مشاجره و درگیری با اعضای خانواده ، روابط تیره و مختل با همکاران ، همکلاسی ها یا دوستان ، غیبت مکرر از مدرسه یا محل کار که ممکن است منجر به از دست رفتن موقعیت های تحصیلی یا شغلی شوند.روبرو شدن با آسیب ها یا صدمانی در اثر درگیر شدن با دیگران یا رفتارهای خشن و بی ملاحظه، مسائل قانونی، محدود شدن روابط اجتماعی فرد به گروهی که بتواند به واسطه آنها به الکل دسترسی یافته و یا مصرف نماید.

 مصرف الکل و اعتیاد

مصرف طولانی مدت الکل در برخی افراد منجر به اعتیاد می شود. وابستگی با الکل تحت عنوان الکلیسم شناخته می شود و از چهار ویژگی برخوردار است: تمایل شدید برای مصرف، از دست دادن کنترل، وابستگی جسمانی و تحمل.

 

منبع: مجموعه پیشگیری از اعتیاد (الکل) دکتر علیرضا جزایری، لیلا سلیمانی نیا، نشر دانژه، سال 1387

 

ماهنامه الکترونیکی سیب/فروردین واردیبهشت 99

 


 

 

تاریخ به روز رسانی:
1399/02/04
تعداد بازدید:
289
نشريه الكترونيكي سيب
آدرس: شیراز، خیابان زند، جنب هلال احمر، ساختمان مرکزی دانشگاه علوم پزشکی شیراز-طبقه هشتم-مدیریت روابط عمومی-نشریه الکترونیکی سیب
کدپستی: 71348-14336 تلفکس: 32308200-071 تلفن: 32122713-071
کلیه حقوق این وب سایت برای نشریه الکترونیکی سیب دانشگاه علوم پزشکی شیراز محفوظ می باشد.
Powered by DorsaPortal