یائسگی چیست؟

 گردآورنده: 

دکتر زهراباقری – مسئول گروه سلامت خانواده و جمعیت
آزاده رضائی –کارشناس برنامه سلامت سالمندان
خانم لیلا جاهد – کارشناس برنامه سلامت میانسالان 
 مرکز بهداشت شهرستان شیراز شهدای انقلاب
 
یائسگی (Menopause) وضعیتی طبیعی در زنان است که همه آن را تجربه میکنند. “یائسگیبه معنی متوقف شدن دوره های قاعدگی و پایان دوران باروری و تولید مثل است. و به‌دلیل نوسانات شدید هورمونی، علائم متوسط تا شدیدی را تجربه می‌کند. اما همه‌ی خانم‌ها باید بدانند یائسگی، یک بیماری محسوب نمی‌شود و به این معنا نیست که به پایان زندگی‌شان نزدیک شده‌اند. نکته‌ی جالب توجه اینجاست که یائسگی لزوما در میانسالی اتفاق نمی‌افتد و بعضی از خانم‌های جوان هم ممکن است یائسه شوند.

چه عواملی باعث یائسگی می شوند؟

زنان با تعداد محدود و مشخصی تخمک به دنیا می آیند که در تخمدانها ذخیره می شود. تخمدانها هورمون های استروژن و پروژسترون تولید می کنند که قاعدگی و تخمک گذاری را تنظیم می نمایند. یائسگی در زنان زمانی اتفاق می افتد که تخمدانها دیگر هر ماه تخمک آزاد نمی کنند و قاعدگی رخ نمیدهد.

یائسگی زنان بخشی طبیعی از فرایند افزایش سن است و سن یائسگی معمولا پس از چهل سالگی است. اما بعضی از زنان در اثر عواملی مثل عمل جراحی برداشن رحم (هیسترکتومی) یا در اثر صدمه دیدن تخمدانها زودتر یائسه می شوند.یائسگی اگر پیش از 40 سالگی اتفاق بیفتد عامل آن هر چه که باشد، یائسگی زودرس خوانده می شود. یائسگی زودرس در نتیجه ژنتیک، بیماریهای خود ایمنی یا درمانهای پزشکی اتفاق می افتد.

معمولا چند سال قبل از یائسگی، پیش یائسگی تجربه میشود که تخمدانها به تدریج استروژن کمتری تولید میکنند. پیش یائسگی تا زمان یائسگی ادامه دارد. در یکی دو سال آخر پیش یائسگی، افت میزان استروژن سریع اتفاق می افتد. در این مرحله بسیاری از زنان علائم یائسگی را تجربه میکنند.

چند سال بعد از یائسگی را دوران پس از یائسگی زنان میگویند. در این مرحله علائم یائسگی مثل گر گرفتگی در بیشتر زنان فروکش می کند. اما عوارض مربوط به عدم تولید استروژن با افزایش سن افزایش می یابد.

علائم یائسگی چیست؟

شدت این علایم در افراد مختلف متفاوت است. بطور کلی شامل موارد ذیل می باشد :

1-بی نظمی در عادت ماهانه

2-گُرگرفتگی: گرگرفتگی باعث می‌شود که شما ناگهان یک گرمای شدید در صورت و بالاتنه‌تان احساس کنید. این حالت می‌تواند از چند ثانیه تا چند دقیقه یا بیشتر طول بکشد. گرگرفتگی ممکن است چندین‌بار در روز یا چندبار در ماه اتفاق بیفتد.

3-تعریق شبانه: گرگرفتگی درهنگام خواب می‌تواند به تعریق شبانه منجر شود. تعریق‌های شبانه می‌توانند شما را بیدار کنند و باعث شوند درطول روز، بیشتر احساس خستگی کنید.

4-احساس لرز: پس از آ‌نکه بدن‌تان به‌دنبال یک گرگرفتگی خنک شد، شما ممکن است سرما، سردشدن پاها و لرز را تجربه کنید.

5- تغییر فعالیت جنسی وتغییرات واژن: خشکی واژن، احساس ناراحتی در طول رابطه‌ی جنسی، میل جنسی کم و نیاز فوری به ادرارکردن از علائم سندروم تناسلی ادراری یائسگی (GSM) هستند.

6-تغییرات احساسی: افسردگی خفیف، نوسانات خلقی و تحریک‌پذیری را شامل می‌شوند.

7-سایر تغییرات جسمانی (افزایش وزن ، چاقی شکمی،سردردو...)

تجربه‌کردن پریودهای نامنظم در دوره‌ی پیش‌یائسگی، عادی و طبیعی است. شرایط دیگری مانند سندروم تخمدان پلی‌کیستیک یا سرطان دهانه‌ی رحم نیز می‌توانند باعث خونریزی نامنظم شوند. در موارد زیر به پزشک مراجعه کنید تا احتمال سایر بیماری‌ها را بررسی کند:

  • اگر پریودهایتان به‌طور ناگهانی بسیار سنگین شده‌اند یا حاوی لخته‌های خون هستند؛
  • اگر پریودهایتان بیشتر ازحدمعمول طول می‌کشند؛
  • لکه‌بینی یا خونریزی پس از رابطه‌ی جنسی؛
  • خونریزی یا لکه‌بینی بعد از پریودتان؛
  • کوتاه‌شدن فاصله‌ی بین دو دوره‌ی پریود.

عوارض یائسگی :

پوکی استخوان و بیماری های قلبی و عروقی ، اختلالات ادراری تناسلی ،اثربروی پوست ومو خطرات مربوط به یائسگی هستند.

زندگی پس از یائسگی، تفاوت زیادی با زندگی درطول سال‌های باروریتان ندارد. یادتان باشد که درست غذا بخورید، ورزش کنید و چکاپ‌های منظم انجام دهید مراجعه‌ی منظم به پزشک باعث می‌شود که زودتر از مشکلات‌تان مطلع شوید. برخی از نکاتی که به شما کمک می‌کنند، علائم‌تان را مدیریت کنید:

1-برای جلوگیری از گرگرفتگی و کنترل آن:

  • چیزهایی را که باعث تحریک گرگرفتگی می‌شوند، شناسایی و از آنها اجتناب کنید، مانند غذاهای تند یا الکل؛
  • از یک پنکه در محل کار یا خانه‌تان استفاده کنید؛
  • اگر هنوز پریود می‌شوید، از قرص‌های ضدبارداری با دُز پایین یا LD استفاده کنید؛
  • هنگامی‌که گرگرفتگی شروع می‌شود، نفس‌های آرام و عمیق بکشید؛
  • هنگامی‌که حس می‌کنید به‌زودی دچار گرگرفتگی می‌شوید، لباس‌های خنک‌تر و کمتری بپوشید..

2-اگر مشکلات خواب دارید، بهتر است موارد زیر را امتحان کنید:

  • از خوردن وعده‌های غذایی سنگین، سیگارکشیدن، مصرف قهوه یا کافئین در بعدازظهر اجتناب کنید.
  • در طول روز، چُرت نزنید.
  • نزدیک زمان خواب‌تان ورزش نکنید.
  • قبل از خواب، شیر گرم یا چای گرم بدون کافئین بنوشید.
  • در یک اتاق تاریک، ساکت و خنک بخوابید.
  • برای بهترکردن کیفیت خواب‌تان، گرگرفتگی را درمان کنید.

3-کاهش استرس، درست غذاخوردن و داشتن فعالیت جسمی می‌تواند به هرگونه نوسانات خلقی و مشکلات خواب کمک کند. همچنین پزشک‌تان ممکن است برای کمک به‌برطرف‌کردن تغییرات خلقی برای شما دارو تجویز کند.

منابع: 

https://www.yjc.ir › علمی پزشکیکلینیک

ماهنامه الکترونیکی سیب/ اسفند 98  
تاریخ به روز رسانی:
1399/01/31
تعداد بازدید:
64
نشريه الكترونيكي سيب
آدرس: شیراز، خیابان زند، جنب هلال احمر، ساختمان مرکزی دانشگاه علوم پزشکی شیراز-طبقه هشتم-مدیریت روابط عمومی-نشریه الکترونیکی سیب
کدپستی: 71348-14336 تلفکس: 32308200-071 تلفن: 32122713-071
کلیه حقوق این وب سایت برای نشریه الکترونیکی سیب دانشگاه علوم پزشکی شیراز محفوظ می باشد.
Powered by DorsaPortal