سالمندی

گردآورنده:ملیحه مکی آبادی، کارشناس آموزشی گروه ارتقاء سلامت دانشکده بهداشت

سالمندی بنا به تعریف سازمان جهانی بهداشت عبور از مرز شصت سالگی است و برای تمام افرادی که از حوادث و اتفاقات زندگی جان سالم بدر برده اند و جوانی و میانسالی را پشت سر گذاشته اند،این دوران تحقق پیدا می کند.در واقع سالمندی بخشی از روند طبیعی زندگی انسان محسوب می شود و گذشت زمان،بیماریهای جسمی،مشکلات روحی و شرایط محیطی عواملی هستند که در این روند موثر می باشند.امروزه افزایش امید به زندگی و کاهش سطح باروری و زاد و ولد موجب بالا رفتن شمار سالمندان نسبت به جمعیت کل شده است و این رشد فزاینده افراد مسن همچنان ادامه دارد.به طوریکه بر اساس پیش بینی کارشناسان در آینده ای نه چندان دور در جهان از هر پنج نفر یک نفر سالمند خواهد بود.با افزایش سالمندان مساله بهداشت،سلامت و تامین آسایش و رفاه آنان در جامعه هر روز ابعاد تازه و گسترده ای پیدا می کند.باید قبول کرد که سالمندی بیماری نیست،بلکه یک فرایند طبیعی است و نمی توان آن را متوقف و یا معکوس نمود،بلکه می توان با مراقبت های صحیح و ساده به سالمندی توام با سلامت رسید.

چون سالمندان مدت زمان طولانی از روز را در منزل میگذرانند ازاین رو توجه به محیط زندگی سالمندان حوزه مهمی در مراقبت از این افراد می باشد.

مراقبتهای محیطی و ارگونومیک از سالمندان

به موازات افزایش سن متوسط جامعه و گسترش سالمندی و مشکلات متعدد سالمندان، لزوم اصلاح و به سازی محیط زندگی آنان مطرح می گردد. بر اساس نظریه هم سازی انسان – محیط، سالمندان باید در محیطی زندگی نمایند که بیش ترین هم سازی را با محیط خود داشته باشند. چنین محیطی دارای کم ترین عوامل خطر محیطی بوده و موجب ارتقا کیفیت زندگی ایشان می گردد.

مشکلات و مسائل سالمندان بدور از چالش ها در طراحی نامناسب محیط زندگی او نیست. بر اساس نظریه هم سازی انسان – محیط، سالمندان باید در محیطی زندگی نمایند که بیش ترین هم سازی را با محیط خود داشته باشند. چنین محیطی دارای کم ترین عوامل خطر محیطی بوده و موجب ارتقا کیفیت زندگی ایشان می گردد. ارتقا کیفیت و رضایت سالمندان از زندگی و محیط منزل با تامین هم‏سازی انسان – محیط در سالمندان میسر است.

محلهایی که سالمند بیشترین زمـان در طی شبانه روز در آن محیطها سپری مـی کننـد شـامل اتـاق نشیمن، اتاق خواب، آشپزخانه، حمام، توالت و پله ها میباشند. انتظار میرود تا این محلها بیشترین احتمال بروز حـوادث و سوانح روزمره نظیر زمین خوردن را در بـر داشـته باشـند. پیشگیری از بروز سوانح و حوادث در محلهایی که سالمندان در آن زندگی میکنند با بهسازی محیط میسر میباشد.

ارزیابی مناسب محیطی منزل سالمند میتواند به استفاده بیشترین همسازی سالمند از دستگیره‏های بزرگتر درها، کار گذاشـتن میلـه حمـایتی در دیوارهای حمام، توالت، راهروها و پلـه هـا، تـأمین نـور کـافی اتاقها و محل زندگی، استفاده از کفپوشهـای غیـر لغزنـده، رفع هرگونه ناهمواری در کف اتاقهـا مثـل روی هـم افتـادن فرشها، استفاده از کفشهای مناسب برای سالمندان، افـزایش اعتماد به نفس و تأمین استقلال لازم و پرهیز از وابسته نمـودن سالمند به سایرین در در زندگی فردی سالمند موجب تامین ایمنی و رضایت بیش تر برای سالمندان می گردد.

ریسک فاکتورهای ارگونومیک

-ارتفاع آینه روشویی

- ارتفاع روشویی

-وسیع بودن ابعاد حیاط

- ابعاد نامتناسب درب منزل

-گشودن درب با استفاده از زنگ معمولی

- ناهمواری در کف

توجه به ساختار پله ها،که یکی ازعلل ترس از سقوط در سالمندان می باشد عاملی مهم در کسب اطمینان سالمند از ایمنی لازم در محل زندگی محسوب می شود.

پیشنهاد می‏شود :

-از پله‏های مارپیچ و تند با ارتفاع زیاد بالاتر20 سانتی متر و با رنگ‏های کدر و تیره اجتناب شود.

- تعداد پله‏ها کم و مستقیم بوده و دارای دستگیره نگهدارنده باشد.

- از قرار دادن هر گونه پوشش لغزنده و اشیاه تزئینی مانند گلدان‏ها و تابلو فرشها و چراغ‏ها یا لوسترهای چشمک‏زن و گردان که تمرکز سالمند را در بالا رفته از پله‏ها به هم می زند دوری شود.

- کابل‏کشی‏های متحرک برق در مسیر راه سالمند بویژه اتاق خواب و نشیمن جمع‏آوری شود.

توجه به نیازهای سالمندان، ارزیابی محیط منزل و ابزار متناسب با محدودیت‏ها و توانایی آنها در حل مشکلات و ارتقاء کیفیت زندگی افراد سالمند در زندگی فردی سالمند موجب تامین ایمنی و رضایت بیش تر برای سالمندان می گردد.تلاش در طراحی پایدار شهر، مناسب سازی فضاهای شهری، کالبدی در جهت رسیدن به فرصتهای برابر برای همه افراد جامعه به منظور جابه جایی در سطح شهر و دسترسی هر فرد به تمامی فضاهای شهری می باشد که از ضروریات رشد و توسعه جامعه است. سالمندان به عنوان بخش بزرگی از جامعه کنونی و با رشد سریع جمعیتی در ایران به خاطر عوامل انسانی (نیازها و ناتوانی های سالمندی)در بیشتر موارد از این حق محروم اند. طراحی شهر به عنوان بخشی از جامعه ای که سالمندان در آن حضور دارند نقش بسزایی در روند زندگی سالمندن دارد.

منابع:

کتاب ارزیابی جامع سلامت سالمندان، تالیف دکتر عبدالرحیم اسداللهی و طاهره سکوت، انتشارات جامعه شناسان 1397

 

ماهنامه الکترونیکی سیب/ آذر 98


 
تاریخ به روز رسانی:
1398/09/03
تعداد بازدید:
33
نشريه الكترونيكي سيب
آدرس: شیراز، خیابان زند، جنب هلال احمر، ساختمان مرکزی دانشگاه علوم پزشکی شیراز-طبقه هشتم-مدیریت روابط عمومی-نشریه الکترونیکی سیب
کدپستی: 71348-14336 تلفکس: 32308200-071 تلفن: 32122713-071
کلیه حقوق این وب سایت برای نشریه الکترونیکی سیب دانشگاه علوم پزشکی شیراز محفوظ می باشد.
Powered by DorsaPortal