فلج اطفال

گردآورنده: مرضیه عطاءالهی، کارشناس مسئول بیماریهای قابل پیشگیری با واکسن، معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز


 
برنامه جهانی ریشه کنی فلج اطفال  Global polio eradication initiative (gpei):

مقدمه: ایمن سازی سبب نجات جان میلیون ها نفر شده و به عنوان یکی از موفق ترین و هزینه اثربخش ترین مداخلات بهداشتی شناخته شده است. در حال حاضر واکسیناسیون، سالیانه از مرگ 2 تا 3 میلیون کودک در دنیا جلوگیری می کند و این در حالیست که نزدیک به 20 میلیون کودک عموما در کشورهای در حال توسعه همچنان از دسترسی به خدمات واکسیناسیون کامل محروم هستند. برنامه توسعه ایمن­سازی (EPI) در کشور، با هدف ارائه خدمات ایمن سازی یکسان به همه کودکان کشور، از سال 1363 آغاز شد و یکی از موفق­ترین مداخلات انجام شده به منظور حفاظت کودکان و سایر گروه­های هدف ایمن­سازی و کاهش بار بیماری­های مربوطه در کشور جمهوری اسلامی ایران بوده است. ریشه کنی، حذف و کنترل بیماری های عفونی قابل پیشگیری با واکسن، اهداف اصلی این برنامه هستند به نحوی که هیچ کودکی نباید بدلیل بیماری های قابل پیشگیری با واکسن، جان خود را از دست بدهد.

علیرغم دستاوردهای کلان نظام سلامت جمهوری اسلامی ایران در پوشش واکسیناسیون کودکان و زنان باردار، در برخی کشورهای همجوار بدلیل ضعف برنامه های ایمن سازی، بیماری های قابل پیشگیری با واکسن شیوع زیادی دارند و احتمال انتشار این بیماری ها مانند فلج اطفال یا سرخک به کشور بسیار زیاد است. به همین دلیل مشارکت خانواده ها برای واکسیناسیون تمامی کودکان و گروههای هدف جهت حفظ دستاوردها و ارتقای سلامت مردم ضروری است.

بیماری فلج اطفال:

پولیومیلیت (فلج اطفال)، یک بیماری عفونی حادی است که در اثر آلوده شدن با یکی از سه سروتایپ ویروس پولیو ایجاد می‌شود. انتقال آن از طریق گوارشی و با شیوع کمتر از طریق تنفسی می باشد. افراد مستعد در تماس با ویروس های وحشی فلج اطفال به چهار صورت ممکن است واکنش نشان دهد:

در 72 درصد موارد آلودگی با ویروسهای وحشی فلج اطفال بصورت عفونت بدون علامت یا (inapparent infection) ظاهر می شود.

در 24 درصد موارد بصورت بیماری خفیف و جزئی شبیه آنفلوانزا بروز می کند (myelitis minor illness= abortive polio)

در 4 درصد موارد بصورت مننژیت آسپتیک (non paralytic polio myelitis)

تنها در یک درصد موارد و بخصوص آلوده شدن با ویروس فلج اطفال تایپ یک، منجر به پولیومیلیت فلجی با فلج دائمی می گردد ( paralytic polio myelitis

برنامه ریشه کنی فلج اطفال در جهان و موفقیت های بدست آمده:

هشت سال پس از کسب موفقیت در ریشه کنی ویروس آبله در جهان، در چهل و چهارمین مجمع سازمان جهانی بهداشت در سال 1988، برنامه حذف جهانی فلج اطفال به تصویب اعضای مجمع رسید. با اجرای این برنامه در سراسر جهان، تعداد موارد پولیوی فلجی از 1000 مورد روزانه در سال 1988 به 33 مورد در سال2018 و تعداد کشورهای پولیو آندمیک از 125 کشور در سال 1988 به 2 کشور در سال 2018، کاهش یافته است.

آخرین مورد فلج اطفال با سروتایپ 2 ، در سال 1999 در هند گزارش شد و ریشه کنی آن در 20 سپتامبر 2015 (شهریور1394) اعلام شد. همچنین آخرین مورد سروتایپ 3 در سال 2012 در نیجریه گزارش شد و ریشه کنی سروتایپ 3 ، در 17 اکتبر 2019 (25 مهر 1398) اعلام شد. در حال حاضر سروتایپ 1، تنها سروتایپ ویروس وحشی فلج اطفال در گردش می باشد. سازمان جهانی بهداشت، گواهینامه منطقه فاقد فلج اطفال (certified polio-free) را در سال 1994 به کشورهای حوزه آمریکا که شامل 36 کشور می‌باشند اعطا کرد و پس از آن این گواهینامه به کشورهای ساحل غربی اقیانوس آرام که شامل 37 کشور و به همراه کشور چین در سال 2000 اهدا شد. اروپا (با مجموع 51 کشور) نیز در سال 2002 موفق به دریافت این گواهینامه شد. در حال حاضر این ویروس تنها در دو کشور همسایه افغانستان و پاکستان یافت می‌شود.

اقداماتی که در راستای برنامه حذف و ریشه کنی بیماری فلج اطفال در کشور انجام شده شامل:

حفظ پوشش واکسیناسیون کودکان در سطح بالای 95% کشوری و سطوح شهرستانی

اضافه نمودن واکسن تزریقی فلج اطفال به برنامه ایمن سازی کودکان در مناطق پرخطر کشور در سال 1394

طراحی و اجرای طرح سوئیچ واکسن خوراکی فلج اطفال از 3 ظرفیتی به 2 ظرفیتی همزمان با سایر کشورهای دنیا در اردیبهشت 1395

اجرای واکسیناسیون خانه به خانه فلج اطفال در مناطق پرخطر از نظر این بیماری

دریافت تاییدیه سالیانه سازمان جهانی بهداشت برای ریشه کنی فلج اطفال در کشور

راه اندازی نظام مراقبت محیطی ویروس فلج اطفال در سال 1396 و گسترش آن در سال 1397

ادغام مجدد واکسن تزریقی فلج اطفال در برنامه جاری ایمن سازی کودکان سراسر کشور از شهریور 1397

وضعیت بیماری فلج اطفال در ایران:

در ایران از سال 2001 میلادی هیچ موردی از بیماری فلج اطفال گزارش نشده است.

آخرین موارد فلج اطفال در ایران، سال 1379 (2000) در شهرستان چابهارگزارش شدند که

سه دختر12،10و 19ماهه ، دو نفر ایرانی و یک نفر پاکستانی بودند. که تاریخ بروز آخرین مورد 29 آذر 1379 (19 دسامبر2000) بود.

با توجه به همجواری ایران با دو کشور پولیو آندمیک و آلوده جهان( افغانستان و پاکستان)، بمنظور پیش گیری از ورود و استقرار ویروسهای وحشی فلج اطفال از مرزهای شرقی کشور، بایستی نظام مراقبت بیماری فلج اطفال با دقت و حساسیت اجرا گردد و کلیه موارد فلج شل ناگهانی در کودکان زیر 15 سال سریعا، کشف و مورد پیگیری، گزارشدهی، نمونه گیری قرار گیرند.

پیش بینی می شود در اواخر سال 2021 منطقه مدیترانه شرقی هم گواهی عاری از پولیو بودن را دریافت دارند

دو کشور پولیو آندمیک فعلی دنیا (پاکستان، افغانستان)، هر دو در منطقه ‌مدیترانه شرقی سازمان جهانی بهداشت و در همسایگی کشور ما قرار دارند

 
ماهنامه الکترونیکی سیب/ بهمن98  


تاریخ به روز رسانی:
1398/11/05
تعداد بازدید:
784
نشريه الكترونيكي سيب
آدرس: شیراز، خیابان زند، جنب هلال احمر، ساختمان مرکزی دانشگاه علوم پزشکی شیراز-طبقه هشتم-مدیریت روابط عمومی-نشریه الکترونیکی سیب
کدپستی: 71348-14336 تلفکس: 32308200-071 تلفن: 32122713-071
کلیه حقوق این وب سایت برای نشریه الکترونیکی سیب دانشگاه علوم پزشکی شیراز محفوظ می باشد.
Powered by DorsaPortal