استفاده از سونوگرافی در سه ماهه های مختلف بارداری

گردآوندگان:

دکتر محمد علی قادری اردکانی رئیس بیمارستان مادر و کودک شوشتری
دکتر مریم زارع خفری متخصص زنان و زایمان
محمد آدمیت نسب مسئول واحد بهبود کیفیت بیمارستان
 
1-سه ماهه اول بارداری:

که از هفته 4 تا 15 بارداری است. قطب جنینی در هفته های 6 تا 7 بارداری توسط سونوگرافی از شکم قابل رویت گردیده و ضربانات قلب آن قابل مشاهده می‌شود. شکل و محل ساک جنینی مشخص گردیده، خطر احتمالی سقط در این هفته ها مورد بررسی سونوگرافیک قرار می گردد. اصولاً دیده شدن ساک اولیه در هفته 4 بارداری تنها توسط سونوگرافی ترانس واژینال ممکن است و قبل از این زمان اندازه گیری آزمایشگاهی تیتر
B-HCG تعیین کننده است. ثبت زمان دقیق LMP (اولین روز آخرین پریود) توسط مادران در تمامی دوره های بارداری بسیار مهم و تعیین کننده می باشد.

بهترین زمان بررسی سونوگرافیک سندروم داون (مونگولیسم) و یکسری ناهنجاری‌های کروموزومی دیگر در هفته های 11 تا 14 برداری بر پایه اندازه گیری ضخامت نسج نرم پشت گردن جنین و دیده شدن استخوان‌های بینی وی در هفته های یادشده می باشد.

گفتنی است که امروزه یک پروتوکل کامل برای تشخیص این نوع ناهنجاری های های احتمالی در سه ماهه اول بارداری وجود دارد که شامل سونوگرافی NT بعلاوه اندازه گیری مارکرهای آزمایشگاهی خاصی بوده که در مجموع درصد احتمال وجود ناهنجاری های فوق را در جنین مورد نظر بیان می‌کنند.

(تست‌های دابل مارکر و کوادمارکر)

در صورت مشکوک بودن تست‌های بالا اقدام بعدی آزمایش امینیوسنتز است که اقدامی نسبتاً ساده و کم خطر می باشد و طی آن مقداری از مایع آمینیوتیک (حداکثر 20 سی سی) در هفته های 16 تا 18 توسط یک سوزن بسیار ظریف از طریق جدار شکم مادر کشیده شده و آزمایش‌های کشت و کنترل کروموزومی روی نمونه یاد شده انجام می‌شود.

2-سه ماهه دوم بارداری

از هفته 15 تا 28 بارداری است. در این هفته ها بتدریج جفت و اندام‌های جنین شکل گرفته و مورد بررسی سونوگرافیک قرار می گیرد. اندازه گیری‌های مختلفی با دستگاه سونوگرافی انجام می شود که وضعیت سلامتی و رشد جنین را تائید می کند. کنترل حجم مایه امینیوتیک و وضعیت جفت و محل آن در این هفته ها مهم می باشد.

اصولاً در این هفته ها حرکت جنین و اندام های وی توسط سونوگرافی دیده می شود ولی معمولاً بطور موثری توسط مادر قابل احساس نمی باشد. تشخیص جنسیت جنین از هفته 15 به بعد به تدریج میسر می گردد.

3-سه ماهه سوم بارداری

از حدود هفته 29 به بعد مادر می تواند به راحتی حرکات جنین را احساس نماید. علائم تحریک پذیری و نگرانی های مادر و همچنین مشکلات گوارشی و ادراری به علت اثرات فشاری رحم روی دیگر اعضای شکمی و لگنی بتدریج بروز می نمایند. بررسی های سونوگرافیک دقیقتری در این هفته ها انجام می‌گیرد که عمدتاً در ارتباط با منحنی رشد جنین و وزن آن می باشد. در مواردی که سن جنین بر اساس زمان
LMP با سن بارداری در زمان مراجعه برای سنوگرافی انطباق نداشته باشد و یا در مواردی که جنین وزن متناسبی با سن بارداری نداشته باشد بررسی های دقیقتری از جمله سونوگرافی کالر داپلر توسط پزشک معالج توصیه می گردد که بررسی وضعیت خونرسانی جفت و جنین می‌پردازد. انجام سونوگرافی کالر داپلر بطور روتین توصیه نمی گردد.

منبع: منتشرشده توسط دکتر الهام آذین مهر متخصص زنان و زایمان

 

ماهنامه الکترونیکی سیب/ تیر 99 
تاریخ به روز رسانی:
1399/04/02
تعداد بازدید:
41
نشريه الكترونيكي سيب
آدرس: شیراز، خیابان زند، جنب هلال احمر، ساختمان مرکزی دانشگاه علوم پزشکی شیراز-طبقه هشتم-مدیریت روابط عمومی-نشریه الکترونیکی سیب
کدپستی: 71348-14336 تلفکس: 32308200-071 تلفن: 32122713-071
کلیه حقوق این وب سایت برای نشریه الکترونیکی سیب دانشگاه علوم پزشکی شیراز محفوظ می باشد.
Powered by DorsaPortal