نشریه الکترونیکی سیب/نشریه 83/آبان 98
هپاتیت


داشت فردی

هپاتیت به معنی التهاب کبد است که عمدتا به وسیله عوامل ویروسی ایجاد می شود. پنج ویروس اصلی برای ایجاد بیماری وجود دارند که با نام های D, C, B, A و E شناخته می شوند. به دلیل شیوع بالا و احتمال مرگ بیماران، این پنج نوع بیشتر مورد توجه هستند.  به طور خاص، انواع هپاتیت B و C باعث بیماری به صورت مزمن در میان صدها تا میلیون ها انسان می شوند و از عمده ترین دلایل ابتلا به سیروز و سرطان کبدی می باشند.

هپاتیت A و E بیشتر از طریق خوراکی و به وسیله ی خوردن آب و غذاهای آلوده به فرد منتقل می شوند. از طرفی بیشترین درصد ابتلا به هپاتیت های C، B و D از طریق فرآورده های خونی است. ولین موارد هپاتیت منتقله از طریق خون و ترشحات بدنبال تلقیح واکسن آبله حاوی لنف انسان در سال 1833 در برمه گزارش شد. در سال 1965 بلومبرگ آنتی ژن مشخص شد که این آلودگی انتشار جهانی دارد و در اواخر سال‌های 1980 ویروس هپاتیت C کشف شد.

 اپيدميولوژي:

از نظر شیوع آلودگی به HBV مناطق جهان را به سه دسته تقسیم می کنند:

شیوع کم ( کمتر از 2درصد) : مانند قسمت های عمده ای از امریکا، استرالیا و نواحی شمالی اروپا

شیوع متوسط (2تا 7درصد)  قسمت عمده آسیا، شمال افریقا و نواحی شرقی امریکای جنوبی

شیوع بالا (  بیش از  8درصد) : آفریقا ، سواحل جنوب شرقی آسیا و آلاسکا در نواحی که شیوع بالاست.

 

 اغلب موارد آلودگی در زمان تولد اتفاق می افتد. افرادي كه بيشتر در معرض خطر هستند عبارتند از

نوزادان مادران آلوده، معتادین تزریقی، افراد با شرکای جنسی متعدد، دریافت کنندگان مکرر خون و فرآورده های خونی ، بیماران تحت دیالیز و پرسنل بهداشتی درمانی.

راه های انتقال بیماری هپاتیت:

به طور کلی عمده راه های انتقال این ویروس ها شامل موارد زیر می باشند:

  • دریافت خون یا محصولات خونی آلوده
  • آلوده بودن وسایل جراحی یا هر وسیله ای که با خون و مایعات بدن در تماس باشد
  • انتقال از مادر مبتلا به نوزاد در زمان تولد
  • انتقال از طریق اعضای خانواده به کودک
  • تماس جنسی غیر ایمن

علایم هپاتیت :

علایم هپاتیت نوع حاد عمدتا قابل تشخیص نیستند و یا علائم بسیار محدود هستند و در صورت بروز علایم هپاتیت احتمالا موارد زیر مشاهده می شود:

  1. زردی (زرد شدن رنگ پوست و چشم ها)
  2. تیره شدن رنگ ادرار
  3. خستگی بسیار زیاد (غیر معمول)
  4. حالت تهوع و استفراغ
  5. درد در ناحیه شکم 

راه های انتقال هپاتیت:

هپاتیت A ( هپاتیت خوراکی)

این ویروس که با نام اختصاری HAV شناخته می شود، در مدفوع فرد مبتلا وجود دارد و مهمترین راه انتقال آن از طریق خوردن آب و غذای آلوده است. این ویروس از طریق تماس جنسی نیز قابل انتقال می باشد. علایم هپاتیت A در بسیاری از موارد به صورت خفیف تا ملایم است و بیشتر بیماران سلامتی کامل خود را باز می یابند و نسبت به این نوع ویروس تا انتهای زندگی ایمن باقی خواهند ماند. نوع شدید این عفونت، می تواند به سادگی زندگی فرد را از بین ببرد. بیشتر افرادی که در مناطق محروم از نظر بهداشتی، و یا مناطقی که سیستم فاضلاب مناسبی ندارند به این نوع هپاتیت مبتلا می شوند. واکسن مناسب و کارآمدی برای پیشگیری وجود دارد که می توان از آن استفاده کرد.

هپاتیت  B:

این ویروس با نام اختصاری HBV شناخته شده و از طریق تماس با فرآورده های خونی آلوده، منی و سایر مایعات بدن گسترش می یابد.  HBV می تواند از طریق مادر آلوده، به جنین نیز منتقل شود. این انتقال در زمان زایمان رخ می دهد. همچنین در دوره ی نوزادی، امکان انتقال از سایر اعضای خانواده که به این بیماری مبتلا هستند به نوزاد وجود دارد.

راه دیگری که بسیار شایع است، از طریق تزریق می باشد. در صورتی که وسایل پزشکی خوب استریل نشده باشند و آلودگی در آنها باقی مانده باشد می توانند برای فرد بسیار خطرناک باشند. از این رو هپاتیت B نه تنها بیماران، بلکه پزشکان و پرستارانی را که با فرآورده های خونی در تماس هستند تهدید می کند.

خوشبختانه برای پیشگیری از هپاتیت B واکسن های ایمن و کارآمدی ساخته شده است

          

هپاتیت  C   :

این ویروس با نام اختصاری HCV شناخته می شود و عمده ترین راه انتقال آن از طریق خون و فرآورده های خونی است و می تواند از طریق تزریق با سرنگ آلوده و یا جراحی با وسایلی که به خوبی استریل نشده اند (به خصوص در دندانپزشکی) منتشر شود. گرچه انتقال از طریق تماس جنسی ممکن است ولی شیوع بسیار پایینی دارد. هپاتیت C دارای واکسن نمی باشد.

هپاتیت  D :

این ویروس که با نام اختصاری HDV شناخته می شود، تنها در افرادی که به هپاتیت نوع B مبتلا هستند مشاهده می شود. ترکیب این دو نوع هپاتیت می تواند بیماری بسیار جدی و خطرناکی ایجاد کند که درمان آن بسیار دشوار خواهد بود. خوشبختانه با پیشگیری از ابتلا به هپاتیت B به وسیله ی واکسیناسیون، می توان از ابتلا به هپاتیت D نیز پیشگیری کرد.

هپاتیت E : (هپاتیت خوراکی)

HEV  همانند هپاتیت نوع A از طریق آب و مواد غذایی آلوده منتقل می شود. هپاتیت E عمده ترین نوع هپاتیت در کشورهای توسعه یافته است و هر روز نیز به گسترش آن اضافه می شود. برای ویروس هپاتیت E واکسن طراحی و ساخته شده است ولی به طور عمومی منتشر نشده و در اختیار عموم قرار نگرفته است.

پیشگیری از ابتلا به هپاتیت ب :

واکسن هپاتیت ب یکی از راه های مفید و مناسب پیشگیری از ابتلا به این بیماری می‌باشد. سایر راه های پیشگیری و کاهش خطر ابتلا به هپاتیت ب شامل:

  • خودداری از رفتارهای پرخطر و رابطه جنسی حفاظت نشده.
  • استفاده از کاندوم تازه برای هربار رابطه جنسی.
  • ترک مصرف مواد مخدر و داروهای غیرقانونی.
  • توجه به رعایت نکات بهداشتی هنگام استفاده از خدمات سالن های تاتو.
  • تزریق واکسن قبل از سفر به مناظق پرخطر.
  • استفاده نکردن از سوزن و سرنگ مشترک.
  • استفاده نکردن از مسواک و تیغ مشترک.

·         استفاده از وسایل مانند دستکش هنگام معاینه بیمار و ……

·          حذف سریع وسایل آلوده وضد عفونی وسایل مورد استفاده

·         اجتناب از رفتارهای اجتماعی پر خطر و خطرساز که انتشار ویروس را تسهیل می‌کند.

·         تزریق ایمنوگلوبین به نوزدان که از مادر مبتلا متولد شده و افرادی که با بیماران تماس داشته اند.

درمان هپاتیت ب :

  • استفاده از انواع داروهای ضدویروسی
  • پیوند کبدی در صورتی که کبد به شدت آسیب دیده باشد.

·         سياست هاي اجرايي مبارزه با هپاتيت در ايران :                                                               

·         برقراري نظام مراقبت روتين و پايگاهي

·         واكسيناسيون كليه نوزادان و گروه‌هاي در معرض خطر شامل: دانشجويان گروه پزشكي ، جراحان ، پزشكان ، پرستاران ، ماماها ، دندانپزشكان ، كمك دندانپزشكان ، بيماران تحت دياليز ، كارشناسان و تكنسين‌هاي آزمايشگاهي تشخيص طبي ، پرسنل مؤسسات نگهداري كودكان عقب افتاده و خانه سالمندان ، دريافت كنندگان محصولات خوني و خانواده فرد مبتلا

·         حفظ و پايش سلامت خون

·         نظارت منظم بر رعايت اصول ايمني و احتياطات استاندارد در بخش هاي بهداشتي درماني شامل دياليز ، دندانپزشكي ، تزريقات و

·         نظارت منظم بر رعايت ساير اصول ايمني در آرايشگاه‌ها و درمانگاه‌هاي طب سنتي

·         آموزش همگاني گروه‌هاي هدف شامل: افراد آلوده و خانواده فرد ، افراد در معرض خطر و توده مردم

·         آموزش كليه نيروهاي بهداشتي درماني در تمام سطوح در مورد مسائل مرتبط شامل : آموزش كليه نيروهاي بهداشتي درماني در تمام سطوح در مورد مسائل مرتبط از قبیل : راه هاي سرايت ، روش‌هاي پيشگيري و اصول احتياطات استاندارد ، چگونگي دفع وسائل تيز و زباله‌هاي بيمارستاني و عفوني ، روش هاي ضد عفوني و  نيز تشخيص و اداره كردن بيمار مبتلا به هپاتيت و معرفي به هنگام به متخصص جهت درمان .

·         بررسی کلیه موارد هپاتیت حاد B و C بازرسی و نظارت بر محل احتمالی اکتساب عفونت

منابع:

·         http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs204/en/

·         webmd/mayoclinic/

·         دفتر بیماریهای واگیر 

 

 

      
ماهنامه الکترونیکی سیب /آبان 98

 

 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  2
کل بازديد:  74
بازدیدکنندگان برخط:  1