نشریه الکترونیکی سیب/نشریه 83/آبان 98
تغذیه با شیر مادر


 

شروع تغذيه با شير مادر در ساعت اول تولد

شواهد،فوايد و اهميت تماس پوست با پوست مادر و نوزاد

شروع تغذيه باشيرمادر طي يك ساعت اول تولد، اولين و حياتي ترين گام برای کاهش مرگ و مير شيرخواران و کودکان است.

نوزاداني که تغذيه باشيرمادر را پس از 24 ساعت اول تولد شروع مي کننداحتمال مرگشان نسبت به نوزاداني که شيرمادر را ظرف ساعت اول شروع نموده اند5/2 برابر  بيشتر است. همچنين در مطالعات مشخص شده که نوزاداني که با غذاهای کمكي و يا شيری بجز شير مادر در ماه اول تغذيه شده اند احتمال مرگ آنها نسبت به شيرخواراني که منحصراً با شيرمادر تغذيه مي شوند 4 برابر بيشتر است.

نتيجه گيری شده است که اگرتغذيه انحصاری با شيرمادراز روز اول تولدش شروع شود از 11 درصد مرگ نوزادان و اگر تغذيه انحصاری باشيرمادر در ساعت اول تولد شروع شود از 22 درصد مرگ در آنهاپيش گيری مي شود.

 

شروع بموقع تغذیه باشيرمادر برای مادر و نوزاد مزایای بسياری دارد.از جمله :

- آغوز يا کلستروم برای نوزاد بسيار مغذی است . نياز نوزاد در اين هنگام خيلي کم است و قطرات کم آغوز نيز برای او کافي است.آغوز سرشار از عوامل ايمني بخش است و اولين واکسن نوزاد محسوب مي شود که او را در برابر بسياری از بيماری ها حفافت کرده و به تنظيم سيستم ايمني در حال تكامل نوزاد نيز کمك مي کند. آغوز حاوی فاکتورهای رشد است که به تكامل و عملكرد موثر روده نوزاد کمك کرده و ورود ميكرو ارگانيزم ها و آلرژن ها را به بدن نوزاد مشكل مي سازد.آغوز سرشار ويتامين A است که برای حفافت از چشم ها و کاهش عفونت ها اهميت دارد و از طرفي با تحريك عمل دفع، به پيشگيری از زردی نوزاد کمك مي کند.

- به توليد شير کافي برای تغذيه بعدی و همچنين پيشگيری از بروز هيپوگليسمي کمك مي کند.

- رفلكس مكيدن نوزاد را ) که در طول يك ساعت اول بسيار قوی است( برای گرفتن صحيح پستان بكار مي اندازد. اين مزيت به انقباض رحم و خروج جفت وکاهش خونريزی مادر کمك مي کند.

-امكان تماس پوست با پوست مادر و نوزاد را فراهم مي کند و گرمای مورد نياز نوزاد را بويژه برای نوزادان نارس و کم وزن تامين مي کند.

-برای نوزادان کم وزن مفيدتر است چون احتمال مرگ و مير آن ها بيشتر است و به هنگام تولد به حمايت بيشتری برای خوب مكيدن نياز دارند.

يادآور مي گردد که پس از زايمان طبيعي و يا سزارين با بي حسي موضعي، تغذيه با شيرمادر را اغلب مي توان بلافاصله شروع نمود. پس از سزارين با بيهوشي عمومي، تغذيه باشيرمادر مي تواند ظرف چند ساعت اول به محض هشياری مادر انجام شود.

 

مزایای تماس پوست با پوست مادر و نوزاد پس از تولد عبارتند از:

تماس پوست با پوست مادر و نوزاد بلافاصله بعد از تولد و شروع تغذيه باشيرمادرگرچه بهم مرتبط هستند اما هرکدام بطور مستقل از اهميت خاصي برخوردارند. بطوريكه گفته مي شود حتي اگر مادر قصد شيردهي ندارد، مادر و نوزاد بايد از اين تماس اوليه بهره مند شوند. مادر و نوزاد پس از تولد نبايد از هم جدا شوند و مطلوب است که بطور مداوم همراه هم باشند و نوزاد مجاز باشد که به محض آمادگي، پستان مادر را بگيرد مگر به دلايل پزشكي غيرقابل اجتناب.

- برقراری تماس پوستي مادر و نوزاد به شروع موفق تغذيه انحصاری با شيرمادر کمك مي کند.

- مطالعات متعددی نشان داده اند که تماس پوستي زودرس مادر و نوزاد منجر به افزايش قابل توجه ميزان تغذيه باشيرمادر و طول مدت شيردهي مي شود. مشاهده شده که حتي تماس کوتاه مدت 15تا 20 دقيقه ای در ساعت اول مفيد بوده است در حالي که حتي 20 دقيقه جدايي در طول ساعت اول مي تواند زيان آور باشد.

- مادر و شيرخوار را آرام مي کند و ضربان قلب و تنفس شيرخوار را ثبات مي بخشد و نوزاد را گرم نگه مي دارد

- نوزادان دمای زيربغلي و پوستي بالاتر، تطابق متابوليكي و ثبات قند خون و اصلاح سريع تر اسيديته خون دارند.

-در مطالعه ای تعداد 39 نوزاد بلافاصله پس از تولد در تماس پوستي با مادر به مدت حداقل يك ساعت قرار گرفتند، 24 درصد آنها بطور متوسط پس از 49 دقيقه قادر به مكيدن صحيح پستان بودند. در گروه ديگری از نوزادان که تماس با مادر را بلافاصله پس از تولد شروع کردند اما پس از 20 دقيقه جدا شدند و 20 دقيقه بعد نزد مادر برگشتند، فقط 2 درصد آنها بطور موثر پستان مادر را مكيدند که اين اختلاف معني دار بود.

در يك متا آناليز از مطالعات انجام شده نشان داده اند که تماس اوليه مادر و نوزاد، منجر به افزايش قابل توجه ميزان تغذيه باشيرمادر در 2 تا 3 ماهگي شده است.

- موجب تحكيم پيوند عاطفي(BONDING) بين مادر و نوزاد مي شود. پيوند عاطفي نوزاد با پدر و مادر از دوره بارداری آغاز شده و بعد از چند ماه انتظار با اولين تلاقي نگاه و تماس مستقيم با نوزاد، قويتر مي شود. پيوند عاطفي ممكن است در بدوتولد و با ديدن نوزاد ظاهر شده و يا به مرور زمان و بعد از انس بيشتر با شيرخوار ايجاد شود. هرچه پيوند عاطفي با نوزاد زودتر و قوی تر شكل گيرد، مراقبت از نوزاد دل پذيرتر و مطلوب تر مي شود. به علاوه شيردهي و مادری کردن و تربيت فرزند با موفقيت بيشتری توام گرديده و احتمال سوء رفتار با کودك کاهش مي يابد ودر نهايت، منجر به تسريع روند رشد جسمي ،ارتقاء تكاملي و شكوفايي استعدادهای بالقوه کودك مي گردد و در سنين بالاتر نيز نقش بسزايي دارد.

- لمس زودرس نوك پستان و آرئول توسط نوزاد ) ظرف نيم ساعت اول( همراه با تماس پوستي، تاثير مثبت بر پيوند عاطفي مادر و نوزاد در روزهای اول تولد دارد. بطوريكه در مطالعه ای ديده شده که اين مادران، نوزادان خود را نسبت به نوزاداني که فقط تماس پوست با پوست بدون لمس نوك پستان داشتند، به مدت کوتاه تری از خود جدا مي کردند و بيشتر با آنها حرف مي زدند.

- گريه شيرخواراني که پس از تولد در تماس پوستي با مادر قرار مي گيرند،در مقايسه با نوزاداني که جدا در کات نگهداری مي شوند کمتر است. بنابراين اضطراب و مصرف انرژی نيز کاهش مي يابد.

- نوزادی که در تماس نزديك با مادر است، مي تواند به محض نشان دادن علائم آمادگي ) مثل حرکات دهان و زبان و مكيدن ( پستان را بمكد. اما نبايد او را مجبور کرد زيرا بر رفتار بعدی او اثر سوء دارد.

- کلونيزاسيون روده شيرخوار را با باکتری طبيعي روده مادر فراهم مي کند. بدين دليل که مادر اولين کسي است که کودك را در کنار خود دارد و نه يك پرستار، دکتر يا شخص ديگری که ممكن است سبب کلونيزاسيون باکتريهای آنها در نوزاد شود.

 

منابع:

برگرفته از کتاب  راهنماي آموزشي " شروع تغذيه با شير مادر در ساعت اول تولد"    اداره سلامت كودکان،معاونت بهداشتي وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي كميته كشوري ترويج تغذيه با شيرمادر معاونت بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي
شهيدبهشتي


 

      ماهنامه الکترونیکی سیب /آبان 98
 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  1
کل بازديد:  48
بازدیدکنندگان برخط:  1