نشریه الکترونیکی سیب/نشریه 82 /مهر 98
سرطانهای شایع در زنان /1


 

مقدمه:

توزیع فراوانی سرطان‌های شایع زنان از منطقه ای به منطقه دیگر متفاوت است. از این رو در کشورهای مختلف درصد شیوع این نوع سرطانها متفاوت می باشد. بر اساس پیش بینی های موجود انتظار می رود تا سال 2025 میزان سرطانهای زنان به حدود 20 میلیون نفر برسد که با گذشت زمان ممکن است میزان آن بیشتر نیز بشود. سرطانهای زنان در کشورهای توسعه یافته به عنوان دومین علت مرگ و میر و در کشورهای در حال توسعه چهارمین علت مرگ و میر می باشد؛ اما در ایران سومین دلیل مرگ و میر زنان محسوب می شود. سرطانهای پستان، تخمدان ، رحم و سرویکس به عنوان شایعترین سرطانهای زنان در تمامی جوامع شناخته شده اند که متاسفانه شیوع آن در حال افزایش می باشد. از این رو پیشگیری ، تشخیص به موقع و درمان این سرطانها امری ضروری می باشد. طبق آمار اعلام شده از تحقیقات یکی از مراکز تحقیقاتی سرطان در اروپا، مرگ های سالانه ناشی از سرطان رحم، به میزان ۴۰۰ درصد( ۴ برابر) افزایش یافته و زنانی که به دلیل سرطان رحم در یک دهه گذشته فوت کرده اند، ۲۰ درصد افزایش یافته است. افزایش میزان مرگ و میر ناشی از سرطان رحم، به دنبال افزایش میزان زنان مبتلا همراه بوده است. با تشخیص اولیه علائم انواع سرطان بخصوص سرطان رحم، شانس درمان موفق زنان مبتلا افزایش یافته است.

سرطان دهانه رحم :دومین علت مرگ زنان را بعد از سرطان پستان در سنین ۱۵ - ۴۴ سالگی در جهان تشکیل می دهد و حتی در خیلی از کشور های در حال توسعه شایع ترین علت مرگ ناشی از سرطان در زنان است . سرطان رحم شایع ترین سرطان دستگاه تناسلی زنان است، ولی چون علائم ان به صورت خونریزی غیر طبیعی ظاهر می شود، در مراحل اولیه تشخیص داده می شود. چون این سرطان علائم زود رس ایجاد می کند و غربالگری آن نیاز به بیوپسی (تکه برداری)مخاط رحمی دارد و این که روش های سونوگرافی نیز مقرون به صرفه نیست، به طور معمول در صورت نبود علائم غیر طبیعی خونریزی ،غربالگری برای تشخیص این نوع سرطان در تمام بیماران توصیه نمی شود. در خصوص بیماران چاق با سابقه فامیلی سرطان رحم، کولون، پستان و تخمدان بیماران با سابقه سیکل های بدون تخمک گذاری و بیماران با سابقه درمان جانشینی استروژن بدون استفاده از پروژسترون (در صورتی که قبلا هیسترکتومی نشده باشند) بیوپسی و از ۳۵ سالگی نمونه برداری از رحم به طور سرپایی یا پس از بستری در بیمارستان و کورتاژ تشخیصی لازم است.

 سرطان پستان: شایع ترین سرطان و دومین عامل مرگ و میر در زنان است. در حال حاضر ماموگرافی یک روش غربالگری برای تشخیص سرطان پستان است. این روش تشخیص مرحله سرطان و انتشار به غدد لنفاوی را آسان تر می کند.  ماموگرافی در سنین ۴۰تا ۵۰ سال، به فاصله یک تا ۲ سال و پس از ۵۰ سالگی به صورت سالانه توصیه می شود. ماموگرافی بهترین و زودرس ترین روش تشخیص مراحل اولیه سرطان پستان است خودآزمایی پستان به تشخیص سرطان پستان در مراحل ابتدایی کمک می کند، خودآزمایی پستان ۷۰ درصد موارد سرطان پستان را توسط خود بیمار قابل تشخیص می دهد در این موارد توده پستانی بزرگ تر از ۲ سانتی متر است. معاینه پستان ها توسط پزشک نسبت به معاینه خود بیمار با دقت بیشتری در تشخیص مراحل اولیه سرطان کمک کننده است، چون توده حدود یک سانتی متر توسط پزشک قابل لمس خواهد بود. غربالگري سرطان، ابزاراصلی براي تشخیص زودرس و درمان به موقع آن در مراحل اولیه می باشد. روش هاي تشخیصی سرطان پستان عبارتند از: خودآزمایی پستان ، معاینه بالینی توسط پزشک یا ماما ، ماموگرافی ، عکس برداري ، سونوگرافی  و نمونه برداري. برنامه غربالگري سرطان پستان به این  صورت است: 1- خودآزمایی پستان به صورت ماهیانه از 20 سالگی، 2- معاینه فیزیکی توسط پزشک یا کارکنان بهداشتی ماهر،به صورت سالیانه بین 40-20 سالگی و3- ماموگرافی از 40 سالگی هر 3-2 سال یکبار.

 سرطان ریه:  یکی از علل اصلی مرگ در زنان است، اعتیاد به سیگار از عوامل موثر این بیماری است . هیچ گونه شواهدی دال بر شدت موثر بودن غربالگری برای تشخیص سرطان ریه در دست نیست. ولی توصیه می شود سالانه در سنین بالای ۵۰ سال رادیو گرافی ریه انجام شود، بخصوص در موارد اعتیاد به سیگار وجود علائم ریوی این مساله بیشتر توصیه می شود.

سرطان روده بزرگ و مقعد: برای غربالگری سرطان روده بزرگ و مقعد ، انجام ازمایش مدفوع کمک کننده است . معاینه سالانه مقعدی همراه با معاینه زنانگی سالانه و انجام سیگموئیدوسکوپی(اندوسکوپی قسمت پایین روده و مقعد) هر ۳ تا ۵ سال توصیه می شود. بیمارانی که فامیل درجه یک مبتلا به سرطان روده بزرگ و مقعد یا پولیپ دارند، سن غربالگری ۴۰ سالگی به بعد می باشد.  در بیماران با سابقه خانوادگی این بیماری، باید مشاوره ژنتیک انجام شود بیمارانی که حامل ژن بیماری هستند یا این افراد باید از زمان بلوغ به طور سالانه تحت سیگمموئیدوسکوپی قرار گیرند. در بیماران دارای تاریخچه خانوادگی سرطان روده بزرگ و مقعد غیر پولیپی ارثی بخصوص اگر سرطان در سن جوانی رخ داده باشد، باید مشاوره ژنتیک انجام شود و آزمون ژنتیکی برای سرطان غیر پولیپی ارثی صورت گیرد. در این موارد باید تمام افراد در معرض خطر هرسال مورد بررسی قرار گیرد.


منابع:

 

1-       چوبساز فرشته، ۱۳۹۱، سرطان های شایع زنان، چهارمین کنگره سراسری سرطان های زنان ایران، تهران، انجمن علمی سرطان های زنان ایران

2-    Barry JA, Azizi MM, Hardiman PJ. Risk of endometrial, ovarian and breast cancer in women with polycystic ovary syndrome: a systematic review and meta-analysis. Hum Reprod Update 2014; 20(5):748-58.

3-    Wittenberger T, Sleigh S, Reisel D, Zikan M, Wahl B, Alunni-Fabbroni M, et al. DNA methylation markers for early detection of women’s cancer: promise and challenges. Epigenomics 2014; 6(3):311-27.

4-    Van Lier E, Van Kranen H, Van Vliet JA, Rahamat-Langendoen JC. Estimated number of new cancer cases attributable to infection in the Netherlands in 2003. Cancer Lett 2008; 227(2):226-31.

5-    Iavari P, Mousavi Zadeh M, Sadrolhefazi B, Khodabakhshi R, Mehrabi I. Survey of breast cancer risk factors in women attending in Shohadaie Tajrish hospital of Tehran in 2004. Pajoohande J 2006; 11(1):55-61. (Persian).

6-    Kim HL, Puymon MR, Qin M, Guru K, Mohler JL. NCCN clinical practice guidelines in oncology™. J Natl Compr Canc Netw 2014; 8(2):1-2.


      ماهنامه الکترونیکی سیب /مهر 98
 

 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  1
کل بازديد:  70
بازدیدکنندگان برخط:  1