نشریه الکترونیکی سیب/نشریه 82 /مهر 98
سرطانهای شایع در زنان /2


 

بیش از نیمی از جمعیت دنیا را زنان تشکیل می دهند زنان با توجه به نقش ساختاری و خلقتی خود می توانند به عنوان یکی از ارکان مهم خانواده تاثیر مهمی در رشد وبالندگی جامعه بشری داشته باشند. دین مقدس و مکتب انسان ساز اسلام در بین ادیان دیگر بیشترین عنایت و توجه را به احترام، پاکی و تعالی بانوان این نهاد مقدس دارد و آن را کانون تربیت و مهد مودت و رحمت برشمرده است و توجه به نقش محوری زن به عنوان محور عاطفه تربیت در خانواده را امری ضروری می داند.  از طرف دیگر زنان علاوه برداشتن رکن مهم در خانواده نقش حیاتی دررشد و بالندگی جامعه بشری بر عهده دارند به طوری که نقش زنان در توسعه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی عامل بنیادی محسوب می گردد.  زنان مقام والا و پر ارزش درجامعه دارند و سلامت آنان یکی از مهم ترین عوامل موثر بربهره وری خانواده و جامعه محسوب می شود.

بیماری های قلبی و عروقی و سرطان ها مهم ترین بیماری های تهدید کننده سلامت در زنان می باشند.

درحال حاضر بیماری سرطان بعد ازبیماری های قلبی و عروقی و حوادث، سومین علت اول مرگ و میر در جهان و ایران می باشند. درچنین شرایطی برنامه ریزی جهت کنترل سرطان ها یک ضرورت محسوب می شود.

سرطان به طور فزاینده ای عاملی مهم در بار جهانی بیماری در دهه های آینده خواهد بود. در ایران سرطان پستان رتبه اول بدخیمی ها را در میان زنان به خود اختصاص داده است به گونه ای که 24.6%کل سرطان ها را شامل میگردد . در ایران بروز سرطان پستان روند صعودی دارد و زنان ایرانی تقریبا 14 سال زودتر از همنوعان خود در کشورهای توسعه یافته به این بیماری مبتلا می شوند .

سرطان سینه در ایران شایع ترین سرطان زنان است که با آگاهی از عوامل خطر و انجام اقدامات پیشگیرانه قابل پیشگیری است.

 عوامل خطر سرطان پستان اولین زایمان بعد ازسی وپنج سالگی، نداشتن بچه، سابقۀ خانوادگی سرطان پستان در وابستگان درجۀ یک، قرار گرفتن در معرض پرتوزایی پیش از سی سالگی، تماس با آفتکشها، سیگارکشیدن، ورزش نکردن، زیادي استروژن و چاقی میباشند. علایم خطر، وجود غده در پستان، ضخیم شدگی و هرتغییر در حالت پستان مثل فرورفتگی یا کشیدگی رو به بالا، ضخیم شدگی یا تورم نوك پستان، خارش، قرمزي و یا آزردگی نوك پستان  (غیر از مورد شیر دادن)  و ترشح غیرعادي از پستان هستند.

سرطان پستان متداول ترین نئوپلاسم بدخیم در بین زنان است و تقریبا از هر 3 نفر یک نفر را متاثر می سازد و دومین علت مرگ و میر مرتبط با سرطان است . بروز سرطان پستان در سال های اخیر به طور چشمگیر افزایش یافته است  و در ایران بیشترین میزان ابتلا را در بین سرطان ها به خود اختصاص داده است . متوسط سن ابتلا به سرطان پستان در زنان کشورهای توسعه یافته 43 سال است، اما یافته های حاصل از جامعه ایرانی حاکی ازپایین تر بودن سن ابتلا به این بیماری می باشد .

شیوع ابتلا به این بیماری در بین تمام زنان یکسان نیست. میزان بروز سرطان پستان در نقاط مختلف جغرافیایی جهان متفاوت است. سهم کمی از این اختلاف ها به دلیل ساختار ژنتیکی و قرارگیری در معرض عوامل کارسینوژن محیطی می باشد، اما بخش بزرگی از آن به رفتارهای مرتبط با سبک زندگی مربوط است . شواهد نشان می دهد بین روش زندگی افراد و میزان ابتلا به سرطان پستان ارتباط قوی و مستقیم وجود دارد، به طوری که نقش سبک زندگی در بروز سرطان های شایعی چون سرطان پروستات، پستان و روده از سایر علت ها پررنگ تر می باشد. چاقی، مصرف الکل، استعمال سیگار، فشارهای روانی، رژیم غذایی ناسالم و فقر حرکتی از عوامل اصلی سبک زندگی مرتبط با سرطان پیشنهاد شده اند .

ورزش و فعالیت بدنی از جمله رفتارهای مداخله ای در کاهش بروز سرطان محسوب می شوند ،  با افزایش میزان فعالیت بدنی بروز سرطان و از جمله سرطان پستان کاهش می یابد . در ارتباط با اثرات مفید فعالیت بدنی بر کاهش شیوع سرطان پستان چندین سازوکار از جمله مسیرهای درگیر در هورمون های جنسی، مقاومت به انسولین، التهاب مزمن و شاخص های ترکیب بدنی پیشنهاد شده است . لذا ضروری است که در هر منطقه جغرافیایی با توجه به روش زندگی مردم رفتارهای پرخطر و عوامل مساعد کننده در ایجاد سرطان پستان شناسایی و بر اساس آن برای پیشگیری، آموزش، تشخیص و درمان به موقع آن برنامه ریزی شود.

بی تحرکی و سرطان پستان در طول دو دهه گذشته به طور چشمگیر در زنان ایرانی افزایش یافته است.

با هدف تبیین تجارب و ادراک زنان ایرانی در ارتباط با رفتارهای پیشگیرانه از سرطان پستان نشان داد فقدان آگاهی در درک خطر سرطان پستان، عدم توجه به توصیه های پزشکی، انکار شدت یا وخامت بیماری، نداشتن نقش فعال در غربالگری سرطان پستان، فقدان انگیزش به علت ترس و انکار بیماری و فقدان خودکارآمدی در جستجوی مراقبت های پزشکی از عواملی است که رفتار غربالگری سرطان پستان را در زنان ایرانی تحت الشعاع قرار داده است . بر اساس مطالبی به آن اشاره شد مشارکت زنان ایرانی در رفتارهای پیشگیرانه از سرطان پستان پایین تر ازحد انتظار برآورد شده است و این می تواند دال بر این باشد که زنان ایرانی یا خود را در برابر سرطان پستان مصون میدانند و یا اینکه برنامه های آگاهی افزایی و تشخیص زودهنگام به صورت ملی و روتین وجود ندارند درحالی که آمار ابتلا به این بیماری کشنده رو به افزایش است. با توجه به اینکه رسالت آموزش بهداشت تدوین راه کارهای مناسب به منظور هوشیارسازی زنان نسبت به تهدیدات سلامتی است لازمه برنامه ریزی مؤثر آموزشی در زمینه پیشگیری و کنترل سرطان پستان، توجه به ساختارهای نگرشی زنان ایرانی است .

سرطان پستان شایع‏ترین نوع سرطان در بین زنان است که باعث بروز اضطراب، افسردگی، ناامیدی و خشم در مبتلایان می‏شود برخی افراد مبتلا پس از انجام درمان‏ها ویژگی‏های روان‌شناختی مثبت مانند برون‌گرایی، اجتماعی بودن، صمیمیت، نوع‏دوستی، انعطاف‏پذیری، معنویت‏ گرایی، مثبت‏ اندیشی و برخی دیگر ویژگی‏های منفی مانند اضطراب، تنهایی، افسردگی، غم، خشم و ناامیدی را بروز می‏دهند. همچنین اکثریت این زنان به آینده امیدوار نیستند، تفکر عامل در آنان ضعیف بوده و انگیزه‏ای برای هدف‏گذاری و شناخت مسیرهای دست‏یابی به این اهداف ندارند.

شیوع افسردگی در زنان مبتلا به سرطان پستان حدود 86% می باشد و محققین بیان می کنند که عوامل بسیار زیادی بر شیوع افسردگی در زنان موثر می باشد که می توان شیمی درمانی، انجام ماستکتومی و رادیوتراپی را از دلایل اصلی شیوع بالای آن نام برد . زنانی که از طرف خانواده دوستان و افراد مهم زندگیشان مورد حمایت قرار می گیرند نسبت به سایر زنان در مقابله با بیماریشان قوی تر هستند و از روحیه مناسب و خوبی در روند بیماری خود برخوردارند.

هرچند سرطان باعث بروز عارضه هاي روانی متعددي میشود، به تازگی مشخص شده است که فشارهاي روانی بدون اینکه عملاً به وجودآورنده و سازندة آنها باشند، تأثیر عمیقی در سرعت بخشیدن به پیشرفت و رشد انواع مختلف تومورهاي بدخیم دارند .

زنان مبتلا به سرطان از بدعملکردي جنسی سطح بالایی برخوردارند که این ویژگی بخشی مربوط به ناباروري و بخشی نیز مربوط به بیماري فعلی میباشد و هر دو متغیر روي سلامت روان آنان اثرگذار می باشند .

سرطان های درگیر کننده دستگاه تناسلی زنان، از قبیل سرطان های رحم و تخمدان، بالاترین علل مرگ و میر در بین سرطان های زنان را شامل می شوند. با توجه به عدم غربالگری مناسب، برخی از انواع سرطان ها نظیر سرطان تخمدان تا دوران متاستاز بدون علامت بوده (مرحله III و IV ) و معمولا علائم ان وقتی ظاهر می شود که بیماری به مراحل پیشرفته رسیده و عمدتا غیر قابل درمان است.

سرطان مهاجم دهانه رحم از شايعترين علل مرگ ناشي از سرطان هاي دستگاه تناسلي زن است كه مي توان با شناخت عوامل خطر و كنترل آنها ميزان بروز و مرگ و مير ناشي از آن را كاهش دا د. با توجه به عوامل فرد ي اجتماعی و اقتصاد ي دخيل به عنوان عوامل خطر براي ايجاد سرطان دهانه رحم، تدوين برنامه هاي آموزشي و تشويق به شركت در برنامه هاي غربالگري به ویژه براي زنان در سطوح اقتصادي پايين ضروري است .

سرطان دهانه رحم بعد از سرطان پستان دومين نئوپلاسم بدخيم زنان و سومين سرطان شايع دستگاه تناسلي زنان است .

در مطالعات مختلف علل متعددي براي سرطان دهانه رحم شامل سن پايين در اولين مقاربت، سن پايين در اولين زايمان، زياد بودن تعداد شركاي جنسي در طول زندگي، تعداد زياد بارداري هاي ترم، پاريتي بالا، مصرف سيگار، بي سوادي، سواد پايين، وضعيت پايين اقتصادي و اجتماعي و غيره ذكر شده است . اخيراً مشخص شده است كه ضعف ايمني بدن به هر علت از قبيل عفونت با ويروس نقص ايمني خطر سرطاني شدن دهانه رحم را بالا م يبر د.

سرطان سرویکس جزء شایع ترین سرطان های ژنیکولوژیک در کشور های در حال توسعه به شمار می آید در صورتیکه به روش سیتولوژی قابل پیشگیری است. عدم انجام صحیح و جامع این تست ساده باعث شده که هنوز بسیاری از موارد سرطان سرویکس درمراحل پیشرفته و یا انواع دیسپلازی های با درجه بالا کشف شوند .

ارتباط معنی دار بین و تاثیر مثبت امید، سلامت معنوی، مذهب بر کیفیت زندگی رسیدیم با توجه به نتایج حاصل به نظر می رسد عواملی چون هدفمند بودن زندگی، اعتقاد به خدا، اعمال مذهبی تاثیر مهمی در روندبهبودی بیماران فوق دارند که باید از سوی پرستاران در حین ارائه مراقبت مورد توجه قرار گیرندو با ارتقا مراقبت های حمایتی باعث بهبود کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان پستان شوند.

بالا بودن عوامل  خطر مرتبط با سرطان لازم است اقدامات پیشگیرانه طراحی گردد . این امرنیازمند شناسایی عوامل خطرمرتبط، غربالگری، اطلاع رسانی و آموزش می باشد.

  

منابع :

-مقاله پژوهشی تأثیر فعالیت بدنی و شیوع سرطان پستان: یک مطالعه مورد-شاهدی در اراک. ایران(1397-1396) . نویسندگان عباس صارمی، رحمت الله مرادزاده ، سجاد محمدی بنچناری . فصلنامه بیماری های پستان ایران 39-28(1) 1398:12

-مقاله پژوهشی بررسی ارتباط حمایت اجتماعی و افسردگی در بیماران مبتلا به سرطان پستان: یک مطالعه همبستگی . نویسندگان مجید منتظر، محمدرضا کتانی ، عطا سفیدموی آذر ، نوشین مبارکی اصل ، عباسعلی درستی . فصلنامه بیماری های پستان ایران 66-58(1) 1398:12

-مقاله نقش عوامل فردي اجتماعي و اقتصادي در سرطان دهانه رحم . نویسندگان دكتر مهري جعفري شبير ي  ، دكتر آتيه چاپاري ايلخچي

-مقاله پژوهشی شیوع بدعملکردي جنسی و وضعیت سلامت روان در زنان نابارور مبتلا به سرطان پستان شهر تهران .نویسندگان مهرانگیزشعاع کاظمی ، مهرآورمؤمنی جاوید . فصلنامه بیماري هاي پستان ایران، سال چهارم، شماره اول و دوم، بهار و تابستان 1390

-مقاله بررسی اپیدمیولوژیک سرطان های شایع در زنان استان کرمانشاه طی سال های 1389-1388دانشگاه علوم پزشکی استان کرمانشاه. نویسندگان دکتر ناهید خادمی ، کیوان خاصی . فصلنامه آزمایشگاه و تشخیص- تابستان 1393- شماره 24

- مقاله پژوهشی طراحی و روان سنجی پرسشنامه مبتنی بر نظریه انگیزش محافظت برای مشارکت زنان ایرانی در رفتارهای پیشگیرانه از سرطان پستان . نویسندگان مهسا خدایاریان ، فاطمه پیغمبری ، سید سعید مظلومی محمودآباد، محمدعلی مروتی شریف ، مینور لمیعیان میاندوآب . فصلنامه بیماری های پستان ایران 18- 8(1) 1398:12

 

-مقاله آگاهی زنان شاغل از سرطان پستان ، عوامل خطر و اقدامات پیشگیرانه . نویسندگان معصومه شوهانی ،وحید زمان زاده، لیلا ولی زاده 

-مقاله اdnaآزاد پلاسما و بهره گیری از آن در تشخیص زود هنگام سرطان تخمدان . نویسندگان آرش داودی ، علیرضا ترنگ ، رامین صیقلانی ، فریده طهمورثی

-مقاله ارتباط بین مذهب، سلامت معنوی، امید و کیفیت زندگی در زنان مبتلا به سرطان پستان . نویسندگان مدینه جاسمی  ، عفت صادقیان  

-مقاله برخورد با انواع دیسپلازی سرویکس . نویسندگان   مژگان کریمی زارچی، فاطمه ملاحسینی

-مقاله ویژگی‏های روان‌شناختی و امید به آینده در زنان مبتلا به سرطان پستان . نویسندگان مریم سروش، الهه حجازی، مهرانگیز شعاع کاظمی، لعبت گرانپایه


      ماهنامه الکترونیکی سیب /مهر 98
 

 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  1
کل بازديد:  53
بازدیدکنندگان برخط:  1