نشریه الکترونیکی سیب/نشریه 82 /مهر 98
اعمال جراحی لیزیک چشم


 

 

امروزه ليزيك يكي از رايج ترين و موثرترین اعمال جراحي اصلاح عيوب انكساري به ويژه نزديك بيني مي باشد جراحي ليزيك روشي مطمئن با عوارض نادر مي باشد . مدت عمل جراحي ليزيك هر دو چشم 15-10دقيقه مي باشد كه با تغييرشكل قرنيه سبب اصلاح ميوپي، هيپروپي و آستيگماتيسم  مي گردد . عليرغم مزاياي ليزر، اين عمل با ريسكهاي جدي ممكن است همراه باشد و مهمترين مسئله اينكه اين عمل روي چشم كاملا سالم كه از عينك يا لنز استفاده مي نمايند انجام مي گيرد. جهت پيشگيري از عوارض علاوه بر انتخاب صحيح بیمار ومراقبتهاي قبل و بعد از عمل، آشنايي با انتظارات بيمار، محدوديت هاي عمل و خودداري از گسترش عمل به خارج ازمحدوده هاي شناخته شده ضرورت دارد.

 رشد روزافزون جراحي هاي انکساري باعث تغييرات شگرفي در چشم پزشکي شده است.تکامل ليزر اگزايمر در جراحي هاي انکساري قرنيه منجر به ظهور دو روش اساسي، کراتوتکتومي رفرکتيو (PRK ) و ليزيک (LASIK) شده است که هر دو به عنوان روش هاي موثر و مطلوب در درمان عيوب انکساري مورد پذيرش همگان مي باشند .

در جراحي ليزيك، لايه‌اي از قرنيه بريده و برداشته مي‌شود و پس از آن كه زير آن تراشيده شد، لايه بار ديگر سر جاي خود قرار مي‌گيرد اما در لازك و PRK، سطحي‌ترين لايه قرنيه بدون برداشتن، تراش داده و درمان مي‌شود و بنابر اين عوارضي مانند جا‌به‌جايي لايه بريده شده قرنيه و... در لازك ايجاد نمي‌شود . ضخامت قرنيه بيمار در اين كه چشم پزشك جراحي لازك را براي بيمار تجويز كند حائز اهميت است به‌طوري ‌كه اگر قرنيه بيمار زيادي نازك باشد، معمولا لازك به جاي ليزر پيشنهاد مي‌شود.شغل بيماران هم در اين انتخاب تاثير دارد و براي مثال بيماراني مانند بوكسورها كه معمولا به چشم شان ضربه مي‌خورد براي جراحي ليزيك مناسب نيستند و بهتر است لازک شوند.

خطر عمل لیزیک نسبت به لنزهایی که استفاده می‌شود بسیار کمتر است، چرا که استفاده از لنز همواره چشم را در معرض خطر قرار می‌دهد، اما در عمل لیزیک تنها در هنگام عمل و روز‌های بعد از آن احتمال خطر وجود دارد. البته باید توجه داشت که عمل لیزیک هم شرایط خاص خودش را دارد به طور مثال شماره چشم فرد باید ثابت شده باشد و براساس نیاز‌های افراد استفاده می‌شود.

در كمتر از 1% بيماراني كه تحت عمل جراحي ليزيك قرار مي گيرند دچار عوارض شديد و نيز5%-3%دچار عوارض خفيف مي گردند و از طرفي نتايج ليزر در  اكثرمراكز بسيار اميدبخش مي باشد .

معيارهاي اعمال جراحی لیزری

معيارهاي عمل لیزیک و ليزر (PRK) و لازک عبارتند از:

* حداقل سن ۱۸ سال و حد اکثر تا زمانی که فرد آب مروارید نداشته باشد.

* عدم تغيير قابل توجه نمره عينك در يكسال گذشته یعنی حداکثر بیش از ۵/. دیوپتر تغییر نکرده باشد.

* ضخامت کافی قرنیه

* نزديک بيني ۱- تا ۱۰- ديوپتر

* دور بینی حداکثر تا ۶+ دیوپتر

* عدم وجود كواتوكونوس (قوزقرنيه) و یا نامنظمی در سطح قرنیه

* عدم وجود بيماريهاي عمومي نظیر انواع روماتیسمِ، دیابت پیشرفته و نقص ایمنی

* عدم حاملگی و شیردهی

* عدم وجود بيماريهاي چشمي مثل گلوكوم (آب سياه) ، آب مروارید، خشکی متوسط تا شدید چشم و بیماری تبخال چشمی،

* گشاد نشدن بیش از حد معمول مردمک چشم در تاریکی

* داشتن توقعات واقعي از قابليت و توانايي‏هاي عمل جراحي ليزر (PRK) يا ليزيك در تصحيح ديد.

اگر از لنز تماسی نرم (soft contact lenses) استفاده می شود، حداقل از یک هفته قبل ،  استفاده از لنز متوقف گردد .

اگر از لنز تماسی سخت (rigid gas-permeable contact lenses) استفاده می شود ، حداقل از ۳ تا ۴ هفته قبل استفاده از لنز را متوقف گردد.

عوامل خطر ساز قبل از عمل

بلفاریت یا التهاب لبه پلک ها ، خشکی چشمها ،نازکی قرنیه ، آستیگماتیسم بالا و مایل، عدم اصلاح دید با عینک، عدم ثبات نمره چشم در دوسال اخیر، سن کمتر از 20 سال ، آلرژی فصلی، بیماریهای زمینه ای چشمی یا جسمانی مثل بیماری قند و بیماریهای روماتیسمی و مشاغل پرخطر مثل پرستاران و کادر درمانی و افرادی که در محیطهای آلوده خدمت می نمایند مثل آزمایشگاه و کارخانجات و داشتن شغل های پرخطر مثل کشاورزی و جوشکاری و آهنگری، کار درمحیط های آلوده به مواد شیمیایی و بخارات سمی.

مراقبتهای بعد از عمل

پس از عمل لازک چشم شما 2 الی 3 روز سوزش، درد و احساس جسم خارجی را تجربه خواهد کرد و بخصوص شب اول ممکن است درد شدیدی داشته باشید که لازم است مسکن بیشتر نیار داشته باشید اما نگران نشوید برای تحمل این درد استراحت در اتاق نیمه تاریک و استفاده از کمپرس یخ و حوله یا دستمال خشکی که در یخچال گذاشته اید کمک کننده خواهد بود.
در روز های اول پس از عمل چشم خود را نمالید .برای ریختن قطره های چشمی فقط پلک پایین را به پایین کشیده و قطره را به داخل چشم بچکانید.هرگز به پلک بالایی خود دست نزنید.

سعی کنید به چشم خود فشار نیاورید در هفته های اول پس از عمل تغییرات دیدی ( دید شما گاهی تار و گاهی شفاف است) سوزش مختصرو گاهی سر درد طبیعی است اما چنانچه درد و تاری دید شدید و پیش رونده و یا حالتی مثل لحظات اولیه پس از عمل جراحی داشتید حتمامراجعه کنید.  قرصهای استامینوفن کدئین را می توانید در صورت وجود درد هر 4 ساعت مصرف کنید.

رانندگی پس از چند روز بلا مانع است.

قطره های چشمی را طبق دستور پزشک استفاده کنید.

کار های چشمی مثل رانندگی، تلویزیون، مطالعه و ….. تا جائیکه میزان بینائی شما کافی باشد و خسته نشوید، مانعی ندارد. چند هفته اول، بیرون از منزل از عینک آفتابی استفاده کنید.

مراقب باشید که طی ماه اول چشمتان را مالش ندهید .

حد اقل طی دو هفته اول پس از عمل، از آرایش لبه پلک ها و اطراف چشم اجتناب کنید.

دو تا سه هفته پس از عمل استخر نروید و پس از آن نیز از عینک شنا استفاده کنید. حداقل تا سه ماه پس از عمل شیرجه نزنید.

خشکی چشم بعد از عمل لیزیک حداقل بصورت گذرا شایع است.

دورۀ نقاهت

ممکن است 3- 6 ماه پس از جراحی طول بکشد تا دید به حالت پایدار برسد.

اگر فاصله دید شما با ليزيك تصحیح شود،احتمال دارد حوالی سن 45 برای خواندن به عینک نیاز داشته باشید.

مرور مطالعات در مقايسه ليزيک و PRK حاکي از آنند که در روش ليزيک، در عين دست يابي به نتايج بينايي قابل قبول و يکسان نسبت به PRK ، ديد بيمار سريع تر بهبود مي يابد و ميزان رفرکشن بيمار، به نسبت در محدوده مطلوبي ثابت باقي مي ماند ولي از طرف ديگر، در روش PRK ، عوارض مربوط به ميکروکراتوم و فلپ وجود ندارند . به جز عوارض ناشي از فلپ اغلب عوارض ليزيک و PRK، با شدت متفاوت، مشترکند که ازجمله آن ها، خشکي چشم مي باشد .

پايداري و ترشح اشك در هر دو گروه ليزيك و لازك، در ٦ ماه بعد از جراحي كاهش مي يابند که در مورد لازک اين کاهش معني دار نبوده ولي عمدتًا در گروه ليزيك اين تفاوت معني دار بوده است . اين امر نشان مي دهد که  احتمالا آسيب به اعصاب  قرنيه در گروه ليزيك شديدتر از گروه لازك مي باشد. هم چنين به دنبال اعمال جراحي ليزيك و لازك ، مراقبت د قيق و درمان مناسب خشكي چشم بايد مورد توجه قرار گيرد كه به ويژه در مراحل اوليه بعد از جراحي و به خصوص بعد از جراحي ليزيك ضروري تر است.

هر دو روش PRK  و ليزيک مي توانند موجب کاهش مقدار ترشح اشک حداقل تا ۶ ماه بعد از عمل شوند ولي احتمال ايجاد خشکي چشم در روش ليزيک بيش از PRK  است .

به رغم نتايج خوب اين روش، تعدادي از چشم هاي ليزيك شده، براي به دست آوردن يك ديد خوب، به ليزيک مجدد نياز پيدا می کنند. يكي از نقاط قوت ليزيك، آسان بودن جراحي مجدد براي جبران کم اصلاحي و يا اصلاح بازگشت اختلال (regression) پس از ليزيك است . عمل ليزيک مجدد می تواند روشي موثر و به نسبت کم خطر براي اصلاح موارد خفيف تا متوسط نزديك بيني و نزديك بيني آستيگمات در بيماران دچار بازگشت اختلال پس از ليزيک اول باشد. فراواني ليزيک مجدد در موارد نزديك بيني آستيگمات بالاتر، بيش تر است و خطر ايجاد عوارض آن نيز بيش تر از ليزيک نخست است. به علاوه، تغييرات عيب انكساري پس از ليزيك مجدد، پايدارترند. خطر ايجاد اكتازي قرنيه در شرايط ضخامت استروماي برجامانده كم تر از ميكرون، پس از عمل ليزيك و به ويژه پس از ليزيک مجدد، بالاتر است.

عفونت بعد از جراحي ليزيك يك وضعيت خطرناك و تهديدكننده بينابي است كه نيازمند توجه جدي است .  شايعترين منبع احتمالي آلودگي وسايل  بودند . استروماي قرنيه توانايي پاكسازي ارگانيس مهاي وارد شده طي عمل جراحي ليزيك را دارد. چندين عامل نقش مهمي در تبديل آلودگي به عفونت فعال دارند. اين عوامل عبارتند از: قدرت تهاجم ميكروارگانيسم ودفاع ميزبان  (توانايي بافت براي پاكسازي ارگانيسم ها  فاكتور ديگر است ) .

منابع :

-مقاله آلودگي بستر قرنيه در طول عمل ليزيك . نویسندگان دكتر مصطفي نادري، دكتر خسرو جديدي، دكتر شهاب شاهوردي، دكتر پرويز رفيع زاده ، دكتر وحيد نوريان . پژوهنده ( مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي) سال پانزدهم ، شماره 3 ، پی در پی 75 ، صفحات 132- 129 مرداد و شهریور 1389

- مقاله مقايسه دو روش PRK و ليزيک در درمان نزدیک بینی خفیف . نویسنده دکتر نادر نصیری . مجله چشم پزشکی بینا 1383؛ سال 10 ، شماره 2: 177 – 170

- مقاله مقايسه ترشح اشك و ناپايداري فيلم اشكي بعد از جراحي ليزيك و لازك . نویسندگان دکتر حميد نوروزي، دکتر حسين محمدربيع، دکتر محمد محسني بدل آبادي . مجله چشم پزشکی بینا 1383؛ سال 10 ، شماره 2 : 183 – 178

-مقاله درمان مجدد با ليزيك براي اصلاح نزديك بيني و نزديک بيني آستيگمات . نویسندگان دکتر مرسل مهريار ، دکتر قربانعلي حسيني ، دکتر محمدحسين روزيطلب ، دکتر اسدالله کتباب، دکتر حميد خوشنيت، دکتر سيد حميدرضا جهادي حسيني ، دکتر پرويز لک ، دکتر عباس عطارزاده ، دکتر رامين صلوتي و دکتر حسين موحدان . مجله چشم پزشکی بینا 1384؛ دوره 11 ، شماره 1 : 67-60

- مقاله خشكي چشم پس از جراحي رفركتيو قرنيه . نویسندگان دکترحيدرعلي معيني ، دکتر اکرم ريسمانچيان، دکتر عليرضا دهقاني ، دکتر فرهاد فاضل ، دکتر ليلا لقمانيان و دکتر محمد رضا اخلاقی . مجله چشم پزشکی بینا 1386؛ دوره 12 ، شماره 4: 472- 467

- مقاله نتايج بينايي و عوارض كوتاه مدت جراحي ليزيك . نویسندگان دکتر محمد رضا بشارتی ، دکتر سید علی محمد میر آتشی ، دکتر حسین فلاح زاده . مجله دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتيدرماني شهيد صدوقي يزد  دوره چهاردهم ، شماره سوم ، پاییز 1385، صفحات 10- 3

- پمفلت های آموزشی بیمارستان چشم پزشکی فارابی تهران – نویسنده دکتر سید حسام هاشمیان




      ماهنامه الکترونیکی سیب /مهر 98
 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  1
کل بازديد:  85
بازدیدکنندگان برخط:  1