نشریه الکترونیکی سیب/نشریه 82 /مهر 98
ماهیت ارتباط غیرکلامی


تمایزات اساسی

به زعم برخی از صاحب نظران، ارتباطات غیر کلامی بر مبنای اصول پیرازبان و علم مطالعه ی حرکات یا جنبش شناسی بنا شده است ( ازگود و سبوک، 1945؛ هیز و بیتسون ، 1964) . البته ، در این خصوص موضوع نزدیکی یا مجاورت که از دیدگاه های ادوارد تی . هال برآمده است ( هال 1959 و 1966) قابل توجه بررسی ها و پژوهش های بنیادی بوده است. در بحث از تمایزات اساسی در حوزه ی ارتباط غیر کلامی « نشانه ها» در  قالب « رمزها» به چهار مقوله ی گسترده دسته بندی می شوند :

1) رمزهای اجرایی ( در عمل )؛ در این جا، نشانه های غیر کلامی از طریق حرکات بدنی و رفتار چهره یی به نمایش گذارده می شوند. مانند : بیان گری های چهره، حرکات چشمی، اشاره های اندامی، وضع اندامی، تماس لمسی و بویایی. زیر مقوله ی رمزهای اجرایی یا نمایشی، مجموعه ای از پدیده های پیرازبانی را در بر می گیرند. برای مثال : کیفیت صدا، نارسایی گفتار، افسوس خوردن، آه کشیدن،  خرناس، خمیازه کشیدن،  نجوا، صدای خنده، ناله کردن و ...

2) رمزهای تصنعی ( ساختگی )؛ دراینجا، نشانه های غیر کلامی با اندکی دستکاری در پوشش، آرایش،  اسباب و وسایل منزل، موضوعات هنری نمادهای اجتماعی و سبک معماری، پدید می آیند.

3) رمزهای میانجی گری ( واسطه مند)؛ در اینجا،  نشانه های غیر کلامی از طریق گزینش، ترتیب ارائه، ابتداع و خلاقیت در رسانه های جمعی، حاصل می شوند. به طور مثال : یک ویراستار می تواند از طریق شیوه های مختلف، عکس های رنگی یا سیاه و سفید تهیه کند و یکی از آنها را به طور دلخواه  انتخاب نماید و یا یک فیلم ساز می تواند مبتنی بر نماهای دور و نزدیک، موسیقی و جلوه های توصیف صحنه های خود را انتخاب کند و یا آنها را به سبک جدیدی از نو ترتیب دهد.

4) رمزهای بافتی ( زمینه ای )؛ در این جا، نشان ههای غیر کلامی براساس موقعیت های زمانی و کلامی نظام های ارتباطی و سازمان دهی ارتباط گران و مصنوعاتشان ، به اجرا گذرانده می شوند. با وجود آن که،  چنین طبقه بندی، طیف وسیعی از ارتباطات غیر کلامی را در بر می گیرد، اما به طور ضمنی خاطر نشان می کند که تمام محرک های و رفتارها ارزش ارتباطی نداشته و غیر کلامی نمی باشند. بنابراین می توانیم تمایز شخصی بین نشانه های غیر کلامی از طریق 1) شکل، 2) رمز و 3) کارکرد ؛ ایجاد کنیم. زمانی که ، ارتباطات زبانی به مجرای آوایی- شنیداری در گرفتار و مجرای بصری در نوشتار، محدود می شود، نشانه های غیر کلامی به اشکال مختلف پدید می آیند. مانند، حواس چند گانه ی چشایی، لامسه و بویایی ، که از طریق آنها رمزهای غیر کلامی متفاوت حاصل می شود. در این رابطه، دست دادن نمونه ی کاربردی مطلوب است، چون نگاه های افراد در یکدیگر قفل شده و نوعی ارتباط گرم و صمیمی را بین آنها به وجود می آورد . زمانی که از یک زبان به زبان دیگر حرکت می کنیم؛ رمزهای زبانی به ترتیب از سادگی به پیچیدگی در کنار یکدیگر قرار می گیرد و تکامل و دشواری آنها بسیار شبیه به هم به نظر می رسند. نشانه های غیر کلامی در اجرا و عملکرد نظام های ارتباطی ، سه نقش مهم را ایفا می کنند :

1)  نشانه های غیر کلامی، شرایط موجود در نظام زمان و مکان را توصیف می کنند و این نوع ترتیب و سازمان دهی که در کل نظام رخ می دهد فرد را با الگوهای ارتباطی تعامل و محتوای ارتباطات کارامد ، آشنا می سازد.

2) نشانه های غیر کلامی، یک نظام ارتباطی را تنظیم می کند و آن را به ترتیب اولویت در میان ارتباط گران قرار می دهد و فراگرد تعامل را آشکار ساخته و سپس بازخورد و فرا ارتباط را در این خصوص در اختیار همگان قرار می دهد.

3) نشانه های غیرکلامی، محتوای ارتباطی یک پیام را روشن می سازند و بعضی اوقات جهت کارآیی بیشتر از علایم زبانی کمک می گیرند اما، به طور معمول در حشو تکمیلی فراگرد ارتباط کلامی مؤثر می افتد.

 

منبع: کتاب ارتباطات غیرکلامی نویسنده دکتر غلامرضا آذری

 

 

 

 

 

  ماهنامه الکترونیکی سیب /مهر 98
 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  1
کل بازديد:  41
بازدیدکنندگان برخط:  1