نشریه الکترونیکی سیب/نشریه 81/شهریور 98
سلامت روان در جوانان


 

جوانان سرمایه ها و آینده سازان جوامع هستند و سلامت آنان درهرجامعه ای ضروری می‌باشد توجه به سلامت نسل جوان و بررسی رابطه آن با عواملی چون اشتغال و جنسیت باعث رشد و ترقی اقتصادی و فرهنگ جامعه

می گردد.

‌سلامت اجتماعی به‌عنوان یکی از مولفه‌های کلیدی سلامت، نقش مهمی در تضمین پویایی و کارآمدی هر جامعه ایفا کرده، و یکی از محورهای ارزیابی سلامتی جوامع مختلف محسوب می‌گردد؛ لذا هدف تمامی جوامع این است که شرایطی را فراهم نمایند تا سلامت اعضایشان را حفظ نموده و ارتقاء بخشند. جوانی زمانی مناسب برای شکل‌دهی هویت (احساس و مفهومی از خود) است که تاریخچه گذشته فرد و توانمندی‌های مورد نیاز برای سلامت اجتماعی در بزرگسالی را درهم می‌آمیزد.

آموزش و ارتقای سطح سلامت روان می‌توان آموزش خودمراقبتی را سرلوحه رفتارهای جوان و نوجوان قرار داد؛  چراکه این دوره بهترین زمان قطعی برای مداخلات پیشگیرانه مانند خود مراقبتی است.

مهارت خودآگاهی، مدیریت استرس، حل تعارض، مقاومت در برابر فشار همسالان، مهارت مذاکره، قاطعیت و توانایی نه گفتن و مدیریت خشم برخی از مهارت‌های ضروری است.

همچنین دارا بودن احساس آرامش، امنیت و کفایت، خودآگاهی نسبت به نقاط ضعف و قوت خود، احترام به خود، پذیرش نقاط ضعف، احترام به حقوق دیگران، مسئولیت پذیری نسبت به رفتار خود، شناسایی نیازها و تلاش برای برطرف کردن، تحت تاثیر نبودن نسبت به عواطف، ترس، خشم، عشق یا گناه و همچنین استقلال و برنامه‌ریزی در خصوص آینده را از جمله ملاک و معیارهای سلامت روان در جوانان و نوجوانان عنوان کرد.

سلامت رواني به معناي سالم نگاهداشتن روان از هرگونه آسيب رواني، و هدف اصلي آن پيشگيري از به وجودآمدن ناراحتيهاي رواني است. به عبارت ديگر سلامت رواني علمي است  براي بهزيستي و رفاه اجتماعي كه تمام زواياي زندگي را در بر ميگيرد. سلامت رو اني در دوران مختلف زندگي از جمله در دوران جواني نقشي مهم و اساسي  دارد، دراين سنين است كه مسائل مهمي نظير ارتباط با ديگران، ادامه تحصيل، پيدا كردن كار و حرفه  مورد علاقه و مسئله ازدواج مطرح مي شود كه نتيجه و تأثير اين عوامل از نظر سلامت رواني بايدمورد توجه قرار گيرد. پنج نهاد اساسي در شكل گيري شخصيت افراد مؤثر است كه عبارت اند ازاجتماع، خانواده، مدرسه و مذهب. شناخت اين عوامل به خصوص در رابطه با سلامت رواني امري ضروري است زيرا در طرح ريزي و تكوين و تكامل شخصيت اهميت بسيار دارد.

در عصري كه به عصر مشكلات رواني معروف است و رقابت شديدي براي به دست آوردن ماديات وجود دارد، نياز بيشتري به غذاي روحي احساس ميشود . ايمان به خدا نوعي قدرت  معنوي به انسان مي بخشد كه به او را در تحمل سختيها كمك كرده، و نگراني ها و مشكلات رواني كه بسياري از مردم به آن مبتلا هستند را دور مي سازد. ايمان، اعتماد به نفس و قدرت انسان را براي صبر و مقابله با سختيهاي زندگي افزايش مي دهد و احساس امنیت و آرامش رادر او ايجاد ميكند. در اين زمينه قرآن كريم در سوره مباركه انعام آيه 82 مي فرمايد» : آري آنهاكه ايمان آوردند و ايمان خود را با شرك نياميخته اند امنيت براي آنها است و آنها هدايت یافتگان اند  « .

نیاز انسان به دین، قدمتی به عمر تاریخ دارد؛ زیرا از آغاز زندگی خود به حامی مقتدر و تکیه گاهی نیرومند احساس نیاز کرده است.معنویت بر سلامت جسمی و روانی افراد تأثیر می گذارد.

سلامت روانی با عواطف ، تفکر و رفتار آدمی ارتباط دارد ، فردی که از سلامت روانی خوبی برخوردار است معمولا می تواند با حوادث روز افزون و مشکلات روزمره مقابله کند ؛ اهداف خود را در زندگی دنبال کند و عملکرد مناسبی در جامعه داشته باشد. سلامت روان در واقع زمینه رشد مهارتهای فکری و ارتباطی را فراهم می کند وباعث رشد عاطفی ، انعطاف پذیری و عزت نفس آدمی می شود .عملکرد موفقیت آمیز کارکردهای ذهنی و در نتیجه انجام فعالیت های سازنده ، داشتن روابط مناسب با دیگران ، توانایی سازگاری با تغییرات و رویارویی موثر با حوادث ناگوارزندگی همه از داشتن سلامت روانی محسوب می شود . نسل جوان ، نسل فعال و سازنده کشوربوده اند وپیکره ئ اصلی ساختار اجتماعی و اقتصادی جامعه را تشکیل می دهند .

بیکاری همیشه از عوامل زمینه ساز بروز اختلالات روانی و عاطفی بوده است ، افراد بیکار در خطر ابتلا به بیماریهای روانی هستند . نداشتن شغل و بیکاری خود موجب گسترش ناتوانی فرد در موقعیت های عادی زندگی شده و احساس بی ارزشی و عدم رضایت از خویشتن و یا ناامیدی را در افراد افزایش می دهد . افراد بیکارعلاوه براختلال در کارکرد اجتماعی ، افسرده تر از سایرگروه های فعالیتی هستند .

شادی و نشاط به عنوان یکی از احساسات ریشه ای مثبت و یکی از ضروری ترین خواسته های فطری و نیازهای روانی انسان،نقش تعیین کننده ای در تأمین سامت فردو جامعه داشته و از آنجا که شادی همواره با خرسندی، خوشبینی و امید و اعتمادهمراه است، می تواند نقش تسریع کننده ای در فرایند توسعه جامعه داشته باشد. بهمین مناسبت از سال 2000 میلادی  به بعد در نگاه سازمان ملل برای تعیین سطح توسعه یافتگی کشورها متغیر های نشاط یا شادکامی، امید به آینده، خشنودی و رضایتمندی افراد جامعه نیز به عنوان متغیرهای کلیدی وارد محاسبات شده است، مجهز بودن جوانان و نوجوانان به نشاط اجتماعی، باعث ایمنی آنها در برابر مشکلات می شود و آنان به راحتی می توانند با شرایط متغیر زندگی، انطباق یابند و نقشی مفید در جامعه داشته باشند. بنابراین افزایش نشاط اجتماعی در جوانان باعث کاهش آسیب های اجتماعی می شود .

نشاط اجتماعی همان سطح برخورداری ازمواهب زندگی عمومی همراه با اقناع ذهنی و اجماع عینی است . 

راهکارها

اقدام هایی که باعث افزایش عاطفه مثبت و کاهش عاطفه منفی در جامعه می  شوند، ازجمله اقدامات موثر در ارتقای نشاط جامعه هستند. از جمله راهکارهای پیشنهادی می توان به موارد ذیل اشاره نمود :

٭ رشد و گسترش شبکه حمایت همسالان

٭ رشد و گسترش رویکرد تاب آوری اجتما ع نگر در مدارس و دانشگاه ها به منظور ارتقاء حمایت های اجتماعی

بویژه برای دانشجویان آسیب پذیر

٭ رشد و گسترش شبکه حمایت اجتماعی در نظام سلامت

٭ارتقای آ گاهی های عمومی و ترویج سبک زندگی سالم

٭ترویج سبک زندگی سالم

٭ کاهش انگ و تبعیض در به کار گیری افراد در محیط های کار) انگ ناشی از برخی بیماری های جسمی و روان

پزشکی(

٭  ارتقای فرهنگ زیست شهری وسلامت  شهری : کارآمدسازی سامانه های بهداشت عمومی در سطح شهر، مقابله با بحران های ترافیک، آلودگی هوا و بحران های زیست محیطی

٭افزایش سهم کالاهای فرهنگی، هنری ورسانه ای در سبد مصرف خانوارها

٭برقراری توازن میان زمان کار و زمان فراغت واسطه ی ایجاد تنوع در پخش برنامه های بهره مند از کیفیت هنری، آموزش مطلوب

٭برگزاری برنامه های فرهنگی هنری محله ای

حمایت از سازمان های مردم نهاد فعال در زمینه اوقات فراغت

٭برنامه ریزی به منظور رشد فعالیت های ورزشی، هنری و تفریحی نسل جوان با تا کید بر مقتضیات دوره جوانی

٭رشد و حمایت از برگزاری مراسم و جشن های دانشجو محور

٭برنامه ریزی و تدوین تقویم سالیانه برگزاری مراسم و مناسبت های ملی و مذهبی

٭برنامه ریزی به منظور استفاده بهینه از استعداد ها و توانایی های جوانان و بهره گیری از امکانات و منابع دستگاه های اجرایی ذیربط

٭برنامه ریزی برای وا گذاری فعالیت های قابل واگذاری دستگاه های اجرایی به تشکل ها و سازمان های غیر دولتی جوانان

 راهکارهای برقراری ارتباط با جوانان ونوجوانان در خانواده ها

رابطه عاطفی خانواده با جوان و نوجوان، اورا در داشتن تصوری مثبت از خود یاری می کند. از اشتباهات رایج و شایع برخی والدین این است که احساس می کنند که فرزند آنها صرفاً در دوران کودکی به محبت و تبادل عاطفی نیاز دارد و دوره جوانی و نوجوانی راخارج از این مقوله می پندارند.درحالی که آدمی در همه مراحل زندگی، چشم انتظارمحبت دیگران است و فرد می تواند این عاطفه و محبت را در هر دوره از زندگی دریافت کند. محبت خانواده به جوان و نوجوان، دراو احساس امنیت، اطمینان و اعتماد پدید می آورد و روح سرشار از تکاپو و تمنای آنها را سیراب می سازد که نتیجه طبیعی آن احساس تعلق به خانواده است. عاوه بر این، روحیه خوش بینی و مثبت نگری را درنوجوان و جوان پرورش می دهد .

این مسئله زمینه را برای بروز خلاقیت، نوآوری و شکوفایی استعدادهای درونی نوجوانان و جوانان فراهم خواهد کرد.

به دلیل ویژگی های جوان و نوجوان و بحران هایی که او با آن مواجه است، ارتباط با جوان امری چندان ساده و آسان نیست.

منظور از ارتباط سخن گفتن با او یا شنیدن سخن او نیست؛ زیرا سخن گفتن همیشه نشانه ایجاد ارتباط نیست و چه بسا ارتباط یکسویه پدید آورد. به همین دلیل مراد ما از ارتباط، ارتباط موثر و مداوم، تاثیرگذار و نتیجه بخش بین او و خانواده است. بدون شناخت دنیای جوان و نوجوان این هدف امکان پذیر نیست.

 منابع :

مقاله بررسی رابطۀ دلبستگی معنوي و سلامت روانی (مورد مطالعه: دانشکدة مدیریت دانشگاه تهران ) . نویسندگان زهره نظامی ، اعتبار نقدی ، هادی بهرامی ، سیروس بابایی سیاهکلرودی . فرهنگ در دانشگاه اسلامی24 / سال هفتم، شماره سوم / پاییز 1396

مقاله سلامت روان از ديدگاه قرآن . نویسندگان فرشته روشن ، مجید خزاعی – مطالعات قرانی ، سال سوم ، شماره 12 ، زمستان 1391- ص 97 - 79

مقاله سلامت روان شناختی نوجوانان و جوانان شهر تهران. نویسندگان دکتر اسماعیل بیابانگرد ، فاطمه جوادی . فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی ، سال چهارم ، شماره 14

سایت سازمان بهداشت و درمان صنعت نفت  ( پمفلت های تهیه شده با عنوان  نقش شادی و نشاط در سلامت روان جوانان و نوجوانان - خانواده و سلامت روان جوانان و نوجوانان )





      ماهنامه الکترونیکی سیب /شهریور 98
 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  2
کل بازديد:  55
بازدیدکنندگان برخط:  1