نشریه الکترونیکی سیب/نشریه 81/شهریور 98
حضرت لقمان (ع)

 

 

یکی از حکمای صالح و وارسته بزرگ تاریخ ، حضرت لقمان علیه السلاماست که نام مبارکش در قرآن ، دوبار 1 آمده ، و یک سوره قرآن (سوره سی و یکم )  به نام او است. از اینم رو خداوند در این سوره از او یاد کرده که فرزندش را به ده اندرز حکیمانه و بسیار مهم نصیحت کرده که در قرآن در ضمن پنج آیه2 بیان شده است. شیوه بیان قرآن نشان می دهد که لقمانعلیه السلامپیغمبر نبوده است ، و در حدیثی از پیامبر اکرمصلی الله علیه و اله وسلمنقل شده فرمود: (( حقا اقول لم یکن لقمان نبیا ولکن کان عبدا اکثیر التفکر،حسن الیقین،احب الله فاحبه،و من علیه بالحکمته؛به حق می گویم که لقمان  صلی الله علیه و اله وسلمپیامبر نبود ، ولی بنده ای بود که بسیار فکر می کرد ، ایمان و یقینش عالی بود ، خدا را دوست داشت ،  و خدا نیز او را دوست داشت و نعمت حکمت را به او عنایت فرمود.))3

ویژگی های حضرت لقمانعلیه السلام

1-     لقمانعلیه السلاماز کسانی بود که عمر طولانی کرد ، عمرش را از دویست تا 560 سال و از هزار تا 3500 سال نوشته اند.

2-     سلسله نسب او را چنین نوشته اند : ((لقمان بن عنقی بن مزیدبن صارون )) ، و لقبش ابوالاسود بود ، بعضی او را پسرخاله ، یا خواهر زاده حضرت ایوب علیه السللاممیدانند که سلسله نسبش به ناحوربن تارخ ( برادر ابراهیم خلیل ) می رسد.

3-    او از اهالی نوبه4 واقع در سرزمین آفریقا بود ، از این رو سیاه چهره و دارای لبهای ستبر و درشت بود ، و قدمهای گشاد و بلند داشت.

4-    او مدتی چوپان و برده قین بن حسر ( از ثروتمندان بنی اسرائیل ) بود سپس بر اثر بروز حکمت از او ، اربابش او را آزاد ساخت.5

محدث و مورخ معروف ، مسعودی می نویسد : (( لقمان از اهالی نوبه ( واقع در آفریقا ) بود ، ارباب او. ((قین بن حسر)) نام داشت ، لقمان در دهمین سال حکومت داوودعلیه السلامبه دنیا آمد ، عبد صالح بو.د ، خداوند نعمت حکمت را به او عطا کرد ، او در نقاط مختلف زمین ، عمر طولانی کرد  ، همواره حکمت و وارستگی از او آشکار می شد و تا عصر حضرت یونسعلیه السلامزندگی کرد.6))

5-    در حدیثی امده لقمان به پسرش گفت :

((ای پسر جان! من چهارصد پیامبر را خدمت کردم ، و از گفتار آنها چهار سخن برگزیدم : 1- هنگامی که در نماز هستی حضور قلبت را حفظ کن 2-هنگامی که بر کنار سفره نشتسی گلویت را (از مال حرام ) حفظ کن 3-هنگامی که به خانه دیگری رفتی چشم خود را (از نگاه به نامحرم ) حفظ کن 4-و هنگامی که بین انسان ها رفتی ، زبانت را حفظ کن .))7

بر اساس این حدیث ، لقمان علیه السلامعلاوه ب راینکه عمر طولانی کرده ، همواره با پیامبران محشور بوده ، به طوری که با چهارصد پیامبر ملاقات نموده و از گفتار معنوی آنها بهره جسته است.

6-    به نظر می رسد که لقمان علیه السلامبیشتر عمرش را در خاورمیانه ، به خصوص در بندرهای فلسطین و بیت المقدس گذرانده است. و نقل شده که قبرش در ((ایله)) یکی از بندرهای فلسطین است. او عمری را با حکمت نظری و عملی و معرفت در سطح بالا گذراند ، و همواره نام نورانیش در پیشانی تاریخ حکمای وارسته جهان می درخشد.. از گفتنیها اینکه : او فرزندان بسیار داشت ، آنها را به گرد خود جمع می کرد و به نصیحت آنها می پرداخت ، به گفاه بعضی گرچه او با جمله ((یا بنی ؛ ای پسرک من)) نصیحت خود را آغاز می کرد ، ولی ، خطاب او به همه پسران و فرزندانش بود ، و با این خطاب ( که خطاب به پسر بزرگ بود )8 به شیوه سخنرانان توانا ، همه فرزندانش را به خود جلب نموده و مورد پند و اندرز قرار می داد. در قرآن تنها بخش کوچکی از نصایح لقمانعلیه السلامآمده ، وگرنه او نصایح بسیار دارد که گردآوری همه آنها ، کتاب قطوری را تشکیل خواهد داد.9

7-    این داستان ادامه دارد.........

منابع:

1.سوره لقمان، آیه 12 و 13.

2.سوره لقمان، آیه 13 و16و17و18و19.

3.بحار،جلد13،ص424،مجمع البیان،ج7،ص315.

4.نوبه منطقه ای در آفریقاست که دارای دو قسمت است:1-نوبه سفلی واقع در مصر 2-نوبه علیا واقع در سودان (المنجد فی الاعلام،وازه نوبه).

5.سفینه الحار،ج2،ص 515،مجمع البحرین،وازه لقم.اقتباس از تاریخ انبیاء،تالیف عماد زاده،ص 655-61و 672.

6.مروج الذهب،طبق نقل بحار،ج13،ص425.

7.المواعظ العددیه،ص142.

8.بعضی نام این پسر را باران نوشته اند(اعلام قرآن خزائلی،ص716).

 

9.بخش دیگری از این نصایح در کتاب بحار،ج13،از صفحه 408تا صفحه 434 آمده است.


 
ماهنامه الکترونیکی سیب /شهریور 98


 

 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  10
کل بازديد:  146
بازدیدکنندگان برخط:  1