نشریه الکترونیکی سیب/نشریه 80 /مرداد 98
حساسیت فصلی یا آلرژی فصلی



 یکی از حساسیت‌های شایع است که معمولاً در فص‌لهای بهار، تابستان و پاییز، هنگامی که گیاهان گرده افشانی می‌کنند، بیشتر مشاهده می‌شود. این نوع حساسیت از استنشاق گردهٔ گیاهان یا ورود آن‌ها به چشم حاصل می‌شود.

این بیماری با آسم نیز همراهی دارد و در موارد بسیاری، افراد به هردوی این بیماری‌ها مبتلا هستند. شیوع حساسیت فصلی بین ماههای بهار تا شهریور به دلیل وجود گرده گیاهان در هوا بیشتر است. گرما، رطوبت و وزش باد از دیگر عوامل تشدیدکننده آن است.

عوامل

عامل ژنتیک یکی از عمده‌ترین دلایل ابتلاء به این حساسیت است.  به‌طوری‌که اگر پدر و مادری هر دو مبتلا به آلرژی باشند، به احتمال ۶۶ درصد، فرزندانشان به آلرژی فصلی گرفتار می‌شوند و اگر تنها یکی از والدین مبتلا باشد این احتمال به زیر ۶۰ درصد می‌رسد. هنگامی که فرد مبتلا به آلرژی، در معرض عوامل حساسیت زایی چون گردهٔ گیاهان، گرد و خاک و غیره قرار می‌گیرد، بدن او نسبت به آن‌ها واکنش نشان می‌دهد و موجب می‌شود تا سلولی به نام ماستوسیت از خود هیستامین ترشح کنند. ترشح شدن هیستامین باعث به وجود آمدن نشانه‌هایی چون آبریزش بینی، سرفه، عطسه، خارش و غیره در بدن می‌شود. هرچه تماس فرد با عامل ایجاد حساسیت بیشتر باشد، بیشتر احتمال دارد که به آلرژی مبتلا شود.

به بیان دیگر حساسیت یا آلرژی فصلی در اثر واکنش طبیعی بدن به عواملی به وجود می‌آید که بی‌ضرر هستند ولی دستگاه ایمنی بدن به شدت نسبت به آن‌ها واکنش نشان می‌دهد.

علایم حساسیت‌ فصلی

طیف علایم حساسیت‌‌های فصلی، از خفیف تا شدید است که متداول‌ترین‌شان شامل موارد زیر می‌باشد: عطسه،آب‌ریزش یا گرفتگی بینی ، آب‌ریزش یا خارش چشم ،التهاب سینوس‌ها، گلو و یا کانال‌های گوش ،گرفتگی گوش ،ترشحات پشت بینی

علائمی که کمتر شایع هستند شامل موارد زیر می‌شود:

سردرد ،تنگی نفس ،خس خس سینه ،سرفه

 

 درمان

درمان حساسیت فصلی می‌تواند شامل، استفاده از گیاهان دارویی، داروهای بدون نیاز به نسخه، تجویز آنتی هیستامین، استفاده از داروهای ضد احتقان، ایمونوتراپی و طب مکمل و جایگرین باشد. مؤثرترین راه دوری جستن از عامل ایجاد حساسیت است.

در صورتی که نشانه‌ها مربوط به بینی (مانند عطسه و آبریزش) مشاهده شوند، معمولاً تجویز آنتی هیستامین‌ها، اولین انتخاب است. ممکن است سودوافدرین تجویز شود تا گرفتگی بینی را تسکین دهد و خارش و سرفه را متوقف کند یا بنادریل و کلماستین تجویز شوند با این حال، استفاده از آنتی هیستامین‌ها ممکن است به خواب‌آلودگی شدید منجر شوند بنابراین هنگام تجویز، به مصرف‌کنندگان آن‌ها توصیه می‌شود تا از کار کردن با دستگاه‌های سنگین و رانندگی خودداری کنند. از عوارض دیگر استفاده ار این داروها می‌توان به خواب آلودگی، تاری دید، یبوست، ادرار کردن سخت، گیجی و سرگیجه اشاره کرد.

شستشوی سینوس‌ها و مجاری بینی با محلول آب نمک و پرهیز از در معرض قرارگرفتن باد و گردوخاک، با کاهش نشانه‌های حساسیت فصلی تأثیر مستقیم دارند. نوشیدن مایعات فراوان به‌طور مداوم، باعث می‌شود که ترشحات تنفسی رقیق‌تر شوند و عامل حساسیت زا، اثر کمتری بر بدن بگذارد.

استفاده از کورتن نیز یکی دیگر ار روش‌های درمان است ولی به دلیل عوارض جانبی زیادی که این دارو دارد، در موارد حاد و شدید درصورتی که سایر روش‌ها جواب نداده‌اند و به عنوان آخرین انتخاب تجویز می‌شود.

مطالعات جدید  نشان می‌دهد که علایم آلرژی فصلی در بیمارانی که از غذاهای حاوی پروبیوتیک استفاده می‌کنند، بهبود یافته‌است و کیفیت زندگی بهتری دارند.

داروها

اگر نمی‌توانید از آلرژن‌ها اجتناب کنید، درمان‌های دیگری هم وجود دارد که شامل موارد زیر می‌شود:

داروهای ضداحتقان و آنتی‌هیستامین‌هایی که نیازی به تجویز پزشک ندارند، مانند ستیریزین و ترکیباتی از استامینوفن، دیفن‌هیدرامین و فنیل‌افرین؛

داروهای تجویزی مانند اسپری‌های استروئیدی بینی.

در مواردی که علائم شدید هستند ممکن است پزشک‌تان واکسن حساسیت را برای‌تان تجویز کند. این واکسن‌ها نوعی ایمن درمانی هستند که حساسیت سیستم ایمنی‌تان را نسبت به آلرژن‌ها کاهش می‌دهند. شاید بعضی از داروهای حساسیت، عوارض جانبی داشته باشند مانند خواب‌آلودگی، سرگیجه و احساس آشفتگی و عدم تمرکز.

 

منابع:

Ø        پاسخ به پرسش‌هایی در رابطه با حساسیت بهاری یا تب یونجه». سایت پزشکان بدون مرز

Ø       http://journal.fums.ac.ir

Ø       https://fa.wikipedia.org/wiki


 


 

      ماهنامه الکترونیکی سیب /مرداد 98
 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  2
کل بازديد:  65
بازدیدکنندگان برخط:  1