نشریه الکترونیکی سیب/نشریه 76/اسفند ماه 97
بیماری کلیه/2

 

 انواع بیماری های کلیوی :

بیماری سنگ کلیه:

دلایل ایجاد سنگ کلیه

  • کمبود مصرف مایعات
  • چاقی و کم‌ تحرکی
  • مصرف بیش از حد پروتئین حیوانی، سدیم و ویتامینC
  • بیماری‌های زمینه‌ای از جمله؛ پرکاری پاراتیروئید (باعث دفع بیش از حد کلسیم از ادرار می‌شود.)، غلظت بالای اگزالات در ادرار (هیپراگزالوری اولیه)، بیماری‌های التهابی روده
  • مصرف الکل

علائم و نشانه های سنگ کلیه

سنگ کلیه زمانی منجر به ظهور علائم می شود که وارد میزنای شود. میزنای لوله ارتباط دهنده کلیه و مثانه است. در این زمان علائم و نشانه های زیر ظهور می کنند:

  • ادرار صورتی، قرمز یا قهوه ای رنگ
  • تهوع و استفراغ
  • درد شدید در ناحیه پهلو و کمر ،درست در پایین دنده ها
  • درد منتشرشونده به سمت تحتانی شکم و لگن
  • درد در هنگام دفع ادرار
  • احساس نیاز مداوم به دفع ادرار
  • تب و لرز در صورت وجود عفونت

بهترین و ساده ترین درمان های خانگی برای دفع سنگ کلیه

 
نارسایی حاد 

وجود نشانه‌های نارسایی شامل کاهش شدید ادرار٬ تجمع

نیتروژن و افزایش حجم مایع برون‌سلولی و خیز(ادم) به سه زیرگروه تقسیم می‌شود:

  • پیش کلیوی: ناشی از نقص در پرفیوژن خون به کلیه(گلومرول‌ها) به دلیل کاهش در برون‌ده قلبی٬ کاهش حجم خونی و افزایش در مقاومت رگ‌ها
  • کلیوی: ناشی از آسیب‌های شدید به پارانشیم کلیه
  • پس کلیوی: پی‌آمد هرنوع بسته‌شدن(انسداد) در مسیر دفع ادرار

نارسایی مزمن

با نشانه‌های عمده همچون تجمع سموم دفعی از ادرار در بدن و نقص در تعادل فیزیولوژیک.
در اغلب موارد،بیمار سال‌ها به این بیماری مبتلاست بدون آنکه خودش خبر داشته باشد و نهایتاً وقتی علائم این بیماری بروز می‌کند که چاره‌ای جز انجام مکرر دیالیز یا پیوند کلیه نیست.بنابراین افرادی که در معرض ابتلا به این بیماری هستند(مثل افراد دیابتی یا فشارخونی) باید بطور دوره‌ای آزمایشهای مربوط به عملکرد کلیه‌شان را انجام دهند تا نارسایی کلیه‌شان در مراحل اولیه کشف شود؛ چون در این صورت می‌توان با دارو و رژیم غذایی سرعت پیشرفت نارسایی کلیه را کند کرد. از علت‌های عمده نارسایی مزمن می‌توان به دیابت٬ گلومرولونفریت٬ کیست و بیماری‌های دستگاه ادراری اشاره نمود.

از كارافتادگی آنی كلیه

ایجاد وقفه های ناگهانی در كار كلیه را "از كار افتادگی آنی كلیه" می گویند كه تصادف، از دست دادن مقدار زیادی خون یا برخی داروها یا سموم، نمونه هایی از عوامل ایجاد کننده ی آن هستند. این نوع بیماری می تواند در بلند مدت به از كار افتادگی دائمی كلیه ختم شود.

بیماری كلیوی مزمن

بیشتر مشكلات كلیوی به آرامی رخ می دهند و ممكن است فرد برای سال ها مبتلا به بیماری كلیوی خاموش باشد. از كار افتادن تدریجی كلیه را بیماری كلیوی مزمن (CKD)  یا نارسایی مزمن كلیوی می نامند و افرادی كه مبتلا به آن هستند، ممكن است دچار از كارافتادگی كلیوی دایمی شوند. در این نوع بیماری كلیه، درصد بالایی از خطر مرگ بر اثر سكته قلبی وجود دارد.

بیماری كلیوی وخیم

از كار افتادگی كامل یا تقریبا كامل كلیه، بیماری كلیوی وخیم (ESRD) نام دارد. افراد مبتلا به این بیماری برای ادامه حیات، باید دیالیز یا پیوند کلیه شوند.

با بیماری كلیوی چه باید كرد؟

متاسفانه بیماری كلیوی مزمن اغلب قابل درمان نیست، اما اگر فرد در مراحل ابتدایی بیماری كلیوی باشد، شاید بتواند با عمل به توصیه های زیر كاری كند كه كلیه هایش برای مدت بیشتری دوام بیاورند:

اگر فردی مبتلا به دیابت است، باید به دقت مراقب قند خون خود باشد و آن را پایین نگه دارد.

از مصرف قرص های آرام بخش كه می توانند بیماری كلیوی را بدتر كنند، پرهیز کند.

افرادی كه دچار نارسایی كلیوی هستند، باید فشار خون خود را مرتبا چک كنند.

افراد دچار نارسایی كلیوی باید بدانند كه بخشی از رژیم غذایی معمولی آن ها ممكن است به از كار افتادگی كلیه ها سرعت ببخشد که شامل موارد زیر است:

پروتئین برای بدن لازم است، زیرا به بدن كمك می كند تا ماهیچه ها را ترمیم كند و با بیماری بجنگد. همان طور كه گفته شد، كلیه های سالم مواد زاید را از خون می گیرند، به جز پروتئین. حال آن كه كلیه های بیمار ممكن است در جداسازی پروتئین از مواد زاید خون دچار مشكل شوند، بنابراین برخی پزشكان از بیماران خود می خواهند مقدار پروتئینی را كه می خورند، کم كنند تا بدین وسیله كلیه ها کمتر كار کنند.

مشكل دیگری كه ممكن است با از كار افتادگی كلیوی مرتبط باشد، مصرف زیاد كلسترول است كه از رژیم های غذایی پرچرب ناشی می شود. كلسترول اضافی می تواند در دیواره ی رگ ها انباشته شود و گردش خون در آن ها را دشوارتر كند و منجر به بروز سكته قلبی شود.

سیگار كشیدن، نه تنها خطر بیماری كلیوی را افزایش می دهد، بلكه به مرگ های ناشی از سكته قلبی افراد مبتلا به بیماری كلیوی مزمن، می افزاید.

سدیم (نمک) ممكن است فشار خون فرد را بالا ببرد، بنابراین غذاهایی مانند غذاهای كنسروی  و آماده كه دارای مقدار زیادی سدیم هستند، باید به مقدار کم مصرف شوند.

پتاسیم ماده ای معدنی است كه به طور طبیعی در اكثر میوه ها و سبزیجات یافت می شود. كلیه های سالم پتاسیم خون را اندازه گیری و اضافی آن را دفع می كنند، در حالی كه كلیه های بیمار ممكن است نتوانند این كار را بكنند و فرد را به تپش قلب مبتلا كنند.

كم خونی وضعیتی است كه در آن خون فاقد گلبول های قرمز كافی است. این گلبول ها از آن جا كه حامل اكسیژن در سر تا سر بدن هستند، مهم می باشند. اگر فردی مبتلا به كم خونی باشد، احساس خستگی می كند و رنگ پریده است. كلیه های سالم هورمون اریتروپویتین را ترشح می كنند كه در ساخت گلبول های قرمز خون نقش دارد. كلیه های بیمار ممكن است نتوانند این هورمون را به اندازه كافی ترشح كنند كه در این صورت نیاز به تزریق نوع انسانی آن است.

اگر كلیه ها از كار بیفتد چه می شود؟

از كار افتادگی كامل كلیه ها، گاهی اوقات "بیماری كلیوی وخیم" نامیده می شوداگر كلیه ها به طور كامل از كار بیفتند، بدن پر از آب و مواد اضافی و در اصطلاح "اومیا" می شود، دست ها و پاها ورم می كنند، احساس ضعف و خستگی به فرد دست می دهد و همه به این دلیل است كه بدن برای درست كار كردن به خون تمیز و تصفیه شده نیاز دارد.

نقطه پایانی

با پیشرفت بیماری كلیوی، دو راه برای بیماران وجود دارد: دیالیز و پیوند کلیه.

در واقع پیوند کلیه، آخرین امید بیماران كلیوی است. كلیه پیوندی ممكن است از سوی فردی ناشناس كه دچار مرگ مغزی شده، یا فردی زنده اهدا شود. كلیه ای كه پیوند زده می شود، باید با بدن بیمار سازگار باشد تا دستگاه ایمنی بدنش كمتر آن را پس بزند.

جالب این كه سیستم ایمنی بدن فرد بیمار، با حمله به هر آن چه كه به عنوان عضو طبیعی بدن، برایش شناخته نشده است، از بیمار مراقبت می كند. بنابراین سیستم ایمنی بدن فرد، به كلیه ای كه بسیار"غریبه" به نظر می رسد، حمله می كند و فرد پذیرنده كلیه مجبور است داروهای خاصی را مصرف می كند تا از پس زدن كلیه به وسیله سیستم ایمنی بدنش جلوگیری كند.

"مراقب باشیم تا با تشخیص زود هنگام بیماری كلیوی، مرحله پایانی درمان را هر چه بیشتر به عقب برانیم".

منابع:

1.      صغربک، نگار (مترجم)، نارسایی حاد کلیوی القاء شده توسط دارو، در: مَحیانیوز

 2.       دورلند فرهنگ پزشکیتهران 

https://article.tebyan.net.3
4. National Kidney Foundation: K l DOQI. Clinical Practice Guidelines for Chronic  

      5. Kidney Disease: evaluation, Classification and stratification». Am. J. kidney Dis.2002; 39: s-1-s-266. 


صفحه قبل 

       ماهنامه الکترونیکی سیب /اسفند97

 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  1
کل بازديد:  253
بازدیدکنندگان برخط:  1