نشریه الکترونیک سیب/نشریه 74/دی 97
مهارت های زندگی


 

تعریف:

مهارت های زندگی مهارت هایی هستند که توانایی اجتماعی و روحی فرد را افزایش می دهند و موجب می شوند تا او بتواند به نحوی بهتر و موثرتر با مشکلات و دشواری های زندگی مواجه شود. هر قدر مهارت های زندگی فردی بالاتر باشد، او بهتر می تواند سلامت روان و رفتار خود را حفظ کند و به شیوه ای منطقی و کارآمد مشکلات پیش آمده را برطرف کند.

مهارت های زندگی قدرت سازگاری افراد را بالا می برد، شخص می توان مسئولیت های اجتماعی و شخصی زندگی را بهتر بپذیرد و توانمندی هایش را بروز دهدو از آسیب های ناشی از ناتوانی در حل مشکلات در امان بماند.

مهارتهای ده گانه زندگی:

 

خودآگاهی

خودآگاهی، توانایی شناخت و آگاهی از خصوصیات، نقاط ضعف و قدرت، خواسته ها، ترس و انزجار است. رشد خودآگاهی به فرد کمک می کند تا دریابد تحت استرس قرار دارد یا نه و این معمولا پیش شرط ضروری روابط اجتماعی و روابط بین فردی مؤثر و همدلانه است.

 همدلی

همدلی یعنی اینکه فرد بتواند زندگی دیگران را حتی زمانی که در آن شرایط قرار ندارد  درک کند. همدلی به فرد کمک می کند تا بتوانند انسانهای دیگر را حتی وقتی با آنها متفاوت است بپذیرد و به آنها احترام گذارد. همدلی روابط اجتماعی را بهبود می بخشد و به ایجار رفتارهای حمایت کننده و پذیرنده ، نسبت به انسان های دیگر منجر می شود.

مهارت ارتباطی

این توانایی به فرد کمک می کند تا بتواند کلامی و غیر کلامی و مناسب با فرهنگ ، جامعه و موقعیت، خود را بیان کند بدین معنی که فرد بتواندنظرها ، عقاید ، خواسته ها ، نیازها و هیجان های خود را ابراز و به هنگام نیاز بتواند از دیگران درخواست کمک و راهنمایی نماید. مهارت تقاضای کمک و راهنمایی از دیگران ، در مواقع ضروری، از عوامل مهم یک رابطه سالم است.

 مهارت مدیریت رابطه

این توانایی به ایجاد روابط بین فردی مثبت و مؤثر فرد با انسان‌های دیگر کمک می کند. یکی از این موارد، توانایی ایجاد روابط دوستانه است.که در سلامت روانی و اجتماعی ، روابط گرم خانوادگی ، به عنوان یک منبع مهم روابط اجتماعی ناسالم نقش بسیار مهمی دارد.

 تصمیم گیری

این توانایی به فرد کمک می کند تا به نحو مؤثرتری در مورد مسائل تصمیم گیری کند. اگر کودکان و نوجوانان بتوانند فعالانه در مورد اعمالشان تصمیم گیری کنند ، جوانب مختلف انتخاب را بررسی و پیامد هر انتخاب را ارزیابی کنند ، مسلما در سطوح بالاتر بهداشت روانی قرار خواهند گرفت.

 حل مسأله

این توانایی فرد را قادر می سازد تا به طور مؤثرتری مسائل زندگی را حل نماید. مسائل مهم زندگی چنانچه حل نشده باقی بمانند ، استرس روانی ایجاد می کنند که به فشار جسمی منجر می شود.

 تفکر خلاقانه

این نوع تفکر هم به مسأله و هم به تصمیم گیری های مناسب کمک می کند. با استفاده از این نوع تفکر ، راه حلهای مختلف مسأله و پیامدهای هر یک از آنها بررسی می شوند . این مهارت ، فرد را قادر می سازد تا مسائل را از ورای تجارب مستقیم خود را دریابد و حتی زمانی که مشکلی وجود ندارد و تصمیم گیری خاصی مطرح نیست، با سازگاری و انعطاف بیشتر به زندگی روزمره بپردازد.

 تفکرنقادانه

تفکر انتقادی ، توانایی تحلیل اطلاعات و تجارب است. آموزش این مهارت ها، نوجوانان را قادر می سازد تا در برخورد با ارزش ها ، فشار گروه و رسانه های گروهی مقاومت کنند و از آسیب های ناشی از آن در امان بمانند.

  مدیریت احساسات

این توانایی فرد را قادر می سازد تا هیجان ها را در خود و دیگران تشخیص دهد ، نحوه تأثیر هیجان ها بر رفتار را بداند و بتواند واکنش مناسبی به هیجان های مختلف نشان دهد . اگر با حالات هیجانی، مثل غم و خشم یا اضطراب درست برخورد نشود این هیجان تأثیر منفی بر سلامت جسمی و روانی خواهد گذاشت و برای سلامت پیامدهای منفی به دنبال خواهند داشت.

مدیریت استرس

این توانایی شامل شناخت استرس های مختلف زندگی و تأثیر آنها بر فرد است. شناسایی منابع استرس و نحوه تأثیر آن بر انسان ، فرد را قادر می سازد تا با اعمال و موضع گیری های خود فشار و استرس را کاهش دهد.

 

اجزای مهارت‌های ده گانه زندگی:

 خودآگاهی

آگاهی از نقاط قوت، آگاهی از نقاط ضعف،تصویر خود واقع بینانه،آگاهی از حقوق و مسئولیت ها،توضیح ارزش ها وانگیزش برای شناخت

 مهارت‌های ارتباطی

ارتباط کلامی و غیرکلامی موثر،ابراز وجود،مذاکره،امتناع،غلبه بر خجالت وگوش دادن

 همدلی

علاقه داشتن به دیگران،تحمل افراد مختلف،رفتار بین فردی همراه با پرخاشگری کمتر،دوست داشتنی تر شدن (دوستیابی) و احترام قائل شدن برای دیگران

 مهارتهای ارتباطی

همکاری و مشارکت،اعتماد به گروه،تشخیص مرزهای بین فردی مناسب،دوستیابی و شروع و خاتمه ارتباطات

 مهارت‌های مدیریت رابطه

تشخیص مشکلات علل و ارزیابی دقیق،درخواست کمک،مصالحه (برای حل تعارض)، آشنایی با مراکزی برای حل مشکلات و تشخیص راه حل های مشترک برای جامعه

 مهارت‌های تفکر خلاقانه

تفکر مثبت،یادگیری فعال (جستجوی اطلاعات جدید)، ابراز خود، تشخیص حق انتخاب های دیگر (برای تصمیم گیری) وتشخیص راه حل های جدید برای مشکلات

 مهارت‌های مدیریت احساسات

شناخت هیجان های خود و دیگران،ارتباط هیجان ها با احساسات، تفکر و رفتار و مقابله با ناکامی، خشم، بی حوصلگی، ترس و اضطراب و مقابله با هیجان های شدید دیگران

 مهارت‌های تصمیم گیری

تصمیم گیری فعالانه بر مبنای آگاهی از حقایق کارهایی که می توان انجام داد که انتخاب را تحت تأثیر قرار دهد.

تصمیم گیری بر مبنای ارزیابی دقیق موقعیت ها،تعیین اهداف واقع بینانه،برنامه ریزی و پذیرش مسئولیت اعمال خود

 وآمادگی برای تغییر دادن تصمیم ها برای انطباق با موقعیت های جدید

 مهارت‌های تفکر نقادانه

ادراک تأثیرات اجتماعی و فرهنگی بر ارزشها ، نگرشها و رفتار،آگاهی از نابرابری ، پیشداوری ها و بی عدالتی ها ،واقف شدن به این مسئله که دیگران همیشه درست نمی گویند و آگاهی از نقش یک شهروند مسئول

 مهارت‌های مدیریت استرس

مقابله با موقعیتهایی که قابل تغییر نیستند،استراتژی های مقابله ای برای موقعیت های دشوار ( فقدان ، طرد ، انتقاد) ،مقابله با مشکلات بدون توسل به سوء مصرف مواد، آرام ماندن در شرایط فشار و تنظیم وقت

 

منابع:

1.http://www.beytoote.com/psychology/khanevde-m/ten3-life-skills.html

2.http://hjomehpour.blogfa.com/post/1

3.http://motmaen.org/maharate_zendeghi

 

ماهنامه الکترونیکی سیب / دی 97

 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  2
کل بازديد:  149
بازدیدکنندگان برخط:  1