نشریه الکترونیک سیب/نشریه 69/مرداد97
فرزند پروری/2
  چگونه به کودکان دستور دهیم تا مؤثرتر باشد؟

عبارت ”لطفاً اسباب بازی‌هات رو جمع کن“ یک درخواست ساده است. درحالی‌که عبارات ”دیگه غذا رو پرت نکن!“ یا ”بیا اینجا، شلوارت رو که انداختی کف اتاق بردار و سر جاش آویزون کن!“ دستور هستند.

در اغلب موارد وقتی والدین قادر به صدور دستورات و توصیه‌های شفاف نباشند، بچه‌ها اهمیتی به فرامین نمی‌دهند. همه‌ی پدر و مادرها به‌ویژه والدین بچه‌های بدقِلِق باید بیاموزند چگونه دستورات مؤثر و شفاف بدهند. وقتی شما از روش تربیتی مؤثری مانند ”زمان خلوت“ (time out) استفاده می‌کنید، باید بتوانید قاطعانه به کودکتان بگویید: ”همین حالا برو تو اون اتاق“. یادگیری روش دستور دادن به این معنی نیست که شما مثل یک افسر آموزش‌های نظامی مرتب فریاد بزنید. با این وجود اگر فرزندتان اهمیتی به فرامین شما نمی‌دهد و یا حتی با شما بی‌ادبانه صحبت می‌کند، وقتی او را به‌خاطر این عدم توجه سرزنش می‌کنید، باید بتوانید دستورات مؤثر بدهید و دستوراتتان ضمانت اجرایی داشته باشند.


 

 راهنمای چگونگی ارائه‌ی دستورات مؤثر به کودکان

1- به کودک نزدیک شوید (از دور دستور ندهید).

2- چهره‌ی جدی داشته باشید.

3- نام کودک را واضح و رسا صدا بزنید.

4- تماس چشمی با وی برقرار کنید و تا پایان دستور، تماس چشمی را حفظ کنید.

5- با لحن محکم و جدی صحبت کنید.

6- یک دستور مستقیم، روشن و ساده در مورد توقف انجام یک رفتار و یا اقدام به انجام آن صادر کنید.

7- درصورت لزوم با عواقب مناسب مانند زمان خلوت، پیامدهای منطقی رفتار و یا جریمه‌های رفتاری، اجرای دستور خود را پی‌گیری کنید

قانون مادربزرگ“ به‌عنوان روشی برای ترغیب رفتارهای خوب

به کمک ”قانون مادربزرگ“ می‌توانید فرزندتان را ترغیب کنید تا کاری را که لازم است انجام شود (ولی چندان برایش خوشایند نیست)، به انجام برساند. براساس این قانون، ”بعد از اینکه کارهات رو انجام دادی، می‌تونی بری بازی کنی.“ اغلب ما اگر بدانیم بعد از انجام یک کارِ نسبتاً ناخوشایند ولی ضروری می‌توانیم کمی تفریح کنیم، راحت‌تر راضی به انجام آن کار خواهیم شد.

 مثال‌هایی برای والدین

بعد از اینکه:

می‌توانی:

مشق‌هایت را تمام کردی

تلویزیون تماشا کنی

اتاقت را مرتب کردی

با کامپیوتر بازی کنی

غذایت را به‌طور کامل خوردی

بستنی بخوری

 

  به‌خاطر داشته باشید، هرگز قانون مادربزرگ را معکوس به‌کار نبرید. به‌عنوان مثال، نگویید ”اگه قول بدی امشب قبل از خواب حتماً تکالیف ریاضی‌ات رو انجام بدی، الان می‌تونی تلویزیون تماشا کنی.“ اگر کودک شما به‌دلیل نداشتن علاقه به ریاضی، در انجام تکالیفش تعلل می‌کند با تماشای تلویزیون قبل از ریاضی، انگیزه‌ی لازم را برای انجام آن به‌دست نمی‌آورد. بنابر این هم‌چنان از ریاضی فراری خواهد بود. از طرف دیگر چون موفق نشده تکالیف ریاضی‌اش را تمام کند، احساس گناه می‌کند. درحالی‌که قول شرکت در یک فعالیت تفریحی به‌عنوان پاداش انجام تکالیف، انگیزه‌ی بسیار خوبی برای انجام آن تکالیف است . اگر قانون مادربزرگ را معکوس کنید، وادار کردن فرزندتان به انجام کاری که دوست ندارد بسیار سخت خواهد بود. این کار مانند آن است که بخواهید مسیری طولانی و پرپیچ‌وخم را دنده‌عقب رانندگی کنید. همیشه قانون مادربزرگ را درست به‌کار ببرید. امیدوارم نوشتار فوق همان‌طور که تا کنون راهنمای والدین بسیاری بوده، شما را نیز در امر خطیر فرزندپروری یاری نماید. شاد و پیروز باشید.

 منابع:  


 Wikipedia Parenting

 فرزندآوری بیشتر، پیری دیرتر . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]

دکتر عنایت‌الّه شهیدی .مدرس انجمن علمی هیپنوتیزم بالینی ایران.عضو انجمن روانپزشکی کودک و نوجوان

عضو انجمن روان‌شناسی ایران

 صفحه قبل




ماهنامه الکترونیکی سیب /مرداد 97

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  2
کل بازديد:  121
بازدیدکنندگان برخط:  1