نشریه الکترونیک سیب/نشریه 69/مرداد97
سزارین و شیردهی/1
 

 

بر اساس شاخص‎های سازمان بهداشت جهانی میانگين سزارین در دنیا 10- 5% زایمان‎ها را شامل می‎شود امادر کشور ایران آمار‎ها بیشتر و بین 45%-35 و در برخی نقاط به 60% هم می‎رسد و زایمان سزارین که باید فقط محدود به شرایط خاص (مشکلات مادر و جنین) گردد به حالت انتخابی درآمده است . سزارین یک جراحی بزرگ شکمی است و مانند هر جراحی مخاطراتی را برای مادر و جنین وی در پی دارد. بسیاری از مادرانی که سزارین می‎شوند قادر به شیردهی موفق و کامل بر شیرخواران خود نمی‎شوند و یا اینکه ابتدای شیردهی با مشکلات فراوانی روبرو می‎گردند . اثرات منفی سزارین بر شیردهی مادر به هیچکس پوشیده نیست و نیست و با توجه به آمار بالای سزارین در کشور ما بایستی جهت شیردهی موفق مادران برنامه ریزی کامل و مناسب توسط پرسنل بهداشتی درمانی صورت بپذیرد .

عوارض سزارین برای مادر و نوزاد :
سزارین یک عمل جراحی است که احتمال تمام عوارض و مشکلات یک جراحی را به همراه دارد. در بسیاری مواقع سزارین برنامه ریزی شده است و مادر آن را انتخاب کرده است یا پزشک به دلائلی مانند تنگی لگن یا مشکلات خاص مادر و جنین آن را لازم می داند و به مادران اعلام مي‌کند در این صورت امکان آماده کردن مادر و اطرافیان برای مراقبت‎ها و آموزش‎ها قبل و بعد از عمل برای کاهش عوارض و شروع و تداوم یک شیردهی موفق وجود دارد. مسأله مهم آمادگی روانی مادر برای تحمل و قبول موقعیت و برخورد واقع بینانه با آن است. اما در صورتیکه سزارین برنامه ریزی شده نباشد و بدلیل پیشرفت نکردن کافی زایمان طبیعی یا مسایل غیر مترقبه روی دهد از نظر روانی فشار زیادی بر مادران وارد می‎شود و ممکن است در نقش مادری خود دچار تردید ، تزلزل و احساس بی‎کفایتی شوند. اورژانس‎های پزشکی (مانند کنده شدن زودرس جفت، خونریزی شدید، مسمومیت بارداری و عفونت‎ها) بر احساس خوب بودن مادر اثر منفی می‎گذارد. بطور کلی عوارض سزارین شامل موارد زیر است:
1. عوارض بیهوشی 2. عفونت‌های محل جراحی 3. پارگی جای عمل قبلی در بارداری بعدی

4. اختلالات تنفسی در نوزادان 5. ایجاد زخم و پارگی ناخواسته در اثر چاقوی جراحی بروی جنین 6 . دوران بهبودی طولانی تر

تمام این عوارض بر فرآیند شیردهی (از تولید شیر تا جریان یافتن آن توانایی و تغذیه نوزاد از پستان مادر) تأثیر می‎گذارد. در سزارین‎های برنامه ریزی شده برای تغذیه نوزاد پس از سزارین بايد برنامه ریزی کرد. در صورتی‌که شیرخوار مشکل عمده‎ای نداشته باشد مادر توانایی لازم را خواهد داشت. بسته به نوع بیهوشی و عوامل مربوط به آن مادر ممکن است احساس هوشیاری کافی برای این‌که در ساعات اولیه شيردهي را شروع کند، داشته باشد. نقش پزشک زنان، جراح و پرستاران اتاق عمل برای کمک به مادر و حمایت او بسیار مهم است. مطالعات متعدد اثرات سزارين برفرآیند شیردهی را نشان داده است. در مقایسه با زنانی که زایمان طبیعی داشته‎اند، حجم شیر مادران سزارینی در هفته اول مقداری کاهش نشان می‎دهد، 40% نوزادانی که با زایمان طبیعی به دنیا آمده‎اند از روز 6 بعد از تولد شروع به وزن گیری می‎کنند اما این مسأله فقط در 20% نوزادانی که با سزارین متولد شده‎اند رخ می‎دهد. سزارین تماس اولیه مادر و نوزاد که در فرآیند شیردهی اهمیت فراوانی دارد به تعویق می‏اندازد. داروهای بیهوشی و مسکن‎هایی که به مادر داده می‎شود باعث خواب آلودگی نوزاد گردیده و این مسأله باعث می‎شود نوزاد دیرتر شروع به تغذیه کند یا مکیدن مناسبی نداشته باشد که به نوبه خود بر تولید شیر هم تأثیر می‎گذارد. از دیگر عوارض سزارین بر شیردهی افزایش تغذیه با شیرخشک و شیشه کاهش دفعات شیردهی شبانه و تأخیر در تولید شیر در ایام بستری در بیمارستان است.

اثرات مثبت تعذیه با شیر مادر پس از سزارین برای مادر ونوزاد:

1- جمع شدن رحم و کاهش سریع وزن پس از زایمان زیرا پس از سزارین رحم بزرگتر است و محدودیت حرکت به واسطه برش جراحی ، درد و خون‎ریزی ناشی از دست دادن خون باعث فعالیت کمتر مادر است تغذیه با شیر مادر علیرغم این محدودیت به کاهش وزن كمک می‎کند.
2- کسب ایمنی از طریق مادر برای نوزاد پیشگیری یا حداقل رسیدن کاهش قندخون، کنترل زردی از ديگر اثرات مثبت تغذيه با شير مادر پس از سزارين است.
3- با شيردهي ارتباط عاطفی مادر و نوزاد که به آرامش روانی در هر دو منجر می‎شود محکم می شود.
 نوزادانی که به روش سزارین به دنیا می‎آیند خطر بیشتری برای ابتلا به عفونت‎ها دارند. تولد آن‎ها مدتی بعد از پارگی کیسه آمنیون است. جراحی و وسایل بکار رفته مادر و نوزاد را در معرض عفونت قرار می‎دهد. مدت زمان بیشتری که مادر و نوزاد مجبور هستند در بیمارستان بمانند احتمال عفونت را افزایش می‎دهد. شیر آغوز (کلستروم) سرشار از آنتی بادی‎ها و سیستم گوارش نوزاد را پوشش می دهد و او را از باکتری‎های خطرناک حفظ می‎کند. شیر مادر اولین واكسنطبیعی دریافتی نوزاد است.
 زردی فیزیولوژی: نوزادان سزارینی بیشتر در معرض زردی هستند. در همه نوزدان رخ می‎دهد اما در نوزادان کم وزن بیمار متولد شده از مادر دیابتی یا با زایمان‎های مشکل بیشتر است. زردی بیشتر به دلیل داروهایی که مادر دریافت می‌كند و وضعیت مادر و نوزاد رخ می‎دهد نه این‌که مستقیما دلیل آن سزارین باشد در صورتیکه نوزادی دفع کمی داشته باشد بیلی روبین در بدن وی می‎ماند. شیر آغوز حالت ملین دارد و دفعالت بیشتر شیردهی باعث کاهش زردی است.
 شکل گیری رابطه مادر و نوزاد در سزارین دچار اختلال می‎شود زیرا مادر پس از تولد کودک را نمی‎بیند بسیاری از مادران احساس دوری را گزارش می‎کنند. برخی مادران در باور نوزادشان دچار مشکل می‎شوند و سایرین به دلیل درد و حالت سستی ناشی از بیهوشی و خستگی در ارتباط با نوزاد دچار مشکل می‎شوند. برخی مادران از این‌که نوزاد اینگونه بدنیا آمده یا بزرگ بوده یا دیگران از او مراقبت می‎کنند دچار احساس خشم یا گناه می‎شوند .
 تغذیه با شیر مادر این ارتباط را برقرار می‎کند جدایی را التیام می‎دهد مادران پس از شیردهی ارتباط عاطفی با نوزاد پیدا کرده و احساس راحتی می‎کنند. مادرانی که به علت ناگهانی بودن سزارین از نظر روانی اسیب دیده‎اند با شیردادن به شیرخوار احساس آرامش می کنند و توانمندی‎های مادری خود را باز می‏یابند.

ماهنامه الکترونیکی سیب /مرداد 97

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  1
کل بازديد:  91
بازدیدکنندگان برخط:  1