نشریه الکترونیک سیب/نشریه 69/مرداد97
استفاده بیش‌ از حد کودکان از رسانه‌های صوتی و تصویری
 

 کودکان و نوجوانان در محیطی اشباع از رسانه‌های الکترونیک، از تلویزیون روی دیوار گرفته تا تبلت یا گوشی هوشمند درون دستان‌شان، غوطه‌ور هستند.

در حال حاضر همه خانواده ها حداقل یک دستگاه تلویزیون دارند. مطالعات نشان می دهد که کودکان 2 تا 11 ساله به طور متوسط 23 ساعت در هفته را صرف تماشای تلویزیون می کنند. ما فرزندمان را هفته ای بیست و سه ساعت به دست پرستار بچه الکترونیکی به نام تلویزیون می سپاریم، این پرستار بچه به فرزند ما می آموزد که برای حل مشکلات در زندگی از زور و خشونت استفاده شود، می آموزد که آمیزش جنسی بدون عشق بسیار مهیج بوده و عواقب ناخوشایندی هم ندارد. همچنین داشتن آخرین مدل ماشین نشانه خوشبختی و موفقیت است. خیلی از والدین از تأثیر رسانه ها بر روی فرزندانشان نگران هستند ولی رسانه آن چنان قدرتی دارد که مقابله با آن بسیار سخت است و سانسور کردن آن مستلزم صرف وقت زیاد و سعی خیلی زیادتر است. کودکان سالیانه ده هزار قتل، جنایت، تجاوز و هتک ناموس، بیست هزار آگهی تجارتی، پانزده هزار مسایل جنسی که تنها 175 مورد آن ها مربوط به جلوگیری از بارداری است در رسانه ها تماشا می کنند. پس تلویزیون وسیله ای برای آموزش، تهذیب اخلاق و تفریح و سرگرمی نمی باشد.

بهتر است زمانبندی مناسبی برای تماشای تلویزیون اعضای خانواده حتی خودتان داشته باشید. تماشای تلویزیون برای کودکان زیر دو سال ممنوع، از دو سالگی تا شروع مدرسه روزی نیم ساعت و برای کودکان در سن دبستان حداکثر روزی دو ساعات مناسب می باشد.
برخی پیشنهادها برای چنین برنامه‌ای عبارتند از: استفاده نکردن از صفحه‌های نمایش برای کودکان زیر ۱۸ ماه؛ فقط یک ساعت تماشای رسانه برای نوپایان؛ و استفاده نکردن از رسانه دیجیتال به عنوان ابزاری برای آرام کردن کودکان.


به طور کلی هر برنامه استفاده از رسانه باید بین فعالیت‌های سالم مثل ورزش، خواب و زمان سپری شده با خانواده، و استفاده از دستگاه‌های رسانه‌ای تعادل ایجاد کند.
هر عضو خانواده باید این رفتارهای کلیدی سلامت را اولویت‌بندی کرده و بعد به زمان باقی‌مانده بنگرد و تصمیم بگیرد چه قدر از آن را صرف رسانه کند و اینکه خود را درگیر چه نوع رسانه‌ای بکند.

بازی‌های کامپیوتری می‌توانند تا حدی مهارت‌های حرکتی و ذهنی بچه‌ها را بهتر کنند ولی مطالعات جدید نشان داده است که بیش‌ازحد بازی کردن می‌تواند موجب اختلالات رفتاری و اجتماعی شود.

در یک بررسی که در بارسلون و بر روی بیش از 2400 دختر و پسر با سن 11-7 سال صورت گرفت نشان داد که پسرها به‌طور متوسط هفته‌ای دو ساعت بیشتر از دخترها بازی کامپیوتری می‌کنند و نتیجه نهایی به‌دست‌آمده از آن اینکه از یک ساعت تا نه ساعت بازی کامپیوتری در هفته مشکلی ندارد ولی بیش از این مقدار برای بچه‌های 11-7 ساله توصیه نمی‌شود. محققان می گویند این بررسی تأیید کننده تحقیقات قبلی است مبنی بر اینکه استفاده بیش‌ازحد از رسانه‌های صوتی و تصویری در بچه‌ها می‌تواند با اختلالات خلقی و عاطفی و اجتماعی در آن‌ها ارتباط داشته باشد.

تماشای تلویزیون در کودکان چه فوایدی دارد؟

تماشای وسایل دیجیتالی و تلویزیون در یادگیری حروف الفبا، آشنایی با حیات وحش و افزایش اطلاعات عمومی کودکان بسیار می تواند مفید باشد.کودک از طریق این برنامه ها با شناخت فرهنگ‌های مختلف دید بهتری از دنیای پهناور اطراف خود پیدا خواهد کرد که اگر محتوای مطالب مثبت باشد موجب ارتقای سبک زندگی او خواهد شد.

 

عوارض صرف وقت زیاد برای تماشای تلویزیون در کودکان چه هستند؟

وقتی کودک بمدت طولانی بیشتر از چهار ساعت وقت خود را صرف تماشای وسایل دیجیتالی و تلویزیون می کند، به احتمال بیشتری مبتلا به افزایش وزن، چاقی و در نهایت بلوغ زودرس می شود.

نکته خطرناک و بسیار مضر در تماشای وسایل دیجیتالی و تلویزیون این است که دیدن برنامه های خشن و ترسناک موجب تهییج احساسات خشونت بار در کودک شده و زمینه ساز انجام فعالیت‌های خشن در کودک می شود. محققان دانشگاه کورنل گزارش می دهند که رابطه اماری کافی بین تماشای تلویزیون در کودکان زیر سه سال و بیماری اوتیسم وجود دارد. این تحقیقات به این معنی نیست که دلیل ابتلا به اوتیسم پیدا شده است، اما تحقیقات نشان میدهد که تماشای تلویزیون می تواند باعث تحریک این بیماری در کودکی شود.

تحقیقات در موسسه پزشکی کودکان در امریکا نشان می دهد که تماشای تلویزیون در کودکی خطر ابتلای کودکان را به بیش فعالی و توجه نکردن و تمرکز در سال‌های بعدی زندگی را افزایش می‌دهد. دکتر دیمیتری کریستاکسی با تحقیق روی ٢٠٠٠ کودک نشان داد که کودکان به ازای هر ساعت تماشای تلویزیون، ده درصد بیشتر مبتلا به بیش فعالی شده اند. طبق تحقیقات دکتر دیمیتری، حرکت سریع و نور و نقطه ها در صفحه دیجیتالی تلویزیون باعث تحریکات شدید و سریع مغز می شود و این تحریکات باعث صدمه به مغز کودک و عوارض بعد از آن مانند کمبود توجه کودک در کتاب خواندن و درس خواندن خواهد شد.

اثبات شده است که نور ساطع شده از تلویزیون می تواند سیستم های داخل بدن راتحریک کند. مقدار هورمون ملاتونین در مغز هنگام شب افزایش می یابد، ولی با تماشای زیاد تلویزیون و به هم ریختن تعادل سیستم های بدن، این هورمون کاهش یافته و در نتیجه فرد دچار بدخوابی و خستگی مفرط خواهد شد. کاهش مقدار ملاتونین با بلوغ زودرس دختران نیز مرتبط است.

 

بازی های کامپیوتری می توانند پایه گذار مهارت های اصلی فرزندتان باشند و مبنای دانش پایه او را توسعه دهند. اما بهتر است با وضع چند قانون پیشگیرانه از فرزندتان محافظت کنید.

·                     خودتان استفاده از کامپیوتر و شیوه استفاده آنلاین را یاد بگیرید. برای اینکه بتوانید به بهترین شکل به فرزندتان کمک کنید تا از اینترنت به صورت موثر و عاقلانه استفاده کند باید کار با این وسیله را بدانید. رمز عبورتان را پنهان نگه دارید تا فرزندتان نتواند برنامه ها را به خصوص آن هایی که مانع از دستیابی کودکان به برنامه های نامناسب می شوند تغییر دهد.

·                     کامپیوتر را در جایی قرار دهید که خودتان بتوانید صفحه را ببنید. خودتان را با این فکر فریب ندهید که چون کامپیوتر در خانه شماست خطری فرزندتان را تهدید نمی کند.

·                     برای استفاده فرزندتان از اینترنت نظارت داشته باشید. مراقب تهاجمات آنلاین باشید به خصوص اگر سن فرزندتان کم است و اینترنت برایش تازگی دارد. بدانید فرزندتان به کدام سایت ها سر می زند و چه چیزهایی را در کامپیوتر بارگذاری می کند. سایت های خوب را برای مراجعه مجدد علامت گذاری کنید.

·                     فهرست دوستان فرزندتان و آدرس های شان را مرور کنید. شرح حال مختصر او و اینکه چطور خودش را معرفی کرده بررسی کنید. آنلاین شدن را به یک فعالیت خانوادگی مطمئن، آموزنده و سرگرم کننده تبدیل کنید.

·                     بر ارائه اطلاعات شخصی به صورت آنلاین قوانین سختی بگذارید. به فرزندتان هشدار بدهید هرگز اسامی خانوادگی یا آدرس، شماره تلفن، اسم مدرسه، عکس یا اطلاعات کارت اعتباری را برای افراد غریبه که آنلاین هستند نفرستد. به فرزندتان بفهمانید بیگانه هایی که این اطلاعات را داشته باشند می توانند مطالب بی مصرف ناخواسته ای را که به اسپم معروف است برایش بفرستند یا به او آسیب برسانند.

·                     به فرزندتان هشدار بدهید وقتی آدم هایی مثل موارد زیر آنلاین هستند جواب آن ها را ندهد، اما شما را از موضوع مطلع کند:

o                    کسی که متن نوشته اش باعث ناراحتی او می شود.

o                    کسی که از فرزندتان می خواهد بدون اطلاع والدینش با او از نزدیک ملاقات کند.

o                    چیزهایی در مخالفت با خانواده اش، دوستانش، نژاد یا مذهبش می گوید.

o                    پیام هایی می فرستد که تهدید آمیز است، از نظر جنسی صراحت دارد یا در آن ها به اقدامات فرقه ای یا خشونت آمیز اشاره شده است.

 

مهم: سلایق، عادات و نگرش های شما به تلویزیون بر عادات تماشای تلویزیون فرزندتان تأثیر می گذارد. بیشتر برنامه های کودکان بدون حضور والدین دیده می شود در حالی که بیشتر برنامه های بزرگسالان با حضور کودکان تماشا می گردد.

منابع: سایتهای دکتر سلام- دانشنامه فرزند- دنیای سلامت-سایت دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار و ایران ارتوپد

 

 

ماهنامه الکترونیکی سیب / مرداد 97

 

 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  3
کل بازديد:  136
بازدیدکنندگان برخط:  1