نشریه الکترونیکی سیب/شماره 62/دی 96
هوای پاک در حقوق بین الملل
 

محمد کاظمی

   

هوای پاک امانت فرزندانمان است نه ارث پدرانمان، رسم امانت داری را فراموش نکنیم

  آلودگی هواکه از زمان انقلاب صنعتی به تدریج به صورت یک معضل جوامع درآمده است همچنان به عنوان یک عامل عمده زیان‌آور برای سلامت و حیات انسان و تمام اجزای سازنده محیط زیست شناخته می‌شود. این در حالی است که مبارزه با آلودگی هوا حداقل به صورت موردی از سال‌ها قبل و به صورت قانونگذاری داخلی (در بعضی از کشورها از قرن نوزدهم و در اکثر کشورها از نیمه اول قرن بیستم) شروع شده است. در نیمه دوم قرن بیستم و با انتشار نتایج تحقیقات پیرامون پیامدهای آلودگی هوا بر انسان و محیط زیست، کشورها به این نتیجه رسیدند که مبارزه با این معضل فقط از طریق همکاری بین‌المللی مقدور خواهد بود. نتیجه این اتفاق نظر، برگزاری کنفرانس‌ها و عقد معاهدات بین‌المللی متعدد با هدف حفاظت از محیط زیست به طور عام یا مبارزه با آلودگی هوا به طور خاص بود.

 سازمان جهانی بهداشت در اوایل قرن حاضر اعلام کرد که به دلیل آلودگی هوا سالانه بیش از ۳ میلیون انسان در سراسر جهان جان خود را از دست  می دهند. میزان مرگ ومیر ناشی از آلودگی هوا بنابر پیش بینی این سازمان در پایتخت کشورهای در حال توسعه به مراتب بیشتر از سایر کشورها خواهد بود؛ چرا که به موازات گسترش آلودگی در این شهرها، امکانات بهداشت عمومی در آنها گسترش پیدا نمی کند. از میان پرجمعیت ترین مناطقی که با آلودگی هوا مواجه هستند، ۱۲ کلان شهر در قاره آسیا قرار دارند که وضعیت آلودگی هوا در آنها بحرانی توصیف شده است. تهدیدات محیط زیست از سوی دولت ها را می توان معلول دو علت عمده دانست که عبارتند از «توسعه یافتگی» و «توسعه نیافتگی». در کشورهایی که از نظر توسعه­یافتگی جزو کشورهای پیشرو محسوب می­شوند، فعالیت­های صنعتی و تجاری گسترده، عامل اصلی آلودگی فضای پیرامون جوامع انسانی است. تولید انبوه گازهای گلخانه ای در کارخانه های بزرگ، دفع فاضلاب جمعیت انبوه شهری، استفاده از کودهای شیمیایی برای تولید گسترده محصولات کشاورزی و غیره موارد مهمی هستند که در کشورهای پیشرفته منابع مهم آلودگی محسوب می شوند. این در حالیست که وضعیت در کشورهای در حال توسعه به عکس است. استفاده از تجهیزات صنعتی مستهلک و اغلب وارداتی، استفاده از سوخت نامرغوب در وسایط نقلیه، حمایت و استقبال نکردن از  امکاناتِ حمل و نقل عمومی و استفاده از سوخت های فسیلی در مقیاس وسیع از عوامل عمده آلودگی در کشورهای در حال توسعه است.

 در دهه های ۱۹۶۰ و۱۹۷۰میلادی، با افزایش تعداد وسایل نقلیه در سطح اروپا، میزان آلودگی در این قاره به شدت افزایش پیدا کرد. این موضوع موجب شد تا دولت های عضو اتحادیه اروپا تحت فشار سازمان های غیر دولتی فعال در زمینه حمایت از محیط زیست، به اقداماتی حقوقی برای مبارزه با آلودگی هوا در این قاره دست بزنند. یکی از اولین توافقات بین المللی در سطح اروپا، صدور اعلامیه -اصول کنترل آلودگی هوا- از سوی شورای اروپا در سال ۱۹۶۸ بود. مقدمه این اعلامیه اشعار می دارد:"همانگونه که هوای پاک برای سلامتی بشر ضروری است،حفظ کیفیت طبیعی آن، به منظور حفاظت از حیات انسانی و صیانت از محیط زیست پیرامون وی نیز ضروری است".



ماهنامه الکترونیکی سیب /دی 96
 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  2
کل بازديد:  207
بازدیدکنندگان برخط:  1