نشریه الکترونیکی سیب/ شماره 61/ آذر 96
خشم چیست؟







فاطمه سکندر پور - لیلا مسعودی 

خشم عکس‌العمل طبیعی در برابر تهدید، خطر و ... است که به ما این اجازه را می‌دهد که در شرایط بحرانی از خود دفاع کنیم و مانند سایر احساسات، نشانه سلامت و تندرستی و عواطف انسانی می‌باشد. بنابراین عصبانیت برای بقا و پایداری انسان‌ها ضروری و اجتناب ناپذیر است و نظیر سایر احساسات انسان با ویژگی‌های روانشناسی اشخاص تغییر می‌کند. خشم می‌تواند عصبانیت و ناراحتی جزیی یا در نوع حاد آن واکنشی جنون‌آمیز باشد. هنگامی که عصبانی می‌شوید آثار فیزیولوژیک خشم در بدن ظاهر می‌شود، ضربان قلب، فشار خون و میزان ترشح هورمون‌ها افزایش می‌یابد. همچنین واکنش‌های رفتاری را به دنبال دارد که اگر از کنترل خارج شود، می‌تواند پیامدهای ناگوار در محیط کار، روابط شخصی و در تمامی عرصه‌های زندگی شما به وجود آورد.

کنترل خشم چیست و از چه راهی امکان پذیر است؟

مهارت کنترل خشم با تکنیک‌هایی چون حواس پرتی، سرکوب، چراغ راهنما و...به ما کمک می‌کند از عواقب واکنش‌های رفتاری ناشی از عصبانیت جلوگیری کنیم.

ما شاید نتوانیم از روبرو شدن با حوادثی که باعث خشم ما می‌شوند اجتناب کنیم یا نتوانیم آنها را تغییر دهیم، اما می‌توانیم بیاموزیم که چگونه واکنش‌های خود را کنترل کنیم. داشتن مهارت‌ کنترل خشم می‌تواند ما را از پیامدهای پیش بینی نشده و ناگوار ناشی از واکنش‌های ناگهانی ناشی از عصبانیت در موقعیت‌هایی که احساس خشم را در ما بیدار کرده‌اند محافظت کند.

رسول خدامی فرمایند:

خشم از شیطان و شیطان از آتش افریده شده است و اتش با آب خاموش میشود پس هر گاه یکی از شما به خشم آمد وضو بگیرد.

کمال دلیری آن است که کسی خشمگین شود و خشمش شدت بگیرد و چهره اش سرخ شود و موهایش بلرزد. اما بر خشم خود چیره گردد.


امام علی(ع)می فرمایند:

خشم همنشین بسیار بدی است عیب ها را آشکار بدی ها را نزدیک وخوبی ها را دور می‌کند

تواناترین مردم در تشخیص درست کسی است که خشمگین نشود.

امام صادق(ع) می فرمایند:

کسی که هنگام خشم خوددار نباشد از ما نیست.

هر کس سه بار بر تو خشم گرفت  ولی به تو بد نگفت او را برای خود به دوستی انتخاب کن.

مومن چون خشمگین شود خشمش او را از حق بیرون نبرد و چون خشنود شود خشنودیش او را به باطل نکشاند و چون قدرت یابد بیش از حق خود نگیرد.

چرا خشمگین می‌شویم؟

تحقیقات نشان می‌دهد كه در بیشتر مواقع علت اصلی خشم، ناكامی است. ناكامی حالتی است كه فرد به دلایلی نتواند به خواسته خود برسد. عللی كه معمولاً افراد برای خشمگین شدن خود بیان می‌كنند عبارت است از:

·         قطع شدن یک كار مورد علاقه

·         مورد ظلم واقع شدن

·         مسخره یا تحقیر شدن

·         قرار گرفتن در معرض پرخاشگری از طرف دیگران

·         مورد بی‌اعتنایی یا بی‌توجهی قرار گرفتن

·         گول خوردن

·         آسیب دیدن از طرف دیگران (عمدی یا غیر عمدی)

·         وجود مانع در دست یابی فرد به اهداف خود

·         وجود ضعف یا ناتوانی فرد در بکارگیری مهارت‌های زندگی

·         رفتارهای غیرمنصفانه و تبعیض‌آمیز

·         محدودیت‌های شدید

·         بی‌توجهی به نیازهای فرد

·         تحمیل عقاید

·         زورگویی و دروغگویی

مراحل کنترل خشم 

کنترل کردن خشم طی مراحلی امکان‌پذیر است. مرحله اول در مهارت کنترل خشم خودآگاهی هیجانی است که طی این مرحله دو عمل مهم صورت می‌گیرد:

1.با گفتار درونی حالت هیجانی را در خود تشخیص دهیم.

2.سعی کنیم به علت عصبانیت خود پی ببریم.

مرحله دوم در مهارت کنترل خشم خنثی کردن خشم است که برای آن به روش‌هایی احتیاج داریم که برخی اثر طولانی مدت دارند و برخی کمک می‌کنند تا سریع به خنثی کردن خشم کمک کنند. در ادامه ابتدا به برخی از روش‌های کوتاه مدت و بعد به روش‌های بلند مدت در کنترل خشم اشاره می‌کنیم.

·         خشم خود را خالی نکنید

·          ایجاد تنوع در کنترل خشم

·         شیر اطمینان

·         تنفس عمیق

·         حواس پرتی

·         ابراز کردن

·         سرکوب کردن خشم

·         آرام کردن

شیوه‌های بلندمدت در کنترل خشم

این شیوه ها موجب می‌شوند قبل از اینکه فرد وارد موقعیت‌های خشم‌برانگیز شود با تمرین و ممارست بتواند مانع از آن شود که کنترل خشم از دست او خارج شود. برخی از شیوه‌های بلند مدت شامل:

1. ورزش‌های هوازی

2. آرمیدگی

3. پیش‌بینی

4کم اثر کردن احساسات منفی

ویژگی‌های افراد ماهر در کنترل خشم

افرادی که در موقعیت‌های خشم‌برانگیز به خود و به فرد مقابل آسیب وارد نکرده و تا حد ممکن سعی می‌کنند که به حق و حقوق خود برسند، افرادی هستند که:

1.        مراقبند که خشم به پرخاشگری مبدل نشود، و به زور متوسل نمی‌شوند.

2.       بدون متهم کردن فرد مقابل، مسؤولیت احساسات خود را می‌پذیرند.

3.        به‌جای قضاوت درباره شخصیت فرد مقابل، در مورد موقعیت خشم‌برانگیز صحبت می‌کنند.

4.       سعی می‌کنند که احساس خشم به درازا نکشد.

5.       می‌توانند با فرد مقابل بدون اینکه کنترل خود را از دست بدهند صحبت کنند. سعی می‌کنند حرف‌هایی بزنند که بعد از عصبانیت از گفتن آن‌ها پشیمان نشوند.

داشتن مهارت کنترل خشم به ما کمک می‌کند تا بتوانیم احساسات ناشی از عصبانیت و هم تحریکات جسمانی که خشم باعث به وجود آمدن آنها می‌شود را کاهش دهیم.

 

گردآوری: مجله اینترنتی ستاره

 http://dostan1815.blogfa.com







نشریه الکترونیکی سیب/ آذر 96

 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  1
کل بازديد:  743
بازدیدکنندگان برخط:  1