نشریه الکترونیکی سیب/ شماره 61/ آذر 96
مدیریت روابط عمومی 24
 
قسمت 24

نقش، كاركرد و تأثيرات وسايل ارتباط اجتماعي


طیبه اله پناه زاده

 تعريف و كاركرد رسانه هاي جمعي:

طبقه بندي دقيق نقشه هاي اجتماعي ارتباطات را براي نخستين بار هارولد دي. لاسول. محقق آمريكايي در مقاله اي كه در سال 1948 در اين باره نوشت، مطرح كرد. وي در اين مقاله، سه نقش اساسي نظارت بر محيط (نقش خبري)، ايجاد و توسعه همبستگي هاي اجتماعي (نقش تشريحي) و انتقال ميراث فرهنگي (نقش آموزشي)، براي وسايل ارتباط جمعي در نظر گرفت. چند سال بعد، چارلز رايت، محقق آمريكايي، نقش اجتماعي ديگري در مورد ايجاد سرگرمي (نقش تفريحي)، به نقش هاي قبل اضافه كرد.

  • نقش نظارت بر محيط و ضرورت هماهنگي افراد با دگرگوني هاي جامعه، لزوماً انتشار اخبار را توجيه مي كند كه يكي از نقش هاي اصلي وسايل ارتباط جمعي در جوامع سرمايه داري است، در اين جوامع با وجود آزادي اطلاعات، اخبار هميشه هماهنگ با نظام موجود و مصالح آن انتشار مي يابند.
  • ضرورت تكميل اخبار و تجزيه و تحليل و تفسير خبري و به طور كلي آموزش عمومي، در نقش دوم قرار مي گيرد، در اين زمينه هم تفسيرها از زمينه كلي سياست هاي خبري جدا نيستند و با مصالح نظام هماهنگي دارند.
  • در نقش سوم، معيارها و ارزش هاي خاص جوامع ليبرال غربي و از آن جمله، عقايد مربوط به دموكراسي، آزادي فردي، حقوق بشر و نظاير آن، براي انتقال ميراث فرهنگي ترويج مي شوند.
  • نقش سرگرم كننده وسايل ارتباط جمعي، كه بيش از پيش مورد توجه گردانندگان وسايل ارتباط جمعي است با توجه به همه جاذبه هاي ظاهري آن، با غير سياسي كردن جوامع و بي اعتنا ساختن مردم به امور عمومي، بيشترين آثار منفي را پديد مي آورد.
  • تكيه بر نقش ها و كاربردهاي اجتماعي وسايل ارتباط جمعي، در مطالعات و تحقيقات ارتباطي چند دهه اخير درباره جهان سوم، تأثير فراوان باقي گذاشته است. در اين زمينه نظريه مشهور دانيل لرنر آمريكايي درباره نوسازي جهان سوم و نقش قاطع وسايل ارتباط جمعي در پيشرفت كشورهاي در حال توسعه ـ‌ كه در كتاب معروف او به نام «گذر از جامعه سنتي: نوسازي خاورميانه» (1958). تشريح شده است ـ اهميت خاص دارد. وي ارتباطات جمعي را عامل اصلي تحرك جوامع «سنتي» و تبديل انسان هاي «سنتي» به انسان هاي «متجدد» معرفي مي كند و با تأكيد بر ضرورت گسترش چند عامل مهم «نوسازي» مانند «شهرنشيني»، «سوادآموزي»، «استفاده از وسايل ارتباط جمعي» و «مشاركت اقتصادي و سياسي»، براي كشورهاي جهان سوم نيز بر اساس تجربيات چند قرني كشورهاي غربي در راه نيل به «تجدد» و «دموكراسي»، همان راه واحد، ولي بسيار سريع تر «تجدد طلبي» و «مشاركت جويي» را توصيه مي كند.

در اين اثر توجه خاصي كه در مطالعات «فراگرد ارتباط» به دريافت كنندگان پيام شده است، مفهوم «همگرايي»، كه معرف استنباط ها و ادراك هاي مشترك افراد در مورد موضوع ها و مسايل معين است نيز اهمیت خاص يافته است، با تكيه بر اين مفهوم، گفته مي شود كه هر چه ميزان همگرايي افراد بيشتر باشد، جريان ارتباط بين آن ها مؤثرتر مي شود.

ادامه دارد...

 

منبع : مقدمه ای بر: اصول و مبانی ارتباطات (انسانی ـ جمعی) دکترغلامرضا آذری

 
 


 

ماهنامه الکترونیکی سیب /آذر  96


 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  1
کل بازديد:  287
بازدیدکنندگان برخط:  1