نشریه الکترونیکی سیب/ شماره 61/ آذر 96
علل نارس شدن نوزادان
    


دکتر سمیرا - فرزانه رمضانی 

نوزاد نارس به نوزادی گفته می شود که قبل از هفته 37 بارداری متولد شود. علل مختلفی برای نارس شدن نوزادان وجود دارد. احتمال نارس بودن نوزادان در چند قلوزایی بسیار زیاد است. در سال های اخیر، به دلیل افزایش بارداری های مصنوعی، میزان نوزادان نارس نیز زیاد شده است. نارسی با افزایش مرگ و میر و بیماری‌های نوزادی همراهی دارد.

 

 در بارداری های مصنوعی، احتمال چند قلوزایی بیشتر می شود. در چند قلوزایی احتمال تولد زودتر از موعد (زایمان زودرس) بیشتر می شود و میزان زایمان زودرس نیز بیشتر می شود.

  مشخصات نوزاد نارس

- چربی کم زیر پوست

- پوست نازک و براق و صورتی رنگ

- تعداد موهای کم بدن

- گوش بسیار نرم

- بافت پستان رشد نیافته

- در نوزادان پسر ممکن است کیسه بیضه پایین نیامده باشد و یا کیسه بیضه، بسیار کوچک باشد.

- ضعف در مکیدن شیر

-در نوزادان نارس، اندام های بدن مثل ریه و مغز کامل رشد نکرده اند و در تنظیم حرارت بدن و تنظیم سطح قند خون، دچار مشکل هستند و سیستم ایمنی بدن آن‌ها رشد نیافته است.

 

علل تولد نوزاد نارس و کم وزن هنگام تولد

*عوامل جنینی (حاملگی چند قلویی، زجر جنینی)

*علل جفتی (اختلال عملکرد جفت و جفت سر راهی)

* علل رحمی (رحم دوشاخ، سرویکس نارسا)

* علل مادری (پرفشاری خون و مسمومیت حاملگی، بیماری های مزمن مادر)

*آسیب و صدمه به مادر و جنین (تروما)

*فاصله کوتاه بین حاملگی ها

*عفونت ادراری (باکتریهایی) آشکار یا بدون علامت در مادر

*پایین بودن سطح اجتماعی، اقتصادی در خانواده به دلیل افزایش میزان سوء تغذیه، مراقبت ناکافی قبل از تولد نوزاد، سوء مصرف دارو، کم خونی مادر و بیماری مادر و ...

*سابقه سقط، مرده زایی و تولد نوزاد نارس

 

 پیشگیری از تولد نوزاد نارس

-بهترین راه پیشگیری از تولد نوزاد نارس، مراقبت از مادر باردار و حفظ سلامت او می باشد.

-مادر باردار باید رژیم غذایی مناسب داشته باشد.

-از مصرف مواد مخدر و الکل و دخانیات خودداری کند.

-اگر درد زایمان در خانم بارداری زودتر از موعد مقرر فرا رسید، باید سریعاً به پزشک خود اطلاع دهد و در صورت صلاحدید پزشک، زایمان را با متوقف کردن انقباض های رحم به تعویق بیندازد.

 

 مشکلات نوزاد نارس

احتمال ابتلا به مشکلات شنوایی و بینایی در نوزادان نارس بیشتر است.

 برخی از نوزادان نارس به نوعی دچار مشکلات در رشد و تکامل مغز می باشند که می تواند اختلالات یادگیری را در سنین بالاتر برایشان به وجود آورد.

 

 مراقبت از نوزاد نارس

خیلی از مادران انتظار ندارند که نوزاد نارس به دنیا آورند، اما والدین باید بدانند که به محض تولد نوزاد نارس چه کارهایی انجام دهند.

 

نوزادان نارس پس از تولد در بخش مراقبت های ویژه نوزادان (NICU) در بیمارستان بستری می شوند.

 

کارهایی که برای مراقبت کافی از نوزاد نارس باید انجام داد شامل موارد زیر است:

 * گرم کردن: بسیاری از نوزادان نارس، فاقد چربی زیر پوست به مقدار کافی می باشند، در نتیجه نمی توانند گرما را در بدن خود نگه دارند. به همین دلیل در بخش مراقبت های ویژه در داخل اتاقک پلاستیکی قرار می گیرند و گرما برایشان فراهم می شود و یا توسط نور لامپ گرم کننده ای که به سمت تخت نوزاد می تابد، گرمای بدنشان تأمین می شود.

 

* نیازهای غذایی: نوزادان نارس معمولا می توانند هم از شیر مادر و هم از شیر خشک تغذیه کنند، اما شیرمادر بیشتر توصیه می شود، زیرا این نوزادان به دلیل نارس بودن، بیشتر در معرض ابتلا به انواع عفونت ها می باشند و شیر مادر به دلیل پروتئین های ویژه ای که دارد این امکان را به نوزاد می دهد تا از این عفونت ها محفوظ بماند و سریع تر رشد کند.

 

*در بیشتر نوزادان خیلی نارس به دلیل مشکلات تنفسی و بلع،  لوله ای در داخل بینی و یا داخل معده قرارمی دهند تا شیر بتواند به راحتی به معده این نوزادان وارد شود. پزشک بر روند ورود شیر به معده آنها نظارت دارد تا اگر مشکلی پیش آمد آن را برطرف کند.

 

 * افزایش بیلی روبین خون : بیشترنوزادان نارس پس از تولد، به دلیل تجمع بیلی روبین به زردی مبتلا می شوند. در صورتی که زردی درمان نشود و سطح بیلی روبین پایین نیاید، می تواند به مغز نوزاد آسیب برساند. در صورت لزوم، نوزاد مبتلا به زردی را در دستگاه و زیر نور لامپ های خاصی قرار می دهند تا زردی برطرف شود.

 

 * آپنه یا مشکل نفس کشیدن: بسیاری از نوزادان نارس در تنفس خود دچار مشکل هستند، زیرا به دلیل زایمان زودرس، ریه ها و دستگاه تنفسی آن‌ها فرصت رشد کافی پیدا نکرده اند.

* نوزادان نارس کم وزن هستند و تمامی نیازهای خود را از بدن مادر دریافت نکرده اند بنابراین از نوزادان نارس در دستگاه های ویژه ای مراقبت می شود.

 

توصیه های بسیار مهم برای تغذیه نوزادان

نکات تغذیه ای:

   نوزادانی که قبل از 34 هفته به دنیا می آیند معمولاً ازنظر تغذیه با شیشه یا استفاده از شیر مادر ناتوانی دارند. این مشکل به دلیل تنظیم نشدن همزمان فرآیندهای بلع، تنفس و مکیدن است.

مشکلات دیگری ممکن است با مکیدن شیر مادر نوزاد تداخل داشته باشد که شامل موارد زیر است:

• مشکلات تنفسی

• سطح پایین اکسیژن

• مشکلات جریان خون

• عفونت خونی

 

    نوزادان نارسی که بسیار کوچک یا بیمار هستند ممکن است نیاز به دریافت مواد غذایی و مایعات از طریق تغذیه وریدی داشته باشند. با قوی ترشدن نوزاد، او قادر خواهد بود شیر  را از طریق لوله ای دریافت کند که از دهان یا بینی تا معده اش می رود. این نوع تغذیه (گاواژ) نامیده می شود. مقدار گاواژ به تدریج افزایش می یابد. این روند تدریجی احتمال بروز عفونت روده در نوزاد را کاهش می دهد. نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می شوند کمتر در معرض عفونت روده قرار می گیرند. نوزادانی که در هفته 34 یا بعد از آن متولد می شوند، معمولاً می توانند از شیشه شیر یا شیر مادر استفاده کنند. با این حال شیر مادر برای آن ها در ابتدا آسان تر است؛ زیرا با استفاده از شیشه شیر ممکن است نتوانند جریان شیر شیشه را تحمل کنند و دچار وقفه تنفسی شوند.

 

نیازهای تغذیه ای

·  نوزادان نارس در حفظ تعادل مایعات بدن خود ناتوان هستند. این نوزادان ممکن است دچار کم آبی یا پرآبی شوند.

• این نوزادان ممکن است آب بیشتری از راه پوست یا سیستم تنفسی خود به نسبت نوزادان دیگر از دست دهند.

• کلیه های نوزادان نارس به حدی رشد نکرده است که تعادل آب را در بدن حفظ کند.

• در  بخش مراقبت های ویژه نوزادان میزان ادرار نوزاد  تحت نظر قرار  می گیرد تا از تعادل دفع آب از بدن نوزاد و دریافت مایعات اطمینان حاصل نمایند.

• همچنین با بررسی های  آزمایشگاهی  اختلالات  الکترولیتی و قند خون ، انمی و ...  تشخیص و سپس درمان میشود.

 

بهترین تغذیه برای نوزادان نارس

·  برای نوزادانی که زود متولد می شوند و وزن تولد آن ها بسیار کم است شیر مادر نوزاد، بهترین نوع تغذیه است.

• شیر مادر نوزاد، باعث حفاظت نوزاد در مقابل عفونت و مرگ ناگهانی می شود.

• در صورت نیاز به استفاده از شیر کمکی، فورمولاهای (شیرخشک های) مخصوص نوزادان نارس به کار می رود. این فورمولاها دارای چربی و پروتئین بیشتر است تا نیازهای نوزاد نارس در حال رشد را تأمین کند. 

·  نوزادان نارس به اندازه کافی در رحم نمانده اند تا مواد غذایی را که نیاز دارند ذخیره کنند. بنابراین نیاز به مکمل های غذایی دارند.

• نوزادانی که از شیر مادر استفاده می کنند نیاز به استفاده از مکمل غنی کننده شیر مادر دارند که با شیر مادر مخلوط شود. این مکمل به آنها پروتئین، کالری، آهن، کلسیم و ویتامین بیشتری می دهد.

• نوزادانی که از فرمولا برای آن‌ها استفاده می شود نیاز به دریافت مکمل های ویتامین های A، C، D، و فولیک اسید دارند.

• بعضی نوزادان حتی بعد از مرخص شدن از بیمارستان نیاز به دریافت مکمل های غذایی دارند.

منبع: سایت دکتر سلام



ماهنامه الکترونیکی سیب /آذر 96

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  1
کل بازديد:  331
بازدیدکنندگان برخط:  1