نشریه الکترونیکی سیب/ شماره 60/ آبان 96
نقش خانواده و ارتباطات اجتماعی





مهشید غلامی طارمسری - داریوش بوستانی

·   چرا بعضي افراد در برابر ناملايمات زندگي خم مي شوند در حاليكه بعضي ديگر با موفقيت، مصائب و مشكلات را پشت سر مي گذارند؟·        

·         چرا بعضي افراد براي بيمار شدن، مستعدتر هستند؟

·         چرا بعضي از بيماران كامل‌تر و بهتر از ديگران بهبود مي يابند؟

ميزان حمايت از "شبكه اجتماعي فردي" در افراد، متغّیر بسيار مهمي در مقابله با فشارهاي رواني است .افرادي كه ارتباطات فعال و صميمي با ديگران دارند اوضاع بهتري دارند. ارتباطات سالم، با اهميت و پايدار خانوادگي يا دوستانه براي فرد ايجاد سلامتي مي‌كند . برعكس افراد با ارتباطات ضعيف، ناپايدار و يا شكست خورده استعداد بيشتري براي ابتلا به بيماري‌هاي فيزيكي و رواني دارند .

حمايت اجتماعي -در حمايت اجتماعي چه چيزي نهفته است؟

حمايت اجتماعي اين‌گونه تعريف شده است:  وجود ديگران يا وجود امكانات به‌وسيله آنان، قبل، به هنگام و بعد از واقع هاي كه ايجادكننده فشار رواني است. بنابراين، حمايت اجتماعي شامل كمك و آرامشي است كه كسي از يك رابطه پايدار و مداوم با يك نفر يا يك گروه مي گيرد. اين حمايت مي‌تواند مادي مانند پول يا غذا يا غيرمادي مانند محبت، مقبوليت و تشويق باشد.

سيستم­هاي حمايتي، منابع ارتباطي هستند. با در نظر گرفتن وضعيت خانواده و شبكه اجتماعی يك فرد، منابع ارتباطي مي­تواند شامل همسر، والدين، برادرها و خواهرها و همسران آن‌ها، پزشك يا روانپزشك، همسايه­ها، همكاران، دوستان، هم باشگاهي ها، مسجد، كليسا و روابط مذهبي و يك شخصيت روحاني باشد . درجه و ميزان كمك اين رابطه ها به سه عامل زير بستگي دارد:

1-      تعداد افراد حمايتگر)همسر و خواهران و برادران و ..(

2-      حضور افراد حمايتگر و يا دسترسي داشتن به آن‌ها (از طريق ملاقات هاي شخصي، تلفن و يا نامه نگاري ...

3-        مقدار رضايت بدست آمده از شخص حمايتگر (كيفيت رابطه)

مراقبت ها و ارتباطات عاطفي ايجاد شده توسط حمايت‌هاي اجتماعي در سلامتي و طولاني شدن عمرمي توانند بسيار مؤثر باشند.  يك مطالعه دراز مدت آينده­نگر در مورد طول عمر كه در آلامداي كاليفرنيا (ALAMEDA CALIF) انجام گرفته است به اين نتيجه رسيده كه در افرادي كه كمترين ارتباطات اجتماعي  را دارند، مرگ و مير ناشي از كم خوني عضلاني قلب دو تا سه برابر بيشتر از افرادي است كه بيشترين روابط را دارند. وضعيت اين افراد در يك دوران پنج تا نه سال مورد مطالعه و بررسي بوده است.

در همين تحقيق، مشخص شد كه جدايي و شكست در ارتباطات اجتماعي در اين نه سال بين افراد مزبور، خطرپذيري مرگ و مير ناشي از كم خوني عضلاني قلب را افزايش داده است.

همچنين تحقيق فوق  به اين نتيجه رسيد كه ارتباطات زيادتر رابطه بين افزايش فشار خون و خطر مرگ و مير ناشي از كم خوني عضلاني قلب را تعديل مي‌كند . در فنلاند شرقي نيز نتايج كاملا مشابهي از چنین تحقيقی بدست آمده است.

چطور مي‌توانيم رابطه بين روند بيمار شدن و روابط شخصي را توجيه كنيم؟

احساس بي پناهي، افسردگي و قادر نبودن به اظهار عواطف به وابسته يا وابستگان نزديك با سرعتِ گسترش بيماري ارتباط مستقيم دارد . ناتوانی در مقابله موفق با وقايع ايجاد كننده پريشاني رواني مي تواند با تغييراتي در سلول هاي عصبي پيام رسان در مركزسيستم عصبي و تغييرات دوره اي هورموني همراه باشد . اين تغييرات به طور مستقيم يا غيرمستقيم فعاليت هاي ايمني و مكانيسم هاي مقابله با بيماري‌ها را در بدن به مخاطره مي اندازند.

مدل هاي مختلفي مي‌تواند رابطه بين فشار رواني، ارتباط اجتماعي و سلامتي را توجيه و تفسير کند.

مدل ارتباط مستقيم: این مدل می گوید شخصي كه شبكه حمايتي بسيار خوبي دارد سلامتي فيزيكي و رواني بهتري از شخص فاقد اين حمايت ها را دارد .

مدل ارتباط غيرمستقيم : در این مدل فرض بر اين نيست كه شبكه حمايت اجتماعي مستقيماً از بيماري جلوگيري مي كند بلكه حمايت اجتماعي سد يا عاملي است كه بر بيماري اثر مي‌گذارد، همانطور كه در بعضي از تحقيقات در مورد سرطان نشان داده شده است .

شخصي كه با واقعه اي در زندگي مواجه مي شود كه فشار رواني برايش ايجاد كرده يا بيمار شده است، چنانچه بتواند براي خود منابع حمايتي قوي ايجاد کند، امكان اثرات منفي فشار  روانیِ بيماري راكاهش خواهد داد. وقتي يك واقعه با خود، فشار رواني به همراه مي آورد، شخصي كه از حمايت‌هاي اجتماعي كمتري برخوردار است احتمال بيشتري دارد كه بدنبال كمك، حمايت و اطلاعات برود .

اين احساس حمايت، وابستگي و عطوفت  يك احساس دوست داشتن و دوست داشته شدن اثرات سلامتي بخش بسيار مهمي دارد ولی چطور عشق مي‌تواند در از بين بردن بيماري به بدن كمك كند؟ چه اثرات شاخصي بر سيستم ايمني بدن نتيجه اين ارتباط، محبت و حمايت است؟


 

 

صفحه بعد


نشریه الکترونیکی سیب/ آبان 96

 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  3
کل بازديد:  580
بازدیدکنندگان برخط:  1