نشریه الکترونیکی سیب/ شماره 60/ آبان 96





ماندانا سلاحی

چهار صد سال پیش، John Donne شاعر و کشیش معروف اعلام کرد :هیچ کسی جزیره نیست در زمان او این سخن درستی بود وبا توجه به اینکه جامعه روز به روز در حال پیچیده تر شدن است امروزه نیز حرف او صحیح می باشد.مطالعات در عصر مدرن نشان داده است که ارتباطات اجتماعی می تواند سبب بهبود سلامتی بیماران شودو افراد دارای  تعاملات اجتماعی قوی،نسبت به افرادگوشه گیر و انزوا طلب از نظر سلامتی شرایط بهتری دارند.

پی بردن به اینکه روابط و تعاملات چهره به چهره چگونه می تواند در بهبود سلامتی مؤثر باشد  کار ساده ای است اما این بررسی نشان می دهد که اثرات تعاملات اجتماعی بسیار فراتر از روابط خانوادگی است. برخی از این اثرات می تواند سبب بهبود سلامتی و برخی دیگرمی‌توانند مضر باشد. از همین رو این تحقیقات می‌تواندبه ارتباطات اجتماعی معنای جدیدی ببخشد.




گسترش مشکلات سلامت در جامعه:

چاقی یکی از معضلات مهم سلامتی در ایالات متحده آمریکا است. تاآنجا که از هر سه آمریکایی دو نفر مبتلا بهاضافه وزن یا چاقی هستند. این مشکل تا حدی است می توان آن را به عنوان یک شیوع مطرح کرد.

واضح است که عوامل زیادی در افزایش چربی های دور شکم تاثیر دارند از جمله کم تحرکی و دردسترس بودن غذاهای پرکالری. اما آیا روابط و تعاملات اجتماعی هم می تواند در این امر موثر باشد؟ یا به عبارت دیگر اضافه وزن و چاقی می تواند یک بیماری مسری قلمداد شود؟ در عین ناباوری، مطالعات نشان داده است که جواب این سوال مثبت است.



در بررسی محققان دانشگاه هاروارد و دانشگاه کالیفرنیا بر روی 12067 نفر ازسال1971 تا 2003 که به عنوان بخشی از مطالعاتبر روی سلامت قلب فرامینگهام منتشر شده در دسامبر 2011بوده، نشان داده است که اگر یکی از فرزندان مبتلا به چاقی باشند، احتمال آن که خواهر یا برادر او نیز مبتلا به چاقی شود  40 درصد افزایشمی یابد. در ابتدا احتمال داده می شود این افزایش وزن به دلیل اشتراک در عوامل ژنتیکی باشد،اما حقیقت چیز دیگری است زیرا در بین زوج ها هم اگر یکی از آن‌ها چاق باشند احتمال چاقی دیگری تا 37 درصد افزایش می یابد.مشترک بودن  وعده های غذایی، سبک وعادت های زندگیمی تواند این ارتباط را توضیح دهد.اما دانشمندان همچنیندریافته اند که اگر یک فرد دوست چاقی داشته داشته باشد احتمال اینکه خود فرد هم به چاقی مبتلا شود و یا تمایل به چاق شدن پیدا کند 57 درصد خواهد بود. این اثرات به شباهت موقعیت اجتماعی افراد بیشتر از نزدیک بودن موقعت مکانی آن‌ها بستگی دارد. به همین علت صرف نظر از این‌که دوستان در چه فاصله ای از هم زندگی می کنند بر یکدیگر تأثیر خواهند گذاشت.

 از سویی دیگر نیز دوستان هم جنس تأثیر بیشتری بر روی یکدیگر دارند. برای مثال فردی که دوستی هم جنس با تجربه ی چاقی داردافزایش 100درصدی را در تمایل به چاق شدن نشان می دهد و اگر تجربه ی چاقی در هر دو طرف مشترک باشد این احتمال به 171 درصد افزایش می یابد.



چرا چاقی در اجتماع افزایش پیدا کرده است؟

محققان به صورت ویژه‌ای الگوی غذایی، ورزش و مصرف سیگار را در جامعه نمونه ی فارمینگهام مورد مطالعه قرار دادند که در انتها گسترش چاقی را بسیار فراتر از تأثیر ژنتیک یا حتی مشترک بودن شرایط محیطی دانستند و ارتباطی نیز بین گسترش چاقی و مصرف سیگار پیدا نکردند.

اگر چه محققان بطور واضح و کامل علت شیوع و گسترش چاقی را درنیافته اند اما تأثیر روابط اجتماعی و دوستی ها تا حد زیادی این امر را توجیه می کند.اگر شخصی ببیند که دوستش در حال چاق شدن است او این اتفاق را امری طبیعی یا حتی اجتناب ناپذیر می پندارد.و از سویی دیگر نیز وقتی فردی متوجه شود که دوستش به محض افزایش وزن شروع به ورزش کردن و کم کردن کالری دریافتی خود می کند، او نیز همین کار را خواهد کرد.

این نظریه که مدعی ست چاقی می تواند مسری باشد، شاید باعث گردد که مردم بگویند’’ تو باعث چاقی من هستی‘’. اما تحقیقات مشابهی نیز نشان داده اند که فعالیت ها و افکار مثبت هم می توانند با همین سازوکار در جامعه انتشار یابند.

 

http://www.health.harvard.edu/staying-healthy/social-networks-and-health-communicable-but-not-infectious

 



 
 



ماهنامه الکترونیکی سیب / آبان 96

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  4
کل بازديد:  410
بازدیدکنندگان برخط:  1