نشریه الکترونیکی سیب/ شماره 60/ آبان 96
تعریف آسم





زهرا جهاندارپور – مژگان وطن پرست – زهرا احرامپوش – الهام رضاییان فرد

 

آسم واژه ای یونانی است و بیانگر بیماری است که در آن علایم مکرر سرفه، تنگی نفس همراه با خس خس سینه و احساس خفقان وجود دارد.

 آسم بیماری التهابی مزمن و غیرواگیر ریه است. مزمن به این معنا که بیماری همیشه وجود دارد حتی زمانی که بیمار احساس ناخوشی ندارد. این بیماری تحت تاثیر عوامل ژنتیکی و محیطی بروز می کند.

علت دقيق و اصلي اسم هنوز نامشخص است ولي آنچه كه تاكنون روشن شده ،‌نشان مي دهد كه آسم محصولي از تركيب عوامل محيطي ،‌سبك و نحوه زندگي و خصوصيات زيستي و ذاتي فرد مي باشد .

اگر افراد خانواده سابقه انواع آلرژي ها (اگزما،‌آلرژي بيني ،‌آلرژي غذايي و آسم ) را داشته باشند احتمال بروز آسم در ساير افراد آن خانواده بيشتر مي شود . همچنين تماس با عواملي چون دود ‌سيگار ،‌عوامل عفوني ويروسي و بعضي مواد حساسيت زا ممكن است دچار آسم شوند . نظير كارگران نانوايي ‌،چوب بري ،‌رنگسازي و . . .)

سبك زندگي شهري از نظر زندگي آپارتماني،‌ نداشتن تحرك، غذاهاي آماده و آلودگي هوا به علت دود سيگار وآلودگي شهر به علت دود خودروها عوامل شيوع بيشتر آسم هستند.

همچنين ممكن است بيماري آسم در افراد بدون سابقه آلرژي نيز رخ دهد. تأثیر مخرب عوامل محيطي در سال هاي اول زندگي مانند عفونت‌هاي شديد يا آلودگي محيط زندگي تأثير بدي روي رشد و تمايز راه هاي هوايي دارد و ابتلا به آسم گسترش مي يابد. درمواجهه با عوامل محرك، علايم بيماري بدتر مي شود و به آسم پايدار وافزایش خطر حملات حاد منجر مي گردد.

عوامل خطر براي بروز يا شدت آسم چيست ؟

از بين عواملي كه سبب بروز يا بدتر شدن علايم آسم مي گردند موارد شايع عبارتند از :

1-مواد حساسيت زا يا آلرژن مانند گرده هاي گل و گياه

-عوامل حساسيت زاي حيوانات خون گرم ( پر، مو يا پوست )

-هيره (مايت ) موجود در گرد و خاك خانه ها

-انواع سوسك ها و حشرات

-كپك ها وقارچ ها

2-مواد محرك

 -در معرض قرار گرفتن با دود سيگار و ساير مواد دخاني(قليان ،‌پيپ و . . .) از دوران بارداري تا پس از تولد و در طي زندگي

-دود آتش ،‌اسپند و هرگونه ماده سوختني

-آلودگي هوا (ازن ،‌دي اكسيد گودگرد ،‌ذرات معلق ، سموم قارچي و . . . )

-تماس با بخارات ناشي از آشپزي مانند اكسيد نيتروژن

-تغييرات آب و هوايي بخصوص هواي سرد و خشك

-رطوبت زياد و يا استفاده از بخور طولاني مدت كه باعث افزايش قارچ و كپك در محيط مي شود

-بوهاي تند (نظير بوي عطر ، ادوكلن و شوينده ها )

-گردو غبار

-تغييرات هيجاني شديد (گريه كردن ،‌خندیدن شديد و استرس)

3-عفونت هاي ويروسي (سرما خوردگي ،‌انفلوانزا و . . .)

4-ورزش و فعاليت فيزيكي

5-عوامل ديگر

-داروهايي مانند آسپرين و برخي مسكن ها

-مواد افزودني در غذاها وآلرژي هاي غذايي بويژه در كودكان

-كم تحركي و چاقي

-افسردگي و اضطراب پدر و مادر قبل و طي بارداري

-زايمان به روش سزارين

-وزن پايين موقع تولد و نيز سن كم مادر

-كمبود ويتامين D

-عدم تغذيه با شير مادر

-كلر استفاده در آب استخرها

-آلاينده هاي شيميايي : شوينده ها حشره كش ها وبوي رنگ        

سير بيماري آسم :

اگرچه آسم همه گروه هاي سني را درگير مي كند اما شروع آسم در اغلب موارد از اوايل دوران كودكي است

شايع ترين علايم آسم عبارتند از :

1)سرفه :

سرفه بيماران آسمي معمولاً خشك است،‌اغلب در اواسط و آخر شب واوايل صبح ويا هنگام ورزش و يا برخورد با عوامل خطر محيطي بدتر مي شود و مانع خواب مي گردد

2)خس خس: نوعي صداي زير است كه هنگام تنفس و اغلب در بازدم ،‌بيشتر در هنگام شب و انجام ورزش شنيده مي شود.

3)تنگي نفس :

در تنفس طبيعي،‌ عمل دم و بازدم به راحتي و بدون احساس فشار يا كمبود هوا صورت مي گيرد.

حمله آسم :

وقتي شدت علايم آسم از حد معمول بيشتر شود به آن حمله آسم اطلاق مي گردد همه حملات آسم مشابه نيستند و شدت هاي متفاوتي دارند بعضي از آن‌ها مي توانند آنقدر شديد باشند كه سبب مرگ گردند.

 بنابراين حمله آسم از اورژانس هاي پزشكي است. با درمان و كنترل روزانه آسم پيگيري هاي منظم و دوري از عوامل محل مي توان از حملات بيماري جلوگيري كرد.

علايم حمله آسم عبارتند از :

1- بدتر شدن پيش رونده سرفه ،‌خس خس سينه ، تنگي نفس و يا احساس فشردگي قفسه سينه

2- هرگونه سختي درنفس كشيدن در حين راه رفتن و صحبت كردن

3- غيبت از مدرسه به خاطر تشديد علايم بيماري

4- نياز به استفاده زياد از داروي تسكين دهند (سالبوتامول ) در روز يا شب يعني بيشتر از 2 بار استفاده از افشانه سالبوتامول در هفته

5-كاهش در عدد ثبت شده توسط نفس سنج(پيك فلومتر) به كمتر از مقدار طبيعي

گرفتن شرح حال كامل بيماران و معاينه باليني توسط پزشك بطور معمول پايه اصلي درتشخيص بيماري است لذا بروز سرفه هاي طولاني و مكرر بيش از 4هفته ،خس خس سينه مكرر و تنگي نفس در هر فرد ،‌احتمال آسم را قويا ً‌مطرح مي نمايد .

در تشخيص بيماري علاوه بر شرح حال و معاينه باليني از روش هاي سنجش عملكرد ريوي نظير اسپيرومتري (تست تنفس) نيز كمك گرفته مي شود

آسم يك بيماري مزمن است و تاكنون راه حلي براي ريشه كن كردن آن پيدا نشده است ،‌ولي اين بيماري را مي توان به شكلي درمان وكنترل كرد كه از بروز علايم و حملات آن پيشگيري شود درصورت كنترل بيماري آسم مي توان از زندگي مطلوبي برخوردار بود .

 





صفحه بعد

 

ماهنامه الکترونیکی سیب / آبان 96




 
 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  3
کل بازديد:  305
بازدیدکنندگان برخط:  1