نشریه الکترونیکی سیب/ شماره 58/ شهریور 96
پر فشاری خون، قاتل خاموش




سعید آقاجانیان - محبوبه آموزگار

فشار خون يکي از علایم اصلي حيات است، هنگامي که سرخرگ هاي بزرگ، قابليت ارتجاع و استحکام طبيعي خود را از دست بدهند و عروق کوچک نيز باريک تر شوند، فشار خون افزایش مییابد.
پر فشاری خون  گاهي کشنده بي سر و صدا ناميده مي شود زيرا تا مراحل انتهايي اکثراً هيچ علامتي ندارد.
به گزارش ايسنا، فشارخون به طور طبيعي در اثر استرس و فعاليت بدني افزایش می
یابد
، اما فردي که دچار بيماري پر فشاری خون است، به هنگام استراحت نيز فشارخونش بالاتر از حد طبيعي است.

● اندازه گيري فشار خون
اصولاً فشارخون در بخش هاي مختلف سيستم گردش خون متفاوت است ولي در اندازه گيري، فشار خون به دو نوع فشارخون سيستولي و دياستولي تقسیم مي شود.
فشار خون سيستولي معمولاً به فشار خوني که در سرخرگ هاي است گفته مي شود و فشارخون دياستولي به فشارخون وريد گفته مي شود. معمول ترين روش اندازه گيري فشار خون به وسيله فشارسنج است که با استفاده از ارتفاع جيوه براي اندازه گيري فشار خون در حال چرخش در رگ ها استفاده مي کند.
فشارخون طبيعي براساس قرارداد براي فشارخون سيستولي پائين تراز
۱۲۰ ميلي متر جيوه و براي فشارخون دياستولي پایين تراز ۸۰
ميلي ليترجيوه است. شيوع پر فشاری خون در جوامع گوناگون متفاوت است.

● پر فشاری خون در چه کساني ديده مي شود؟
پر فشاری خون خصوصاً در افراد مسن بسيار شايع است. تقريبا در حدود يک نفر از هر چهار نفر از پر فشاری خون رنج مي برند. در بيماران جوان تر در مردان شايع

تر است ولي در سنين بالاتر در زنان بيشتر از مردان ديده مي شود. به طور کلي با افزايش سن خطر ابتلا افزايش مي يابد.
● علل ايجاد پر فشاری خون
علل بروز اين بيماري هنوز به طور کامل شناخته نشده است ولي برخي عوامل فرد را مستعد ابتلا به فشار خون مي کنند از جمله:
۱) درسن بالاي ۶۰
سال با افزايش سن احتمال بروز فشار خون افزايش مي يابد
۲)
چاقي و اضافه وزن
۳)
سيگار کشيدن
۴) مصرف الکل

۵) رژيم غذايي حاوي نمک زياد يا چربي اشباع شده و مصرف نکردن ميوه و سبزي
۶)
کم تحرکي و نداشتن فعاليت بدني کافي
۷)
استرس
۸)
عوامل ژنتيکي، اگر يکي از والدين يا هر دو دچار پر فشاری خون باشند، خطر ابتلاي فرد به پرفشاری خون بيشتر است.
۹)
مصرف قرص هاي ضد حاملگي، استروييدها و بعضي از انواع داروهاي مهارکننده اشتها
۱۰)
پشت ميزنشيني
۱۱)
نژاد: سفيد پوستان و نژاد هند و اروپايي بيشتر دچار افزايش فشار خون مي شوند.

● پيشگيري از بيماري پر فشاری خون

۱)
کنترل وزن، کم کردن حتي يک کيلوگرم از وزن براي کنترل فشار خون مفيد است
۲) انجام ورزش مرتب، ۳۰
دقيقه ورزش در هر روز بهترين راه مبارزه با پرفشاري خون است
۳)
کم کردن مصرف نمک و غذاهاي پرچرب
۴)
داشتن رژيم غذايي حاوي ميوه و سبزيجات، لبنيات کم چرب و غذاهاي حاوي پتاسيم نظير دانه هاي سبوس دار و خشکبار استفاده کنيد.
۵)
مصرف نکردن سيگار و مشروبات الکلي
۶)
اندازه گيري فشار خون حداقل هر شش ماه يک بار
۷)
زنان باردار بايد مرتب براي معاينه پيش از زايمان به پايگاه هاي بهداشتي درمان و خانه بهداشت مراجعه کنند تا کارشناسان بهداشت بتواند به پرفشاري احتماليخون پي ببرد و به موقع کنترل کنند.
۸) در خانم هايي که قرص
هاي پيشگيري از بارداري استفاده مي کنند بايد فشار خون خود را مرتب کنترل کنند.
۹)
پرهيز از مصرف سوسيس، کالباس، کنسرو گوشت، برگرها و ساير فرآورده هاي گوشتي به علت دارا بودن مقادير بالاي سديم و همچنين پرهيز از سبزي هاي کنسروشده در آب نمک، زيتون شور، چيپس و ساير تنقلات شور.
۱۰)
مواد حاوي کافئين از قبيل قهوه، چاي، نوشابه هاي کولا و شکلات، سبب افزايش فشارخون مي شوند و بايد در حد اعتدال مصرف شوند.
۱۱)
اجتناب از مصرف غذاهاي سرخ کرده يا غذاهايي که در درجه ي حرارت هاي بسيار بالا  يا با مدت زمان طولاني تهيه مي شوند، و استفاده نکردن چند باره از روغن هاي آشپزي.

۱۲)
استفاده از گوشت سفيد به جاي گوشت هاي قرمز.
۱۳)
کنترل استرس ، زيرا يکي از عوامل بالا بردن فشار خون که بسيار سريع هم عمل مي کند، استرس و عصبانيت است.
۱۴)
استراحت به ميزان کافي در روز زيرا کار کردن بي وقفه بيشترين فشار را بر سلامتي فرد وارد خواهد کرد.
۱۵) انجام ورزش هايي مثل پياده روي، شنا، دوچرخه سواري براي پايين آوردن فشار خون مفيد هستند بنابراين حداقل ۳ بار در هفته و هر بار حداقل ۳۰
دقيقه بايد ورزش کرد.

● عوارض پر فشاری خون
سکته مغزي، حمله قلبي، نارسايي احتقاني قلب و ورم ريه ، نارسايي کليه و آسيب چشمي و مشکل بينايي از عوارض اصلي پر فشاری خون هستند.
براساس گزارش دفتر آموزش و ارتقاي سلامت وزارت بهداشت، هرچه فشار خون بالاتر باشد، ميزان اميد به زندگي پايين تر خواهد بود.


● درمان

اهداف درمان با توجه به ويژگي
هاي هر فرد تعيين خواهند شد و ممکن است شامل کم کردن وزن، ترک دخانيات،کنترل فشار خون بهصورت روزانه، استفاده از داروهاي ضد فشار خون تحت نظر پزشک، کاستن از استرس، برنامه ورزش مناسب و تغيير شيوه زندگي براي کاهش استرس باشند.

 

منابع:

 

 

1-      www.NiazeMarkazi.com-1

 

 

 

2-      Wilson PW. Established risk factors and coronary artery disease: The Framingham Study. Am J Hypertens 1994;

 

 
 



ماهنامه الکترونیکی سیب / شهریور 96

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  3
کل بازديد:  145
بازدیدکنندگان برخط:  1