نشریه الکترونیکی سیب/ شماره 56/ تیر 96
کم کاری تیرویید نوزادان


 

مقدمه:
كم كاري تيرویيد  نوزادان يكي از علل مهم قابل پيشگيري عقب افتادگي ذهني در كودكان است كم كاري تيرویيد نتيجه ناكافي بودن توليد هورمون تيرویيد یا كاهش فعاليت گيرنده هاي هورمون تيرویيد است كه شايع ترين علت كم كاري مادر زادي تيرویيد اختلال در تكامل كامل يا نسبي غده تيرویيد يا اختلال در جايگزيني نابه‌جاي تيرویيد در دوران جنيني است. كم كاري به دو صورت مادرزادي واكتسابي وجود دارد در مــــوارد شديد علایم در هفته اول يا دوم  بروز مي كند و در موارد خفيف علایم تا ماه ها بعد از تولد ديده نمي شود بر اساس مطالعاتي كه در كشور انجام شده ميزان بروز كم كاري در ايران 3-2 بر ابر آن ميزان در جهان مي باشد و به ازاي هر 500 تولد زنده يك نفر گزارش شده است  

هدف غربالگری شناسايي ومراقبت از نوزادان مبتلا به كم كاري تیرویید و شروع درمان بهنگام به منظور  پیشگیری از عوارض بيماري

 
نحوه اجرای برنامه

برنامه با اطلاع رساني عمومي و آموزش زنان باردار  در سه ماه اول و سه ماه اخر  توسط مراقبین سلامت و خانه های بهداشت شروع می شود. مادران 72 ساعت بعداز تولد نوزاد  به 56 مرکز غربالگری در سراسر استان  مراجعه مي کنند در اين مرا كز ابتدا پس از ثبت نام  و اخذ اطلاعات از پاشنه پاي نوزادان 5 قطره خون روي كاغذ مخصوص گاتری  گرفته وتحت شرايط خاص و پس از خشك شدن نمونه جمع‌آوري و در پاكت ها ی مخصوص قرار داده و با پست پيشتاز به آزمايشگاه رفرانس در استان فرستاده مي شود و آزمایشگاه بعد از انجام آزمایش جواب موارد مثبت  را از طریق فاکس به شهرستان گزارش می کند  ومراکز غربالگری  نوزادان مشکوک را فراخوان و اقدامات بعدی را بر اساس  دستورالعمل  انجام  می دهند.  اگر میزان TSH  زیر 5   باشد سالم گزارش می‌شود  و نمونه هایی که میزان  TSH9/9-5 باشد  دوباره از پاشنه پا نمونه گیری می شود  و اگر میزان 10 TSH  و بیشتر باشد برای انجام آز مایشات سرمي  به  پزشک فوکال پوینت  ارجاع داده می‌شوند و نوزاداني كه جواب آزمايش 20 و بيشتر باشند همزمان با ویزیت و گرفتن نمونه سرمی درمان نیز شروع  مي شود و سرانجام نوزادان بيمار در ماه اول هر هفته و در 6 ماهه اول  هر ماه و در شش ماهه دوم هر 2 ماه از يك سالکی  تا  3سالگی هر سه ماه  توسط پزشک فوکال پوینت ویزیت و مراقبت می شوند .

بعداز 3 سالگی به مدت 2  یا 4 هفته درمان قطع و دوباره آزمایش انجام می2شود  در صورت غیر طبیعی بودن نتایج درمان تا پایان عمر ادامه پیدا می کند ودر صورت نرمال بودن آزمایش ‌ها  درمان قطع  و به‌عنوان تیرویید گذرا مشخص می‌شود.  گفتنی است در برنامه، نوزادانی که نارس، زیر 2500 گرم  و بالای 4000 یا دوقلو و بیشتر و سابقه بستری در بیمارستان و مصرف داروی خاص و یا تعویض خون داشته باشند  دوباره در فواصل مختلف  دوباره از پاشنه پا نمونه گیری و غربالگری می شوند.  در حال حاضر  56 مرکز غربالگری نوزادان در استان وجود دارد  کلیه نوزادان در  بدو  تولد بهترین زمان مطلوب ( 3-5 روزگی) به این مراکز    مراجعه   و بر اساس دستورالعمل  خدمات لازم دریافت می‌کنند.  گفتنی است در هر فصل بیش از 85 نوزاد مبتلا به کم کاری تیرویید قطعی و گذرا شناسایی  می شوند.  میزان بروز  در استان 2-3 نفر در 1000 تولد زنده می باشد.  نوزادان بیمار تشخیص داده شده به‌طور منظم توسط پزشکان منتخب برنامه  و مراقبین سلامت و پزشک خانواده  مراقبت می شوند.  از ابتدا شروع برنامه بیش از 1850 نوزاد مبتلا به کم کاری شناسایی شده و  تحت  درمان مناسب و بهنگام قرار گرفته اند و با انجام این برنامه توانسته ایم از عقب مانده شدن این  نوزاد پیشگیری  و ضریب هوشی جامعه را حفظ کنیم.

 

 منابع:
دستورالعمل برنامه کشوری کم کاری تیرویید نوزادان

دستورالعمل کم کاری تیرویید نوزادان ویژه پزشکان

 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  1
کل بازديد:  191
بازدیدکنندگان برخط:  1