نشریه الکترونیکی سیب/ شماره 56/ تیر 96
تیرویید چیست؟



 


عبد الحمید مصلی نژاد
هرچند غده ی تیرویید غده ای کوچک است و وزنی کمتر از 1 انس دارد اما هورمون هایی تولید می کند که بر تمام اعضا و سلول های بدن اثرگذار است. به همین خاطر تأثیر زیادی بر سلامتی دارد. هورمون محرک تیرویید یا
TSH باعث تحریک این غده می شود. پس از تحریک 2 هورمون را تولید می کند. یکی تیروکسین یا T4 و  T3 یا تری یدوتیرونین .

غالب ترین و فعال ترین شکل هورمون که بدن می تواند از آن استفاده کند T3 می باشد که فرایندهای زیادی از جمله متابولسیم کربوهیدرات ها و چربی ها، دمای بدن و ضربان قلب توسط این هورمون ها  تنظیم می شود. از طرفی غده ی تیرویید هورمون کلسی تونین را تولید می کند که به تنظیم مقدار کلسیم خون کمک می کند.

 

 

هیپوتیروییدیسم:

بیش از نصف موارد تشخیص داده شده ی کم کاری تیرویید یا هیپوتیروییدیسم به علت اختلال خود ایمنی تیرویید یا هاشیموتو است که در آن سیستم ایمنی به بافت تیرویید حمله کرده، آن را تخریب می کند. علایم معمول عبارتند از انرژی پایین، دست و پاهای سرد، خستگی، افزایش کلسترول خون، درد عضلانی، افسردگی و نقایص شناختی. ممکن است افرادی که مبتلا به بیماری سلیاک می باشند در معرض خطر هیپوتیروییدیسم هستند. تعدادی از مطالعات اهمیت گلوتن را در القای اتوآنتی بادی های اندوکرین و اختلال در عملکرد اندام ها در نوجوانان مبتلا سلیاک را نشان می دهد. گزارش شده که دیابت وابسته به گلوتن و آنتی بادی های مرتبط با تیرویید در بیماران مبتلا به سلیاک دیده شده است که پس از پیروی از رژیم بدون گلوتن برطرف شده است. همچنین اختلالات تیرویئید در بزرگسالان مبتلا به سلیاک که تحت درمان نمی باشند بالاست. حذف گلوتن از رژیم به تنهایی می تواند این اختلال را معکوس کند. از آن جا که برنج آنتیژنیسیته ی پایینی داشته و عاری از گلوتن می باشد ممکن است رژیم غذایی طراحی شده بر پایه ی برنج در این بیماران مطلوب باشد.

 

 

هایپرتیروییدیسم:

بیماری Graves’، بیماری خود ایمنی است که در آن غده ی تیرویید بزرگ و پرکار می شود و به میزان زیادی هورمون های تیروئیدی را تولید می کند. این بیماری شایع ترین علت هایپرتیروییدیسم یا پرکاری تیرویید در ایالات متحده می باشد.

علایم جسمانی اغلب شامل چشم های قرمز و پف کرده، خشک، متورم، ورم کرده، بیرون زده، عدم تحمل گرما، اختلال خواب و اضطراب می باشد. این بیماری تحت تأثیر ترکیبی از عوامل محیطی (مانند: میزان زیاد ید، سیگار کشیدن، جنس مؤنث، استرویید ها و سموم) و وراثتی و استرس  قرار می گیرد.

 

 

تغذیه درمانی پزشکیMNT

به خوبی ثابت شده است که مواد مغذی از به ویژه  ید و سلنیم در سلامتی تیرویید دخیل می باشند. ممکن است کمبود مواد مغذی سلنیوم، آهن، ویتامین A و احتمالا روی با ید و عملکرد تیرویید تداخل کنند.

 

 

ید:

ید در بدن انسان در مقادیر 10 تا 15 میلی گرم وجود دارد که 70-80% آن در غده تیریید جای گرفته است. 90% ید به صورت ترکیب با تیروگلوبین می باشد. غده ی تیرویید باید روزانه 60 میکروگرم ید به صورت یدید دریافت کند تا ذخیره ی کافی برای تولید هورمون های تیروییدی را داشته باشد. دریافت ناکافی ید به آسیب به تیروئید و بروز طیف وسیعی از اختلالات منجر می شود. بر طبق مطالعات، در جوامع دچار کمبود ید، دادن آهن به همراه ید در مقایسه با ید به تنهایی به بروز بهبودی بیشتر در عملکرد و حجم غده ی تیرویید منجر می شود. آهن به دلیل این که کوفاکتور و محرک اصلی آنزیم TPO می باشد برای عملکرد تیرویید نیز ضروری است. در بیماری خودایمنی هاشیموتو، مکمل یاری با ید ممکن است وضعیت را بدتر کند. از آن جا که ید تولید TPO را تحریک می کند، این امر به نوبه ی خود سطوح آنتی بادی های TPO(TPO Ab) را به مقدار قابل توجهی افزایش می دهد که نشان دهنده ی تشدید ناگهانی وضعیت خود ایمنی می باشد. در برخی از افراد علایم تیرویید پرکار پیشرفت می کند اما در برخی دیگر برخلاف بالا بودن سطوح این آنتی بادی ها علامتی دیده نمی شود. بنابراین فرد باید در مصرف ید احتیاط کند.

نشان داده شده که رژیم های گیاه خواری و غیر گیاه خواری که ماهی دریایی، نمک یددار و جلبک دریایی را حذف می کنند، حاوی مقدار بسیار کم ید می باشد. به علاوه دریافت ید در سوئیس، نیوزیلند و آمریکا در حال کاهش می باشد که این به خاطر توصیه های رژیمی برای محدودیت مصرف نمک به خاطر فشار خون می باشد. کمبود شدید ید در بارداری خطرمرده زایی، سقط های خود به خودی و اختلالات مادر زادی را افزایش می دهد. شدیدترین حالت کمبود، کرتینیسم می باشد که علایم آن عقب ماندگی ذهنی همراه با کوتاهی قد، کری، لالی و سفتی عضلات می باشد. این حالات به میزان زیادی برگشت ناپذیر هستند.

 

 

صفحه بعد

 

ماهنامه الکترونیکی سیب/ تیر 96

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  2
کل بازديد:  67
بازدیدکنندگان برخط:  1