نشریه الکترونیکی سیب - شماره 50 - دی 1395
تله مدیسین



آقای بهنام مسموعی

تله مدیسین اصطلاحی است که از سال 1970 ابداع شد و در واقع به معنای درمان از راه دور است
(
1) که از تکنولوژی ارتباطی اطلاعات استفاده می‌کند. tele یک کلمه یونانی به معنای فاصله و mederi یک کلمه لاتین به معنای درمان کردن است. سازمان بهداشت جهانی آن را اینگونه تعریف می‌کند: رساندن مراقبت های بهداشتی از راه دور که مراقبت دهندگان حرفه ای از تکنولوژی ارتباطی اطلاعات برای تبادل اطلاعات معتبر برای تشخیص، درمان، پیشگیری از بیماری‌ها و آسیب، ارزیابی، پژوهش و برای آموزش و پیگیری مداوم بیماران و مراقبت دهندگان استفاده می‌کنند که برای پیشبرد منافع سلامتی افراد و جامعه است (2).

در تله مدیسین 4 عامل مؤثر است (3)

1. هدف آن فراهم کردن حمایت بالینی است.

2. غلبه کردن به موانع جغرافیایی و ارتباط افرادی که در مناطق فیزیکی یکسان نیستند.

3. استفاده از یکی از راه های مختلف فناوری ارتباطی اطلاعات

4. هدف آن افزایش بازده سلامتی افراد است.

شکل گیری تله مدیسین به میانه تا اواخر قرن 19 بر می‌گردد (4) و در ابتدای قرن 20 با انتقال اطلاعات الکتروکاردیوگراف توسط خطوط تلفن گسترش یافت (5). جایگزین شدن راه‌های ارتباطی آنالوگ با دیجیتال و همچنین کاهش قیمت استفاده از راه های ارتباطی باعث علاقه مراقبت دهندگان سلامت به استفاده از تله مدیسین با ابزار و راه های مختلف شد (4, 6). که با بهوجود آمدن و گسترش اینترنت سرعت پیشرفت تله مدیسین نیز از راه های اینترنتی ( ایمیل، مشاوره از راه دور[1] و کنفرانس اینترنتی، تصویر برداری دیجیتال) افزایش یافت (3). اما راه های ارتباطی کلی شامل موارد خطوط تلفن ثابت و موبایل، فکس، دستیار های دیجیتال شخصی[2]، اینترنت، کنفرانس های صوتی و ویدیویی، سیستم اطلاعات کامپیوتری و تله روبوتیک[3] است.

تله مدیسین به دو نوع ارتباط بین دو متخصص سلامت و ارتباط بین متخصص سلامت و بیمار تقسیم می شود (4) تله مدیسین می تواند باعث انتقال اطلاعات به صورت هم زمان (زنده) یا غیر هم زمان و بین دو یا چند نفر باشد (7) که در هر دو شیوه تله‌مدیسین می‌تواند از راه‌های مختلف انتقال اطلاعات مثل متن، صدا، ویدیو یا تصویر باشد که انتقال تصویر و ویدیو سرویس های مختلفی از تله مدیسین مثل تله‌پاتولوژی[4]، تله‌رادیولوژی[5] و تله‌درماتولوژی[6] بهوجود آورده است (6, 8).

2-12  Telehealth

Telehealth در سال 1998 به طور رسمی تعریف شد (9) و به معنی رساندن خدمات و اطلاعاتی از حرفه های مختلف از جمله پزشکی و پرستاری بین دو یا چند نفر از مراقبت دهندگان سلامت توسط تکنولوژی ارتباطی اطلاعات[7] است (10).

2-13 E-health

به ارائه خدمات سلامتی صرفا از طریق اینترنت گفته می‌شود که می‌تواند توسط افراد غیر‌حرفه ای باشد در صورتی که تله مدیسین به ارتباط بین بیمار و پزشک یا پرستار برای مشاوره از راه دور گفته می‌شود و بیشتر به جنبه بالینی بیمار توجه می‌شود و Telehealth به ارتباط تیم درمان با افراد، از راه دور برای مشاوره و پایش اطلاق می‌شود مانند کنترل علایم حیاتی فضانوردان توسط تیم درمانی ناسا (11).

در شکل زیر یک مدل مراقبتی از راه دور نشان داده شده است.

 

شکل 1 سیستم مراقبتی تله نرسینگ برگرفته از اکاوا (12)

2-14 تله نرسینگ

تله نرسینگ[8] به استفاده از تکنولوژی سلامتی از راه دور در حرفه پرستاری که مطابق با فلسفه اصلی مراقبت های بهداشتی است گفته می‌شود اما این شیوه مراقبتی نباید جایگزین مراقبت‌های بهداشتی شود و باید برای ارتقای بهبودی دسترسی و کفایت مراقبت‌های بهداشتی استفاده شود (13). تله‌نرسینگ شامل همه ارتباط های بین پزشکان، پرستاران و دیگر تیم درمان و بیمار است که می تواند توسط تلفن، رادیو، تلویزیون، ویدئو، اینترنت و اینترانت باشد. مثلا ارتباط تلفنی پرستار با پزشک یا پرستار با بیمار برای ارائه پیشنهادها سودمند در راستای حفظ سلامتی  تله نرسینگ است (14).

 

2-14-1 (Telehealth Nursing (THN

یک اصطلاح گستره ای است که به همه مداخلات پرستاری که از طریق ارتباطات از راه دور مثل تلفن، اینترنت، ایمیل، مانیتورینگ و مداخلات ویدئویی انجام می شود گفته می شود (15) اما اصطلاح Nursing Tele-Practice و تله نرسینگ طبق تعریف انجمن پرستاران کانادا[9] به همه اقدامات پرستاری بیمار محور شامل: ارائه مراقبت و دادن اطلاعات و آموزش به بیماران و ارائه دهندگان مراقبت است (16).

2-14-2 Telephone nursing

 از زیر مجموعه Nursing Tele-Practice است که از تلفن کمک گرفته می شود و اغلب به دنبال تریاژ تلفنی (Tele-Triage) صورت می‌گیرد که هدف آن رساندن اطلاعات سلامتی به تماس گیرنده است. تریاژ تلفنی فرایندی است که اولویت ها و علایم اورژانسی بیمار را از طریق تلفن بررسی می کنند (17).

 تلفن نرسینگ در سال 1980 در آمریکا شکل گرفت و در سال 1990 گسترش پیدا کرد (18) و در کانادا در سال 2000 دانشکده پرستاری نوا سکوتیا اولین راهنمای استفاده از تلفن در اقدامات پرستاری را منتشر کرد (19) به طوری که امروزه مرکز تلفن نرسینگ در لندن 24 ساعته شبانه روز فعال و به بیش از 50 میلیون کاربر پاسخ می دهد که بزرگترین سیستم خدمات رسانی با این شیوه عملکرد است (20). در استرالیا و سوئد هم مراکزی شبیه این مرکز بوجود آمده است (21, 22). استفاده از تله نرسینگ نیازمند چهار زمینه پیاده سازی، پژوهش، آموزش و مدیریت است که مقرون به صرفه بودن این شیوه بر هیچ کس پوشیده نیست به طوری که ارزیابی اطلاعات در کانادا نشان می دهد که حداقل اختلاف هزینه بین تماس های تلفنی و مراجعه حضوری بین 10 تا 27 دلار است (23). در کانادا هزینه تلفن نرسینگ در درجه اول از مالیات تامین می شود و بر 5 اصل جهان شمولی[10]، قابلیت حمل[11]، جامعیت[12]، دسترسی[13] و مدیریت عمومی[14] استوار است (24). همچنین رضایت بیماران از این شیوه بسیارزیاد است به طوری که بین 55% تا 90% گزارش شده است (17). استفاده از این تکنولوژي منجر به دسترسی سریع بیمار به خدمات بهتر، کاهش هزینه ها و دستیابی آسان به مناسب‌ترین مهارت‌هاي تخصصی و افزایش همه جانبه کیفیت در ارائه خدمات بهداشتی درمانی به بیماران می‌گردد (25). تلفن نرسینگ در بعضی از کشورها با سرعت رشد کرد که دلیل آن کاهش قیمت خدمات سلامتی، افزایش تعداد سالمندان و افزایش میزان جمعیت مبتلا به بیماری‌های مزمن، قدرت پوشش مراقبت‌های سلامتی از راه دور در مناطق شهری، روستایی و جمعیت های پراکنده، جبران کمبود پرستار، کاهش فاصله و صرفه جویی در زمان رفتن به بیمارستان و نگه داشتن بیمار خارج از بیمارستان است (26).

اگر تلفن نرسینگ با استفاده از وسایل ارتباطی همراه مثل تلفن همراه، ابزارهای مانیتورینگ بیمار و دستیار دیجیتال شخصی و یا دیگر ابزار های وایرلس در ارائه درمان و خدمات در رابطه با سلامتی اجرا شود (Mhealth (Mobile Health گفته می شود (27).

اصطلاح Home telehealth به استفاده از فناوری ارتباطات و اطلاعات در ارتباط با بیمار، اندازه گیری، پایش و ارزیابی و ارائه مراقبت از راه دور به بیمار در منزل گفته می شود (28).

Telewound care  از حیطه های تله نرسینگ است که با استفاده ازICT  از زخم های پیچیده و مزمن مراقبت و درمان به عمل می آید. نتیجه مطالعه ای نشان داد که  فقط 2/0 درصد از پرستاران آمریکا گواهی رسمی مراقبت از زخم را داشتند. پس با این روش مراقبت از زخم می‌توان به افراد زیادی خدمات پرستاری در مورد زخم ارائه داد (29).

اگر شاخص‌هایی که سازمان جهانی بهداشت در مورد توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات و تله‌مدیسین کشورها گزارش کرده (27) در دو کشور ایران و انگلستان مقایسه کنیم متوجه می شویم که انگلستان با تعداد پرستار کمتر، تعداد روزهای از کار افتادگی کمتری را نیز دارا است که شاید به دلیل استفاده از سیستم تله نرسینگ باشد چون این سیستم می تواند جوابگوی تعداد زیادی از متقاضیان می باشد.


جدول 2-1 شاخص‌های ارائه شده توسط سازمان جهانی بهداشت

شاخص کشوری

انگلستان

ایران

شاخص رشد فناوری ارتباطات و اطلاعات

07/7

08/3

رتبه رشد فناوری ارتباطات و اطلاعات

10

84

شاخص استفاده از موبایل (در 100 نفر)

55/130

83/70

شاخص استفاده از اینترنت (در 100 نفر)

56/83

07/11

تعداد پرستار در هر 10000 نفر جمعیت

3/6

1/14

تعداد تخت های بیمارستان به ازای 10000 نفر جمعیت

39

14

روزهای از کار افتادگی تنظیم شده در طول زندگی (روزانه)

11012

19432

 

 

 

1.       Strehle EM, Shabde N. One hundred years of telemedicine: does this new technology have a place in paediatrics? Archives of disease in childhood. 2006 Dec;91(12):956-9. PubMed PMID: 17119071. Pubmed Central PMCID: 2082971.

2.       Telematics WHOGCoH. A Health Telematics Policy in Support of WHO'S Health-For-All Strategy for Global Development: Report of the WHO Group Consultation on Health Telematics 11-16 December, Geneva, 1997: World Health Organization; 1998.

3.       WHO. Telemedicine: opportunities and developments in Member States: report on the second global survey on eHealth. 2009.

4.       Craig J, Patterson V. Introduction to the practice of telemedicine. Journal of telemedicine and telecare. 2005;11(1):3-9. PubMed PMID: 15829036.

5.       W E. Le télécardiogramme [The telecardiogram]. Archives Internationales de Physiologie. 1906;4:132-64.

6.       Currell R, Urquhart C, Wainwright P, Lewis R. Telemedicine versus face to face patient care: effects on professional practice and health care outcomes. Nursing times. 2001 Aug 30-Sep 5;97(35):35. PubMed PMID: 11957594.

7.       Rao B, Lombardi A, 2nd. Telemedicine: current status in developed and developing countries. Journal of drugs in dermatology : JDD. 2009 Apr;8(4):371-5. PubMed PMID: 19363855.

8.       Wootton R, Menzies J, Ferguson P. Follow-up data for patients managed by store and forward telemedicine in developing countries. Journal of telemedicine and telecare. 2009;15(2):83-8. PubMed PMID: 19246608.

9.       Picot J. Telemedicine and telehealth in Canada: forty years of change in the use of information and communications technologies in a publicly administered health care system. Telemedicine journal : the official journal of the American Telemedicine Association. 1998 Fall;4(3):199-205. PubMed PMID: 9831745.

10.     Maheu M, Whitten P, Allen A. E-health, telehealth, and telemedicine: a guide to startup and success: Jossey-Bass; 2002.

11.     Talley C. What is Telehealth? National Indian & Inuit Community Health Representatives Organization: 2010.

12.     Okawa A, Umeda T, Fukuchi N. Development of a telesupport system for cancer outpatients. The Kitasato medical journal. 2008;38(1):1-8.

13.     Canadian, Nurses, Association. Position statement: The role of the nurse in telepractice. Ottawa: Author. Retrieved February: 2001.

14.     Dickson L, Cameron C, Hawker G, Ratansi A, Radziunas I, Bansod V, et al. Development of a multidisciplinary osteoporosis telehealth program. TELEMEDICINE and e-HEALTH. 2008;14(5):473-8.

15.     Sorrells-Jones J, Tschirch P, Liong MAS. Nursing and telehealth: Opportunities for nurse leaders to shape the future. Nurse Leader. 2006;4(5):42-58.

16.     Canadian Nurses Association (CNA). National working group on nursing telepractice: draft report. Paper presented at: The Board Meeting of the Canadian Nurses Association; 2000; Ottawa.

17.     Stacey D. Telephone triage services: systematic review and a survey of Canadian call centre programs: Canadian Coordinating Office for Health Technology Assessment; 2003.

18.     Turner VF, Bentley PJ, Hodgson SA, Collard PJ, Drimatis R, Rabune C, et al. Telephone triage in Western Australia. The Medical journal of Australia. 2002 Feb 4;176(3):100-3. PubMed PMID: 11936303.

19.     Registered Nurses Association of Nova Scotia (RNANS) [now the College of Registered Nurses of Nova Scotia]. Guidelines for Telenursing Practice. Halifax: RNANS; 2000.

20.     Knowles E, O’cathain A, Morrell J, Munro J, Nicholl J. NHS Direct and nurses—opportunity or monotony? International Journal of Nursing Studies. 2002;39(8):857-66.

21.     Holmström I, Dall'Alba G. Carer and gatekeeper'–conflicting demands in nurses' experiences of telephone advisory services. Scandinavian journal of caring sciences. 2002;16(2):142-8.

22.     Roland M. Nurse-led telephone advice. The Medical journal of Australia. 2002;176(3):96.

23.     Stacey D, Hussein Z, Fisher A. Telephone Triage Services: Systematic Review and a Survey of Canadian Call Centre Programs. Ottawa: Canadian Coordinating Office for Health Technology Assessment. 2003.

24.     Klatt I. Understanding the Canadian health care system. August 1–11, 2000.

25.     Bangert D, Doktor R, editors. The role of organizational culture in the management of clinical e-health systems. System Sciences, 2003 Proceedings of the 36th Annual Hawaii International Conference on; 2003: IEEE.

26.     Kumar S, Snooks H. Telenursing London: Springer; 2011.

27.     WHO. Global Observatory for eHealth series - Volume 1 Atlas - eHealth country profiles. 2010.

28.     Celler BG, Lovell NH, Chan D. The potential impact of home telecare on clinical practice. The Medical journal of Australia. 1999;171(10):518.

29.     Rees RS, Bashshur N. The effects of TeleWound management on use of service and financial outcomes. Telemedicine and e-Health. 2007;13(6):663-74.

 

 


[1] Teleconsultation

[2] Personal Digital Assistant (PDA)

[3] Telerobotics

[4] Telepathology

[5] Teleradiology

[6] Teledermatology

[7] Information And Communications Technology (ICT)

[8] Telenursing

[9] Canadian Nurses Association (CNA)

[10] Universality

[11] Portability

[12] Comprehensiveness

[13] Accessibility

[14]Public Administration






ماهنامه الکترونیکی سیب/ دی ماه 95

 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  2
کل بازديد:  408
بازدیدکنندگان برخط:  1