نشریه الکترونیکی سیب - شماره 50 - دی 1395
رابطه ی شیردهی و آلزایمر





سارا دستگير
آیا شیردهی با ابتلا به آلزایمر ارتباط دارد؟

بیماری آلزایمر نوعی اختلال عملکرد مغزی است که باعث تحلیل رفتن تدریجی توانایی های ذهنی شخص می شود. بارزترین تظاهر آن اختلال حافظه است که به تدریج ایجاد شده و پیشرفت می کند.

در ابتدا اختلال حافظه به وقایع و آموخته‌های اخیر محدود می‌شود ولی کم کم خاطرات قدیمی هم آسیب می‌بینند. بیمار پاسخ سؤالی را که چند لحظه قبل پرسیده‌ است فراموش می‌کند و مجدداً همان سؤال را می‌پرسد.

 بروز اختلال در حافظه و روند تفکر سبب آسیب عملکردهای اجتماعی و شخصی بیمار شده و در نتیجه ممکن است سبب افسردگی، عصبانیت و پرخاشگری شود.

آلزایمر شایع ترین اختلال شناختی درسراسرجهان است و تا کنون 5/36 میلیون نفر را مبتلا کرده است. انتظار می رود که گسترش آتی آن بیشتر در کشورهای با درآمد متوسط و پایین باشد. پس این موضوع حیاتی است که ما برای حفاظت از مردم در مقابل این بیماری ویرانگر، پژوهش های گسترده انجام داده، بر اساس آن راهکارهای مناسبی را در مقیاس جهانی ارائه دهیم و برای کاهش موارد ابتلا به این بیماری عوامل افزاینده و کاهنده احتمال بروز آن را بشناسیم.

فاکتورهای خطر بیماری آلزایمر عبارتند از: 

افزایش سن، سابقه خانوادگی و ژنتیک، یائسگی، ضربات مکرر به سر، بیماری قلبی – عروقی، بی تحرکی، استعمال دخانیات، پر فشاری خون، کلسترول بالا، دیابت و مصرف نکردن میوه ها وسبزی ها. از طرف دیگر فعالیت های ذهنی مانند مطالعه، نواختن موسیقی، بازی ها و تعاملات اجتماعی مداوم و داشتن شغلی انگیزه بخش، خطر ابتلا به این بیماری را کاهش می دهند.

در همین راستا پژوهش های پزشکی در زمینه مزایای شیرمادر به طور فزاینده ای این موضوع را روشن می کند که تغذیه با شیرمادر در دراز مدت برای سلامت مادر و شیرخوار مفید است.

یک پژوهش جدید ثابت کرده است در مادرانی که شیر می دهند احتمال ابتلا به آلزایمر در سنین سالمندی کاهش پیدا می کند. دانشمندان قبلا" به این موضوع پی برده بودند که شیردادن طولانی مدت احتمال ابتلای مادر به برخی بیماری ها را کاهش می دهد اما در مورد اثر آن بر آلزایمر بررسی صورت نگرفته بود.

محققین دپارتمان آنتروپولوژی بیولوژیک دانشگاه کمبریج، پژوهشی را بر اساس اطلاعات گردآوری شده از یک گروه 81 نفری زنان انجام دادند و اظهار داشتند که ارتباط بین شیردادن و آلزایمر استوار و قابل توجه است و حتی در خانم هایی که سابقه خانوادگی آلزایمر داشته اند، شیر دادن میزان شیوع آن را کاهش می دهد.

در این یافته ها مشخص شد که نه تنها شیردادن میزان ابتلابه بیماری آلزایمر را کاهش می دهد، بلکه طولانی تر بودن مدت شیردهی، این اثر را تقویت می کند.

در بیماری آلزایمر ساختارهای پروتئینی در اطراف و درجسم سلولی نورون‌ها (سلول های عصبی مغز ) تشکیل می‌شوند که اجسام آمیلوئیدی نامیده می شوند. در حالت عادی مقدار این اجسام در سلول‌ها کم است و به‌سرعت تجزیه می‌شود؛ اما در روند بیماری آلزایمر این تعادل بر هم خورده و مقدار این اجسام افزایش می یابد.

محققین در تلاش برای کشف عوامل کاهنده تشکیل اجسام آمیلوییدی و کاهش میزان بروز آلزایمر، به این نتیجه رسیدند که شیر دادن با دو مکانیسم می تواند این نقش را ایفا کند:
در حاملگی به طور طبیعی مقاومت به انسولین ایجاد می شود، در صورتی که شیردادن از طریق ایجاد حساسیت به انسولین، تحمل به گلوکز را در مادران تقویت می کند. انسولین نه تنها در جذب گلوکز نقش تعدیل کننده دارد، بلکه سلامت سلول های مغز، رشد و بقا، دوباره سازی و عملکرد طبیعی آن ها را تأمین می کند. در حالی که مقاومت به انسولین در مغز چه در دیابتی ها و چه غیر دیابتی ها از طریق تحریک تشکیل اجسام آمیلوییدی باعث ایجاد بیماری آلزایمر و اختلال شناختی می شود. بنابراین در زنانی که مدت بیشتری حامله بوده اند ولی مرحله جبرانی شیردهی را نداشته اند، مقاومت به انسولین بیشتر است که با ایجاد اختلال درتحمل گلوکز ریسک آلزایمر را افزایش می دهد. 
شیردادن سطح هورمون پروژسترون را کاهش می دهد که برای جبران سطوح بالای پروژسترون ترشح شده در دوران حاملگی است بنا براین در دوران شیردهی سطح هورمون استروژن نسبت به پروژسترون بالاتر است. استروژن از تجمع اجسام آمیلوییدی در مغز جلوگیری می کند و از این طریق خطر بروز بیماری آلزایمر را کاهش می دهد.

سخن پایانی:

بارداری به طور طبیعی تحولاتی بیولوژیک در بدن مادر ایجاد می کند که شیردهی باعث تعدیل و جبران آن ها در مسیری مطلوب می شود. خانم هایی که خود را از نعمت شیردادن محروم می کنند با نیمه کاره رها کردن این روند، بدن خود را در معرض خطر برخی آسیب ها قرار می دهند.

 

 

منبع: انجمن ترویج تغذیه با شیرمادر. منتشرشده در فصلنامه شیرمادر شماره 57 و 58

 





ماهنامه الکترونیکی سیب/ دی ماه 95

 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  1
کل بازديد:  293
بازدیدکنندگان برخط:  1