نشریه الکترونیکی سیب - شماره 48
 

اثر افزایش سن بر بافت استخوان

سلولهای استخوانی شامل استئوبلاست (یا سلولهای استخوان ساز) و استئوکلاست (یا سلولهای تخریب کننده) و استئوسیست (سلولهای استخوانی) است. استخوان، بافت زنده ای دارد که مرتباً در حال نو شدن است، بافت های قدیمی تر توسط استئوکلاست ها از بین رفته و به جای آن سلول های استخوانی جدید توسط استئوبلاست ها ساخته  می شود. در اوایل زندگی مقدار استخوان ساخته شده بیشتر از استخوان تخریب شده است و به همین دلیل توده استخوانی افزایش می یابد تا به حداکثر برسد،اما بعد از سن سی سالگی، به دلایلی که هنوز شناخته نشده اند، این فرآیندبر عکس شده و تخریب استخوان از تشکیل آن بیشتر می شود. به عبارت دیگر حداکثر توده استخوانی در سالهای اولیه زندگی تا اواخر نوجوانی و یا اوایل دهه سوم زندگی تشکیل می شود (۷). بنابراین پوکی استخوان یک پدیده فیزیولوژیک است که در همه افراد ایجاد می شود ولی آنچه قابل توجه است مجموعه عواملی است که به تشدید روند از دست دادن توده استخوان منجر می شود. به طور کلی تراکم استخوان بعد از 40 سالگی در مردان و زنان سالانه 2/1% کاهش می یابد (1 و 6).پژوهش ها نشان داده اند که یکی از بهترین معیارهای پیشگیری از پوکی استخوان داشتن استخوانهای قوی در سنین کودکی و نوجوانی است. بر اساس مطالعات انجام شده افزایش دادن حداکثر ده درصد توده استخوانی می تواند تا پنجاه درصد خطر شکستگیهای استئوپروتیک را در سنین سالمندی کاهش دهد .در نتیجه یک روش مؤثر پیشگیری، آن است که تا حد ممکن در دوران نوجوانی استخوانهای قوی ساخته شوند. در مطالعات مختلف برآورد شده که بین 20 تا 50% از تغییرات تراکم استخوانی تحت تأثیر سبک زندگی قرار دارد (۷).سبک زندگی، فعالیت عادی و معمول روزانه است که افراد آنها را در زندگی خود به طور قابل قبول پذیرفته اند به طوری که این  فعالیتها روی سلامت افراد تأثیر می گذارند و فرد با انتخاب سبک زندگی برای حفظ و ارتقای سلامتی خود و پیشگیری از بیماریها اقدامات و  فعالیت هایی را از قبیل رعایت رژیم غذایی مناسب، انجام فعالیت بدنی به میزان مناسب، کنترل وزن بدن، مصرف نکردن سیگار و الکل و ایمن سازی در مقابل بیماریها انجام می دهد،که این مجموعه سبک زندگی را تشکیل می دهد. مؤلفه های سبک زندگی شامل بهداشت فردي، تحرك بدنی، تغذيه سالم، پيشگيري از مصرف مواد، پيشگيري از حوادث عمدي و غيرعمدي می باشد. مطالعات مختلف نامطلوب بودن سبک زندگی مرتبط با پیشگیری ازپوکی استخوان را نشان داده اند (7).      
 


عوامل خطر پوکی استخوان


به طور کلی احتمال ابتلا به پوکی استخوان در گروه های زیر بسیار بیشتر از سایرین است:    
 

1. افراد با سن بیش از 65 سال

2. زنان، بهخصوص خانم هایی که بسیار لاغر هستند یا استخوان بندی ظریفی دارند به دلیل داشتن توده استخوانی کم، بیشتر از خانم های چاق یا افرادی که استخوان بندی درشتی دارند مستعد ابتلا به پوکی استخوان می باشند    
3. سفید پوستان خصوصاً نژادهای آسیایی
4. افراد بالای 30 سال که دچار شکستگی استخوان شده اند.
5. افراد کم تحرک و یکجانشین
6. داشتن سابقه خانوادگی ابتلا به پوکی استخوان (خصوصاً خواهر، مادر و مادربزرگ)
7. خانم ها پس از سن یائسگی، به ویژه اگر یائسگی زودرس در خانم ها ایجاد شده باشد، یا بعد از برداشتن تخمدان ها، همچنین هر چه یائسگی در سنین پایین تر شروع شود خطر ابتلا به پوکی استخوان بیشتر می شود.
8. زنانی که به مدت 6 ماه قاعدگی نداشته اند (به غیر از زنان باردار) دچار اختلال در تولید استروژن هستند و در نتیجه بیشتر در معرض خطر پوکی استخوان قرار دارند. مرتب بودن قاعدگی در هر ماه نشان دهنده تولید هورمون استروژن، به میزان لازم و کافی است.
9. افرادی که از تغذیه متعادلی برخوردار نیستند.
10.کسانی که سیگار می کشند یا همنشین سیگاری ها هستند، در معرض پوکی استخوان زودرس قرار دارند و زنانی که سیگار می کشند دچار پوکی استخوان شدیدتری می شوند. سیگار و استعمال دخانیات باعث تخریب سلول های استخوان ساز می شود.
11. استفاده طولانی مدت از داروهای ضد تشنج، ضد اسید معده، داروهای حاوی آلومینیوم، کورتون ها و یا داروهای ادرارآور می تواند باعث پوکی استخوان شود.
12. ابتلا به بیماری های مزمن مانند روماتیسم، پرکاری تیروئید و ...

13.افرادی که دائماً در حال کم و زیاد کردن وزن خود هستند و رژیم های لاغری غلط را دنبال می کنند. رژیم های لاغری، اگر سرخود یا توسط افراد غیر متخصص تنظیم شوند، معمولاً فاقد مقادیر کافی کلسیم هستند.

14. افرادی که مقادیر زیادی الکل، قهوه، چای، گوشت و نوشابه های گازدار استفاده می کنند.    
 
 

 


صفحه قبل     صفحه بعد

 

ماهنامه الکترونیکی سیب/ آبان ماه 95

 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  1
کل بازديد:  446
بازدیدکنندگان برخط:  1