نشریه الکترونیکی سیب - شماره 48
پوکی استخوان





 منیره کلیج

مقدمه:

طی دو دهه اخیر رشد چشمگیر و بی سابقه بیماری های غیر واگیر در کشورهای توسعه یافته، یکی از مهمترین مشکلات سلامت در این جوامع بوده است. متأسفانه با صنعتی شدن جوامع، در کشورهای در حال توسعه این معضل با  سرعت بسیار بیشتری سلامت انسانها را تهدید می کند. بیماریهای غیر واگیر 60% مرگ های جهان و عامل نزدیک به 50% بار بیماری ها  هستند.تغییر شیوه زندگی و عمدتاً رژیم غذایی و کاهش فعالیت بدنی که از عوامل مهم و زمینه ساز این بیماری ها به شمار می رود، ضمن کاهش طول عمر افراد جامعه، هزینه های درمانی سنگینی را به کشور تحمیل می کند. در بین بیماری های غیر واگیر بیماری پوکی استخوان یا استئوپروزیس یکی از بیماری ها پر اهمیت می باشد و آن را «بیماری خاموش» نامیده اند؛ زیرا در اثر آن، استخوان ها بدن هیچ علامتی دچار پوکی می شوند و وقتی علایم درد و شکستگی بروز می کند که بیماری در مرحله ی پیشرفته است. در حال حاضر در تمام نقاط دنیا شیوع این بیماری روندی رو به رشدی داشته است و افراد زیادی را مبتلا کرده است.حدود 8 میلیون زن و 2 میلیون مرد در ایالات متحده مبتلا به پوکی استخوان هستند. سالیانه حداقل 5/1 میلیون مورد شکستگی ناشی از پوکی استخوان در ایالات متحده روی می دهد. در کشور انگلیس سالیانه حدود 250 هزار شکستگی در اثر پوکی استخوان روی می دهد. بر طبق پیش بینی سازمان بهداشت جهانی، پوکی استخوان در سرتاسر دنیا در حال افزایش است. تخمین زده می شود که در افراد بالای 50 سال، 1 نفر از هر 3 زن و 1 نفر از هر 12 مرد مبتلا به پوکی استخوان هستند. حدود نیمی از زنان مسن تر از 45 سال و 90 درصد زنان مسن تر از 75 سال به بیماری پوکی استخوان مبتلا می شوند و بسیاری از آنها دچار شکستگی های استخوانی می گردند. (1)در مطالعه ای که در ایران به وسیله ی وزارت بهداشت انجام شد این نتیجه به دست آمد که 47% زنان و 44% مردان بالای 50 سال دچار کمبود تراکم استخوان هستند و در 6/4 درصد افراد 20 تا 70 سال ایرانی، پوکی استخوانستون فقرات وجود دارد. همچنین از هر 4 زن ایرانی بالای 50 سال، یک نفر مبتلا به پوکی استخوان است. در ایران، 50% افراد مبتلا به پوکی استخوان، دچار شکستگی شده اند که در اثر آن، 20% این افراد از نظر فعالیت های روزمره وابسته به دیگران شدند و توانایی انجام کارهای روزانه خود را از داست داده اند. (2)    


بیماری پوکی استخوان چیست؟

پوکی استخوان یا  استئوپروز یک بیماری متابولیک پیشرونده ی استخوانی است که با کاهش توده استخوانی و تغییر ساختمان میکروسکوپی بافت استخوان مشخص می شود. در پوکی استخوان تراکم مواد معدنی استخوان کاهش پیدا می کند، و ساختمان استخوان خلل و فرج و سوراخ دارد.    

روند ایجاد پوکی استخوان

1- کــم شدن ذخیره توده استخوان 
2- اختلال ساختار و بافت استخوان  
3- کــم شـدن استحـکام استخوان  
4- افزایش احتمال شکستگی استخوانمهمترین و شایع ترین محل شکستگی، مهره ها، مفصل ران و مچ دست ها است.
البته شکستگی ممکن است در استخوان بازو، ساق، ران یا سایر استخوان ها نیز ایجاد شود. شکستگی مفصل استخوان ران و ساعد معمولاً بر اثر زمین خوردن و ضربات جزئی اتفاق می افتد که علایم شکستگی معمولی را دارد (3 و 4). 
   

 

بافت استخوانی

استخوان یکی از بزرگ ترین اعضای بدن است و بر خلاف تصور عموم، بافت زنده ای است که قادر به تغییر ساختار خود در نتیجه فشارهای موجود است.این بافت در طول زندگی ثابت نمی ماند بلکه کاملاً فعال است و دائماً تغییر می کند حتی در سنین پیری. این عضو پیچیده مانند سایر ارگان های بدن انسان در صورتی که فعالیتی نداشته باشد یا فشاری بر آن وارد نشود، مانند فلج اندام ها، تحلیل می رود و ضعیف و شکننده می شود.استخوان بانکی شبانه روزی است که پول رایج آن کلسیم است و در صورت نیاز، بدن از آن برداشت می کند، یا کلسیم را در آن ذخیره می کند. متأسفانه ذخیره ارزی این بانک محدود است و در صورتی که برداشت کلسیم بیش از ذخیره آن باشد، مقدار آن در بانک کاهش یافته و استخوان بندی بدن دچار عوارضی مانند پوکی استخوان شده و راحت تر می شکند.   

 
 


 

 

صفحه بعد

 

ماهنامه الکترونیکی سیب/ آبان ماه  95

 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  1
کل بازديد:  664
بازدیدکنندگان برخط:  1