نشریه الکترونیکی سیب - شماره 48
گروه هاي خوني



 محمدعلی حیدری اردکانی

 

شاید وقتی پروفسور کارل لندشتاینر، پزشک اتریشی سرگرم آزمایش روی گروه های خونی بود، هرگز فکر نمی کرد که نتیجه پژوهش هایش چه نقش ارزش مندی را در نجات زندگی انسان ها بازی خواهد کرد. کشف گروه های خونی و امکان انتقال خون از فرد سالم به فرد بیمار، که جایزه نوبل و عنوان پدر طب انتقال خون را برای  اين دانشمند به همراه داشت، منجر به نجات زندگی میلیون ها بیمار از طریق دریافت خون‌های اهدایی گردید.

         گروه هاي خوني اصلي

تفاوت گروه هاي خوني مختلف به وجود يا عدم وجود پروتئين های ويژه ای به نام آنتي ژن كه در فارسي "پادزا" يا "پادگن" ناميده مي شوند، بر مي گردد. پادگن يا آنتی ژن ماده‌اي است که می تواند بدن را برای ساخت پادتن تحريک نمايد. تقريباً تمامی موادی که به شکل آنتی ژن عمل می کنند، پروتئين های خارجی هستند که از راه عفونت، تزريق و يا روش های ديگر وارد بدن می شوند. "پادتن" يا آنتی بادی ماده‌‌اي است که در پاسخ به تحريک يک آنتی ژن در بدن ساخته شده و با آن واکنش نشان می دهد.

 آنتي ژن هاي گروه هاي خوني بر سطح گلبول های قرمز قرار دارند و شامل ده ها نوع مي شوند. مهمترين آنتي ژن هاي گروه هاي خوني، آنتي ژن هاي A و B مي باشند. برخی افراد آنتی ژن نوع A ، برخی نوعB ، برخی هر دو آنتی ژن A و B را دارا هستند و برخی نيز هیچ يك از اين آنتی ژن ها را ندارند كه به گروه خوني O معروف مي باشند. به اين ترتيب افراد مختلف در گروه های خونیAB ، B ، A  و O قرار می‌گيرند.

بايد توجه داشت كه حيوانات و انسان علاوه بر داشتن آنتی ژن های گروه های خونی بر سطح خود، ممکن است واجد آنتی بادی بر علیه آنتی ژن های گروه خونی که خود فاقد آن ها نیز هستند، ‌باشند. مثلا افرادی که گروه خونی آنها A است، در سرم خود آنتی بادی بر ضد آنتی ژن B دارند. همچنين افرادی که گروه خونی آن ها B است، در سرم خود آنتی بادی بر ضد آنتی ژن Aدارند. واجدين گروه خوني  AB فاقد هر گونه آنتي بادي بوده و دارندگان گروه خوني O داراي آنتي بادي بر عليه آنتي ژن هاي  A  و B هستند.

بروز آنتی ژن های گروه های خونی تحت کنترل ژن های خاصی است و به ارث رسيدن آن ها از قوانین ژنتيك تبعیت می‌کند. بنابر اين گروه خونی شما به آن چه كه از والدين خود به ارث برده ايد، بستگي دارد. درصد توزيع گروه هاي خوني در جمعيت هاي مختلف، متفاوت است. در ایران گروه خونی 38% افراد O ، 33% افراد A ، 22% افراد B  و 7% افراد AB می باشد. همه گروه های خونی با هم سازگار نيستند. دانسـتن گروه خونی هنگام دریـافـت و یـا پـیـوند عضـو از اهـمیت بالایی برخوردار مي باشد. دریافت خون نـامتـجــانس و ناسازگار می تواند به واکنش شدید ایمنی و تخریب گسترده گلبول های قرمز، افت فشار خون، نارسایی کلیوی، شوک، لخته شدن خون، حـمـله قلبی، تشكيل لخته خون در ريه، سکته مغزی و حتی مرگ گيرنده خون بیانجامد.

         سیستم RH

در سال 1940 ، "لندشتاینر" كه كاشف گروه هاي اصلي خون بود، به همراه دستيار خود، "وینر" نشان دادند علاوه بر گروه خوني ABO ، سيستم ديگري به نامRh  ( ار- هاش) نيز وجود دارد. هر فردي كه عامل Rh  را روي گلبول هاي قرمز خود داشته باشدRh   مثبت و اگر نداشته باشدRh منفي است. حدود 85 تا 90% ايرانيان Rh مثبت و مابقي Rh منفي هستند.


صفحه بعد

ماهنامه الکترونیکی سیب / آبان 95

 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  1
کل بازديد:  980
بازدیدکنندگان برخط:  1