نشریه الکترونیکی سیب - شماره 39
آلودگی هوا

 



 مرضیه مؤذن

مقدمه:

آلودگی هوا چیست؟ 
 

آلودگی هوا به ذرات بیولوژیکی و شیمیایی در هوا گفته می شود که می تواند هم به صورت جامد، مایع یا گاز باشد و باعث ناراحتی، بیماری یا مرگ انسان ها شود، به علاوه این ذرات ممکن است به طور طبیعی در هوا موجود باشد یا ساختهی دست انسان باشد. همچنین با آسیب زدن به گیاهان و دیگر موجودات زنده، به محیط طبیعی خسارت و آسیب وارد کند. در جو، به طور طبیعی سیستم گازی پویایی برقرار است که برای حفظ زندگی کرهی زمین حیاتی است. تخلیه ازن لایه استراتوسفر زمین، به علت آلودگی هوا در درازمدت تهدیدی برای انسان و اکوسیستم زمین به شمار می رود

.

ذرات آلوده کنندهی هوا به دو دستهی اصلی و فرعی تقسیم بندی می شوند:

ذرات آلوده کنندهی اصلی ذراتی اند که مستقیما"  از فرایندهایی مثل خروج خاکستر از آتشفشان در حال انفجار، خروج گاز منواکسید کربن از اگزوز موتور سیکلت یا خروج گاز دی اکسید سولفور از کارخانه ها وارد هوا می شوند.
ذرات آلوده کنندهی فرعی از فعل و انفعالات ذرات اصلی در هوا ناشی می شوند، مثال مهم ذرات فرعی، ازن سطح زمین است که مه دود فتوشیمیایی تولید می کند. برخی ذرات آلوده کننده هوا ممکن است از هر دو نوع اصلی و فرعی به وجود آمده باشند.

 

PSI چیست؟(Pollutant Standard Index)


شاخص آلودگی هوا (
PSI) معیاریست که غلظت ترکیبات مختلف آلاینده موجود در هوا نظیر منوکسید کربن - دی اکسید گوگرد - ترکیبات نیتروژن - ازن و ذرات معلق را که دارای حدود مجاز متفاوت با واحدهای مختلف
میباشند را تبدیل به یک عدد بدون واحد کرده و وضعیت آلودگی هوا را به صورت کیفی در پنج سطح خوب – نسبتا" مناسب  - آلوده - بسیار آلوده  و بحرانی نمایش می
دهد.

براساس تعاريف سازمان جهاني بهداشت دو درصد از كل مرگ وميرهاي ناشي از عوارض قلبي در شهرهاي آلوده به طور مستقيم و غيرمستقيم مربوط به آلاينده‌هاي هوا است. در شهرهاي آلوده متوسط سالانه بستري بيماران قلبي به علت آلودگي مونوكسيد كربن 68 درصد افزايش مي‌يابد. و همچنین بر اساس گزارش  سازمان جهاني بهداشت بیش از 5 درصد از موارد سرطان‌هاي برونش و ريه در شهرهاي آلوده به علت آلودگي هوا است.

ميزان دريافت آلايندگي يك زن خانه‌دار روستايي كه در طول روز از سوخت جامد براي پخت و پز و گرمايش استفاده مي‌كند، معادل مصرف دو پاكت سيگار است .

بحران آلودگي هوا در تهران و شش شهر ديگر آلودهی ايران شامل تبريز، مشهد، اراك، اصفهان، شيراز و اهواز، مسؤولين ستاد اجرايي كاهش آلودگي هوا را بر اين داشت تا به منظور ايجاد حساسيت در بين اقشار مختلف جامعه،  از سال 1374 روز 29 دي‌ماه را به عنوان روز ملي هوايپاك اعلام کنند.

هدف از اعلام روز ملي هواي پاك ايجاد حساسيت در بين اقشار مختلف جامعه بوده است و از آنجايي كه كليد اصلي كاهش آلودگي هوا، مشاركت مردمي و افزايش هماهنگي بين‌بخشي است اين روز مي‌تواند عامل مهمي در ايجاد اين مشاركت و هماهنگي بين‌بخشي باشد.

از آن جایی که افراد زیادی از ذرات آلوده هوا استنشاق می کنند، پس در محیط هایی که سطح کمتری آلودگی دیده می شود تأثیر آلودگی کمتر بر سلامتی کاملا" مشهود است. در مطالعه ای در بخش انگلیسی زبان کلمبیا ، نشان داد که با بهبود یک درصدی در پاک شدن هوا، 29 میلیون دلار در سال هزینه کمتری خواهند پرداخت.



تلاش هایی برای کاهش آلودگی هوا


مهم ترین برنامه ریزی باید در بخش حمل و نقل و ترابری هر منطقه ای انجام شود. در بیشتر کشورهای توسعه یافته هر زمینی که قرار است در آن فعالیت اقتصادی انجام شود، از نظر حفاظت از محیط زیست مورد بررسی قرار می گیرد
. در تحقیقات نشان داده شده است که تیتانیوم دی اکسید توانایی کاهش آلودگی هوا را دارد. نور ماوراء بنفش، با رهاسازی الکترون های آزاد از برخی مواد، رادیکال های آزاد ایجاد می کند که ترکیبات فرار و گازهای نیتروژن اکسیداز را می شکند. مصرف ‌كنندگان دخانيات كه در هواي آلوده زندگي مي‌كنند، آلودگي بيشتري را وارد بدن مي‌كنند. آلودگي هوا در فضاهاي بسته به ويژه مناطق روستايي كه از سوخت جامد براي گرمايش و پخت و پز استفاده مي‌كنند نيز مطرح است.

حمل و نقل و آلودگي هوا


در حال حاضر، بسياري از شهرها حتي در کشورهاي توسعه يافته داراي سطوح خطرناکي از آلودگي هوا هستند. اين معضل بزرگ از طريق جريان باد يا حرکت وسايل نقليه موتوري در شهرها منتشر مي شوند. ورود خودروهاي بيشتر در جاده ها و خيابان هاي يکسان به معني ترافيک سنگين تر و هواي کثيف تر است. آلودگي هاي ميکروبي حاصل از حمل و نقل در شهر نيز قابل توجه است. تحقيقات نشان مي دهند زندگي در مجاورت بزرگراه هاي پر ترافيک با نرخ سرطان در کودکان ارتباط مستقيم دارد، به طوري که کودکان ساکن در منازل مجاور خيابان هايي که بالغ بر 20 هزار خودرو در آن به طور روزانه تردد مي کنند، حدود 6 برابر بيشتر از ديگر کودکان در معرض آسيب هستند. دليل اصلي سرطان خون در کودکان و بزرگسالان، تأثير هيدروکربن هاي حلقوي ازجمله بنزن است که منبع عمده انتشار آن
ها خودروها هستند. بررسي ها نشان داده است، کودکان و سالخوردگان، دو گروه آسيب پذير بر اثر آلودگي هوا هستند اما کودکان صدمات بيشتري را متحمل مي شوند. چرا که تعداد تنفس هواي آنها بيشتر است، به اين ترتيب ميزان آلاينده هاي بيشتري را وارد سيستم تنفسي خود مي کنند.

     صفحه بعد

      ماهنامه الکترونیکی سیب/ دی ماه 94

 

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  3
کل بازديد:  994
بازدیدکنندگان برخط:  1