نشریه الکترونیکی سیب - شماره 39
ايران يكي از ده كشوربلا خيزجهان




 

ايران يكي از ده كشوربلا خيزجهان و جزء پنج كشوراول دنيا دروقوع  زلزله است

 

  ندا خورشیدیان

 

اگرچه بلايا به ويژه بلاياي طبيعي منحصر به زلزله نیست و مواردي چون سيل، آتش سوزي وسيع، طوفان، جنگ، خشكسالي و موارد ديگر را نيز شامل   مي شود، اما به دليل قرار داشتن كشور ايران بر روي كمر بند زلزله آلپ هيماليا، زلزله وجه غالب و اصلي بلايایي است كه هرچند يك بار نقطه اي از كشورمان را در معرض آسيب و بحران قرار مي دهد. وقوع زلزله هاي رودبار، بروجرد و بالاخره زلزله بسيار مصيبت بار بم يادآور دامنه، شدت آسيب و هم پياپي بودن آن ها (با فواصل متوسط وقوع آن ها كمتر از 10 سال ) مي باشد. از سوي ديگر وقوع سه مورد سيل ويرانگر در استان گلستان و حادثه سيل نكا در سال هاي اخير بيانگر آن است كه هيچ نقطه اي از كشور مصون از حوادث غير مترقبه نيست. واما هرچه جمعيت كشور افزايش مي يابد، قدرت تخريب و خسارات ناشي از وقوع اين حوادث نيز افزايش مي يابد.

 نكته مهم آن كه بلايا و به ويژه بلاياي طبيعي قابل پيش بيني و پيشگيري نيستند بنابراین دو موضوع قابل اهمیت وجود دارد: اول این که عمليات نجات و امداد و اقدامات فوري بعد از وقوع فاجعه است دوم به حداقل رساندن آثار مخرب و فاجعه بار اين بلاياست. بنابراين آگاهي از مسایل بهداشت رواني حادثه ديدگان

( به منظور حمايت هاي روانی، اجتماعي) متعاقب بلا يا برای مداخله و برخورد بهنگام يكي از اولويت هاي مهم بهداشتي است كه از گسترش مشكلات و پيامدهاي بعدي جلوگيري مي كند. 

 
امروزه بلا در اصطلاح عامه ی مردم كاربرد وسيعي دارد، هر حادثه اي كه منجر به ناخشنودي شود از باختن در يك بازي فوتبال گرفته تا سيل و زلزله و طوفان و … بلا ناميده مي شود

در گذشته هاي دورانسان ها اين واژه را با احتياط به كار مي بردند هركسي جرأت بر زبان راندن آن را نداشت. ريشه ی لاتين واژه disaster به معني طالع نحس يا ستاره شوم است و ظهور اين طالع نحس موجب بروز خسارات و لطمات جبران ناپذيري مي شود. به عبارت علمي تر:

اختلال شديد زيست محيطي، رواني و اجتماعي است كه از توانائيهاي فرد براي مقابله با مشكلات ناشي از آن فراتر باشد.


انواع بلايا

كارشناسان و محققين به طور تجربي دو  نوع بلايا، يا فاجعه را شناسائي و تقسيم بندي كردند:


بلاياي طبيعي: بلايایي كه سبب يا منشاء وقوع آن  خارج از اختيار انسان مي باشد. برخي از اين بلايا عبارتند از : زلزله ، سيل ، آتشفشان ، طوفان و گردباد ، سقوط بهمن ، خشكسالي وسونامي يا پيشروي آب درياها.  

بلاياي انسان ساخته : بلايايي كه به طور مستقيم يا غير مستقيم منشا وقوع آن در كنترل انسان مي باشد.
جنگ مهمترين و بزرگترين بلاي انسان ساخته است  ولي موارد متعدد ديگري نيز وجود دارد مانندآتش سوزي منزل ،سقوط هواپيما، و حوادث هسته اي
 

به طور معمول به دنبال بحران هايي همچون سيل و زلزله، افراد از مراحل مختلفي عبور مي كنند. اين مراحل به صورت خلاصه در جدول زير آمده است.


 

مراحل علائم واکنش اداره واکنش
مرحلهی اول: تماس يا ضربه
(درچند دقيقهی اول پس از حادثه بروز می کند)
  • بیشتر افراد دچار ترس و وحشت می شوند.
  • برخی افراد بهت زده می شوند.
  • افراد گيج ودرمانده هستند وقدرت انجام هيچ کاری را ندارند.
  • اين حالت معمولاً گذرا وکوتاه مدت است.
دراغلب موارد قبل ازرسيدن هر کمکی به طورخودبخود  پايان می پذيرد.
مرحلهی دوم:
مرحلهی قهرمان گرائی
( درساعات يا روزهای  اوليه وقوع حادثه بروز می کند)
  • افراداحساس می کنند بايد کاری انجام دهند، با ديگران ارتباط برقرار می کنند وبه طور داوطلبانه درامدادرسانی کمک می کنند.
  • همبستگی بين مردم ايجاد می شود.
  • مردم با گذشت وايثار زياد عمل می کنند و تا رسيدن نيروهای کمکی، بسياری از کارها را خود انجام می دهند. به­عنوان مثال پس از زلزله شروع به بيرون آوردن اجساد از زير آوار می کنند.
  • افراد گستاخانه عمل می کنند وبه موانع اداری اجرایی کاری ندارند وممکن است عصبانی وتحريک پذير شوند.
  • رفتار آسيب ديدگان را بايد به عنوان واکنش طبيعی آن ها تلقی کرد.
  • بايد وضعيت وشرايط افراد رادرک کرد.
  • هدايت هوشمندانه: بايد فعاليت های مردم را به صورت مناسبی هدايـت کرد.
  • به نقش خانواده افراد آسيب ديده ويا دوستان آن ها اهميت داده شود.
مرحله ی سوم: شادمانی يا فراموشی غم
( يک هفته تاچند ماه بعد از حادثه بروز می کند)
  همزمان با رسيدن نيروهای کمکی و توزيع کمکها، افراد اميدوار شده وبه­طور موقت به آنها حالت آرامش دست می دهد.  کمک رسانی به افراد دراين مرحله بسيار مهم ومفيد بوده ونتايج زير را در بردارد:
  • سرعت درپيدايش تعادل روانی
  • جلوگيری از اختلالات روانی عاطفی شديد بعدی
  • جلوگيری از انتقام جوئی وبدبينی نسبت به ديگران درمراحل بعدی
 
مرحله چهارم: مرحله مواجهه با واقعيت
( 2 الی 3 ماه بعد از وقوع حادثه بروز می کند)
 
  • افراد تازه متوجه وسعت خسارت وفقدانهايشان می شوند.
  • افراد مجدداً روحيه خودراازدست می دهند، نا آرام، خسته ودرمانده می شوند.
  • ممکن است به اين نتيجه برسند که کمک های رسيده برای انها کفايت نمی کند و يا شروع به مقايسه دريافتی های خود با ديگران کنند.
  • مضطرب وحساس شده و احساس تنهائی شديدی می کنند.
 
  • ازنظر روانی احتياج به حمايت بيشتری دارند.
  • ايجاد روحيه اميد واعتماد به نفس درآسيب ديدگان اهميت زيادی دارد.
  • امدادگران ومسؤولين توزيع کمکها بايد بیشترین تلاش خود رادر راستای توزيع  عادلانه و توأم با احترام امکانات بين مردم انجام دهند.
 


 


 صفحه بعد
 

                     ماهنامه الکترونیکی سیب/ دی ماه 94

 
نسخه چاپی
تمامی حقوق مادی و معنوی این نشریه متعلق به روابط عمومی دانشگاه است.
 
 
بازديدامروز:  1
کل بازديد:  582
بازدیدکنندگان برخط:  1